ΓΡΑΦΟΥΝ ΤΑ ΜΕΛΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΚΟΡΥΔΑΛΛΟΥ
 

"Απόδραση" μέσα στη φυλακή
 

Οταν ο εγκλεισμός αποτελεί τη μόνη «λύση» για τους παραβατικούς χρήστες ενώ οι εναλλακτικές θητείες βρίσκονται μόνο στα χαρτιά, οι θεραπευτικές κοινότητες των φυλακών φαντάζουν σαν οάσεις λειτουργώντας σε πείσμα ενός δύσκαμπτου και απαρχαιωμένου σωφρονιστικού συστήματος.

Η συνεργασία του «Ιού» με την Κοινότητα «Εν Δράσει» ήδη συμπληρώνει δυο χρόνια. Φέτος οι συναρπαστικές εβδομαδιαίες συναντήσεις μας γίνονται στις δύο Κοινότητες του Κορυδαλλού (ανδρικές και γυναικείες φυλακές) και όπως και πέρσι έτσι και φέτος παραχωρούμε τις σελίδες μας στα κείμενα των ανθρώπων που παλεύουν σε αυτές τις φοβερές συνθήκες της φυλακής. Ολα τα μέλη (έλληνες και αλλοδαποί) έγραψαν στα ελληνικά τα κείμενά τους από τα οποία δυστυχώς εδώ χωράει μια μικρή μόνο γεύση, του τι σημαίνει στ’ αλήθεια αγωνίζομαι, δίνω μάχες, παλεύω. Τι σημαίνει αλληλεγγύη και συλλογική προσπάθεια. Σήμερα μιλάει η Κοινότητα των ανδρών και σύντομα θα ακολουθήσει η γυναικεία. Ευχαριστούμε τα παιδιά για τα κείμενά τους και για τις εγκάρδιες και ζωηρές συζητήσεις στην Κοινότητα. Τους θυμίζουμε τέλος ότι η Κοινότητα σε αντίθεση με την κοινωνία δίνει πάντα μια δεύτερη ευκαιρία.

Ο Εβις κόντρα στο «ρεύμα»:

Οταν πήρα την απόφαση να πάω Κοινότητα, για να είμαι ειλικρινής γνώριζα ελάχιστα για το θεραπευτικό πρόγραμμα. Οταν είδα για πρώτη φορά την Κοινότητα, νόμιζα πως είμαι σε όνειρο. Ενα χώρο πολύ ζεστό και γεμάτο με χρώματα. Είχε πάρα πολύ καιρό να δει το μάτι μου χρώματα. Αργότερα με ρώτησαν γνωστοί τι κάνουμε στην Κοινότητα, τι προσπαθούμε, τι μας μαθαίνουν. Αρχισα να εξηγώ με όσα είχα καταλάβει μέχρι τότε, είπα για τις αξίες που μάθαινα εδώ, για τον καινούριο τρόπο ζωής που προσπαθώ, για το μέλλον μου. Με κορόιδευαν, με υποτιμούσαν, μου λέγανε «έτσι νομίζεις πως θα καθαρίσεις από τα ναρκωτικά και θα αλλάξεις ζωή; Αυτό μπορείς να το κάνεις και μόνος σου». Μόνος, να πω την αλήθεια, το είχα προσπαθήσει αρκετές φορές πριν βρεθώ στη φυλακή. Ομως τίποτα. Κάθε μέρα και χειρότερα βυθιζόμουν στη μαυρίλα που ζούσα. Κατάλαβα και είδα στα μάτια τους πως αυτά που τους έλεγα ήταν πολύ αντίθετα με τις «αξίες» της φυλακής. Πολλοί μου έβαλαν μια ταμπέλα «κορόιδο», «ρουφιάνο» και πολλά άλλα. Δεν μου μίλαγαν. Ομως μετά, όταν έβλεπαν ότι η αλλαγή μου ήταν φανερή και κάθε μέρα έκανα κάτι για τη ζωή μου, μερικοί μου είπαν «μπράβο, συνέχισε έτσι!». Να πω πως είμαι πολύ τυχερός που άλλαξα έστω και λίγο. Οταν βλέπω μερικούς από τους γνωστούς μου που έχουν γίνει σε χειρότερη κατάσταση που εγώ βρισκόμουνα παλιά, χαίρομαι που για πρώτη φορά έκανα κάτι για μένα.

Ο Τάσος καταλαβαίνει:

Πάντα θεωρούσα τον εαυτό μου μη εξαρτημένο. Προσπαθούσα κάθε μέρα να ξεφεύγω από τα προβλήματα που είχα, πνίγοντας τα συναισθήματά μου μέσα στη χρήση. Προσπαθούσα να δείχνω στον κόσμο γύρω μου ότι όλα είναι εντάξει, φτιάχνοντας μια βιτρίνα, αλλά μέσα μου ήμουν πολύ μπερδεμένος, χάνοντας τον εαυτό μου κάθε μέρα όλο και πιο πολύ, ώσπου κατέληξα στη φυλακή. Επιασα πάτο, χάνοντας το πιο σημαντικό. Την ελευθερία μου. Ετσι είπα να κάνω μια καινούργια αρχή, ξεκινώντας ένα πρόγραμμα απεξάρτησης, αν και δεν τα είχα σε μεγάλη υπόληψη. Σιγά σιγά, όμως, έβλεπα και ανακάλυπτα πόσο λάθος είμαι σε πολλά θέματα που αφορούσαν τον εαυτό μου, το πώς σκεφτόμουν, πώς συμπεριφερόμουν, πώς λειτουργούσα στην πρώτη δυσκολία που συναντούσα, πράγματα που με λάθος κινήσεις κι αποφάσεις με έφεραν στην κατάσταση που είμαι. Κατάλαβα λοιπόν πόσο εξαρτημένο άτομο ήμουν, μέσα από τη μεγάλη βοήθεια που μου έδωσε το σύνολο των ανθρώπων που βρίσκονται τώρα δίπλα μου, με μόνο αντάλλαγμα να βρω τον χαμένο μου εαυτό.

Ο Δημήτρης ζήτησε βοήθεια:

Εξι μήνες πριν μπω φυλακή είχα κάνει μια προσπάθεια να κόψω μόνος μου τα ναρκωτικά. Απέτυχα παταγωδώς. Εμεινα δυο μήνες καθαρός ή μάλλον έτσι νόμιζα, αφού η χρήση υποκατάστατων φαρμάκων ήταν καθημερινή και απαραίτητη. Οι γονείς μου δεν συμφωνούσαν με τη λύση αυτή. Προσπαθούσαν να με βοηθήσουν, αλλά αυτή η συμπεριφορά δεν ήταν αυτή που ήξερα τόσα χρόνια, αυτή που με βόλευε! Αποτέλεσμα ήταν να φύγω από το σπίτι και να μην ξέρουν αν ζω ή αν πέθανα. Αυτό συνέβη δυόμισι μήνες πριν μπω φυλακή. Οταν με έπιασαν ήμουν μόνος, πιο μόνος από ποτέ. Κάποιοι εκεί μου δώσανε να καταλάβω πόσο σοβαρά ήταν τα πράγματα και ότι πρέπει να ειδοποιήσω τους δικούς μου. Δίστασα όσο δεν έχω διστάσει ποτέ στη ζωή μου. Μάζεψα όσο θάρρος είχα πάνω μου, πέταξα όσο εγωισμό είχα πάνω μου και πήρα τηλέφωνο. «Ελα αγόρι μου, τι κάνεις, πώς είσαι;» ήταν τα πρώτα λόγια του πατέρα μου. Η τρυφερότητα, η αγάπη και η ζεστασιά που ένιωσα εκείνη τη στιγμή ήταν κάτι μοναδικό. Επρεπε να φτάσω εδώ για να μπω στη διαδικασία να σκεφτώ πόσο πολύ με αγαπάνε. Η συμφωνία ήταν ότι για να με βοηθήσουν πρέπει πρώτα να βοηθήσω εγώ τον εαυτό μου. Σταμάτησα τις παλιές συνήθειες και την επικοινωνία με τις παλιές παρέες. Μπήκα στην Κοινότητα που με βοηθάει σε τεράστιο βαθμό να ανακαλύπτω τον εαυτό μου, να βλέπω έναν Δημήτρη που δεν φανταζόμουν ούτε στα πιο τρελά μου όνειρα. Στα 25 χρόνια της ζωής μου είναι η πιο ώριμη και σωστή απόφαση που πήρα ποτέ μου.

Ο Γιώργος Μ. Εν Δράσει:

Μέσα στα 22 σχεδόν χρόνια που είμαι μπλεγμένος στα ναρκωτικά είδα τα πιο απίστευτα πράγματα να συμβαίνουν στη ζωή μου κι εγώ ήμουν μόνο θεατής. Εβλεπα τα όνειρά μου να γκρεμίζονται σαν τραπουλόχαρτα, παιδικούς φίλους να πεθαίνουν με τη σύριγγα καρφωμένη στη φλέβα κι άλλους όπως εγώ να μην κάνουν τίποτα για να ξεφύγουν. Εβλεπα τη μητέρα μου να γερνάει απότομα, να την τρώει το μαράζι κι ο πόνος της για μένα. Εγώ στον κόσμο μου, να νομίζω ότι με το να τιμωρώ τον εαυτό μου με τρύπες και αποστήματα από τη χρήση, έκανα κάτι, ένιωθα κάτι. Εχασα την μπάλα, τα έκανα όλα ίσιωμα. Παρακαλούσα το Θεό να με πάρει γιατί δεν άντεχα άλλο, ώσπου έφτασε η στιγμή να βάλω τα πράγματα σε μια ζυγαριά και τότε είπα: τι κάνεις ρε κοροΐδο; Σου αξίζει αυτό που ζεις, σου αξίζει να σου συμπεριφέρνονται σα σκουπίδι, να ζεις στο περιθώριο; Κι έτσι βρήκα μια αχτίνα με φως στην Κοινότητα. Στην αρχή είδα αυτή την ακτίνα και μπήκα, αλλά μέρα με τη μέρα λούζομαι με φως. Νιώθω, αισθάνομαι, αλλάζω σαν άνθρωπος κι αυτό μου αρέσει, κι έτσι θέλω να ζήσω το υπόλοιπο της ζωής μου, χωρίς ουσίες, χωρίς κάγκελα. Μόνο να ζήσω.

Ο Κύριλλος και η υποτροπή:

Το 1992 είχα βρεθεί στη φυλακή για 5η φορά και είχα εκτίσει σχεδόν 3,5 χρόνια μετά από ένα οβερντόουζ. Ενιωθα μέσα μου απογοήτευση με τον εαυτό μου. Είχα ακούσει για κάποιο πρόγραμμα του ΚΕΘΕΑ μέσα στη φυλακή και ξεκίνησα να πηγαίνω στις ομάδες αυτοβοήθειας. Τις κάναμε σε ένα δωμάτιο 4Χ4 με λίγες καρέκλες και ένα τραπέζι. Οι δυσκολίες που αντιμετώπιζα τότε ήταν οι ίδιοι οι συγκρατούμενοί μου που μου έλεγαν διάφορα πράγματα για να με κάνουν να υποτιμήσω τα παιδιά που ερχόντουσαν κάθε μέρα στη φυλακή για μας. Παρακολούθησα το πρόγραμμα για λίγους μήνες και όταν αποφυλακίστηκα βρέθηκα στην Κοινότητα Νόστος. Τον 4ο μήνα διέκοψα νομίζοντας ότι τα έχω καταφέρει. Τελικά το 2009 με συλλάβανε και με προφυλάκισαν στον Κορυδαλλό και τότε συνειδητοποίησα ότι ξαναβρισκόμουν ανάμεσα σε ανθρώπους που δεν ήθελα να ξαναβρεθώ μαζί τους, πολύ φοβισμένος και τρομαγμένος, σε αδιέξοδο. Ενιωσα την ανάγκη να ζητήσω βοήθεια και ξαναμπήκα στο πρόγραμμα Εν Δράσει. Κατάφερα να μπω στην προ-κοινότητα. Μόλις πήγα και είδα το χώρο που έχουν τα παιδιά της Κοινότητας, έβαλα στόχο να καταφέρω να μπω κι εγώ σ’ αυτήν την ομάδα. Ζήλεψα αυτή την ομάδα ανθρώπων που παλεύουν να βρούνε τις αξίες τους, που αντιστέκονται στο στοιχειωμένο χώρο που επικρατούν οι αξίες και οι συνήθειες της πιάτσας. Τώρα είμαι μαζί τους, τους νιώθω δίπλα μου και όλοι μαζί προσπαθούμε για ένα κοινό στόχο κάνοντας όνειρα και πιστεύοντας ότι αξίζουμε να ζούμε καθαροί.

Ο Γιάννης θα συνεχίσει:

Ξεκινώντας τη θεραπεία μου ήμουν αποφασισμένος να συνεχίσω και έξω, γνωρίζοντας ότι η μητέρα μου ήταν μόνη της και θα ήθελε να μένω κοντά της. Ομως δεν το ήθελα εγώ για πολλούς λόγους που θα με βοηθούσαν να πάρω τη ζωή μου στα χέρια μου και να σταθώ στα πόδια μου. Η μητέρα μου δεν το καταλάβαινε και προσπαθούσα να της δώσω να καταλάβει τι ακριβώς κάνω τώρα και ότι πρέπει να το τελειώσω. Την ενοχλούσε ότι το πρόγραμμα ήταν στα Εξάρχεια ή ότι της είχαν πει ότι ακόμα ήμουν ‘λίγο’ απεξαρτημένος. «Αν δεν θέλεις να πιείς δεν πίνεις», μου έλεγε και πάλι προσπαθούσα να της εξηγήσω ότι πρέπει να δουλέψω με τον εαυτό μου, να τελειώσω το πρόγραμμα, για να γίνω καλύτερος. Δεν εννοούσε να το καταλάβει και νευρίαζα κι έκλεινα το τηλέφωνο. Μια μέρα ενώ μιλάγαμε στο τηλέφωνο για την αποφυλάκιση μου είπε: «Να πας, παιδί μου, αν αυτό είναι που θα σου κάνει καλό και θα σε κρατήσει μακριά από αυτά τα πράγματα». Εμεινα παγωτό! Της είπα για το πόσο χάρηκα που κατάλαβε το τι είναι καλύτερο για μένα και το ότι θα με στήριζε και εκείνη. Μετά από αυτό απελευθερώθηκα.
[Ο Γιάννης έχει αποφυλακιστεί.]

Ο Αλέξανδρος και το τρένο:

Είμαι παντρεμένος και πατέρας δύο παιδιών. Τα παιδιά μου έχουν φτάσει ήδη στην εφηβεία κι εγώ δεν θυμάμαι πολλές στιγμές από τα παιδικά τους χρόνια. Για μένα αυτή είναι η πικρή αλήθεια. Θυμάμαι όμως έντονα τις παιδικές τους φωνούλες να εκλιπαρούνε και να μου λένε «μπαμπά ηρέμησε», όταν ύψωνα τη φωνή μου και δημιουργούσα άσχημες καταστάσεις στο σπίτι με το παραμικρό. Οταν μπήκα στη φυλακή ο κόσμος μου γύρισε ανάποδα. Αρχισα να συνειδητοποιώ ότι πρέπει να κάνω κάτι για τη ζωή μου. Να σώσω τα παιδιά μου από το τέρας. Τυχαία έμαθα για το πρόγραμμα απεξάρτησης του Κορυδαλλού. Είμαι τώρα μέλος της Κοινότητας 8 μήνες. Καθημερινά μέσω της προσπάθειας που καταβάλλω εντοπίζω τα αρνητικά και τα θετικά κομμάτια του χαρακτήρα μου. Μοιράζομαι τις δυσκολίες μου, έμαθα πλέον να εμπιστεύομαι. Είμαι στην ομάδα κατασκευών. Πρόσφατα δημιούργησα από μια φωτογραφία ένα ξύλινο τρενάκι, σαν κι αυτό που έπαιζα όταν ήμουνα παιδί. Ενα τρενάκι είναι μόνο, θα πει κανείς. Για μένα όμως έχει τεράστια συναισθηματική αξία και από μέσα μου το έχω αφιερώσει στο γιό μου που πιστεύω ότι θα ήθελε ένα τέτοιο δώρο όταν ήτανε μικρός και περίμενε ώρες ολόκληρες τον πατέρα του.

Τώρα πιά που με πολλή προσπάθεια ξερίζωσα από μέσα μου το τέρας και μετάνιωσα για πολλά πράγματα που έχω κάνει στη ζωή μου, είμαι αποφασισμένος να διεκδικήσω μια θέση στις καρδιές των παιδιών μου και της γυναίκας μου την οποία θα σέβομαι, θα εκτιμώ, θα αγαπώ και θα νοιάζομαι γι’ αυτήν.

Ο Ρέζι απορεί:

«Πώς γίνεται να υπάρχουν άνθρωποι που ενδιαφέρονται για μένα, όταν δεν ξέρουν τίποτα για μένα, ούτε ποιός είμαι, ούτε τι έχω κάνει;» Αυτή ήταν η πρώτη μου σκέψη όταν ήρθα στην Κοινότητα. Μετά από δέκα μήνες που ήμουν στη φυλακή είδα κάτι που δεν μπορούσα να φανταστώ πως μπορεί να υπάρχει, και αυτό που με συγκίνησε πολύ ήταν αυτοί οι άνθρωποι που είχα γύρω μου, το κλίμα, που εμένα με άφησε χωρίς λόγια και οι θεραπευτές που μέχρι εκείνη την ημέρα δεν είχα σκεφτεί πως υπάρχουν άνθρωποι που προσπαθούν να μας βοηθήσουν να βλέπουμε αλλιώς τη ζωή μας. Σκέφτηκα ότι εγώ με αυτά που έχω κάνει δεν το αξίζω όλο αυτό το ενδιαφέρον και την προσοχή που μου δώσανε αυτοί οι άνθρωποι. Οταν ένα μέλος της Κοινότητας μου είπε ότι είμαι αξύριστος και με έβαλε να ξυριστώ, νευρίασα και ήταν δύσκολο για μένα να το δεχτώ. Ομως περνώντας οι μέρες άρχισα να καταλαβαίνω τις διαδικασίες και τα όρια της Κοινότητας και άρχισα να καταλαβαίνω γιατί γίνονται, προσπαθούσα να σκαλίσω και να ανοίξω το μυαλό μου για δω καθαρά από πού έρχομαι και να αξιολογήσω αυτό που έχω πάρει απόφαση να κάνω. Τώρα που το μυαλό μου έχει αρχίσει να παίρνει «καθαρό αέρα», θυμώνω όταν σκέφτομαι αυτά που έχω κάνει και ντρέπομαι γι’ αυτά, αλλά όταν σκέφτομαι πώς ήμουν και τι έκανα όταν ήμουν στη χρήση, και πώς είμαι και τι κάνω τώρα που είμαι καθαρός επιτέλους, πιστεύω ότι ο άνθρωπος για να προχωρήσει μπροστά πρέπει πρώτα να γυρίσει το κεφάλι πίσω. Πριν μάθω για το πρόγραμμα της φυλακής, ήμουν ένας φυλακισμένος ικανός να κάνω άσχημα πράγματα στους ανθρώπους. Στο πρόγραμμα όμως έχω καταλάβει ότι εγώ δεν τα χρειάζομαι όλα αυτά και δε θέλω πιά να με φοβούνται οι άνθρωποι, αλλά να με αγαπάνε και να με σέβονται γι’ αυτό που έχω πάρει απόφαση να γίνω.

Ο Στέλιος για τον πατέρα του:

Οταν μπήκα φυλακή, με τους δικούς μου είχα να μιλήσω τέσσερις μήνες. Ο πατέρας μου κι εγώ δεν μπορώ να πω πως είχαμε τις καλύτερες σχέσεις. Ηταν πολύ δουλευταράς και μας αγαπούσε πολύ. Δεν ήξερε τον τρόπο να το εκφράσει. Ετσι του έβγαινε πολύ η ξεροκεφαλιά και η αγριάδα του. Όταν μπήκα φυλακή, τις πρώτες μέρες δεν μου μίλαγε στο τηλέφωνο γιατί είχε τσαντιστεί κι ήταν σκασμένος γιατί κατάληξα σ’ αυτό το σημείο. Η μάνα μου όμως μου έλεγε ότι τρέχει από δω και από κει για να βρει τρόπο να με βγάλει από τη φυλακή. Μετά από λίγο καιρό μαθαίνω ότι έχει καρκίνο και δεν του μένει πολύς καιρός ζωής. Δεν ήθελα να το πιστέψω γιατί μου είχε μείνει η εικόνα του από πριν μπω στη φυλακή: ένας ταύρος, έτοιμος να πιάσει την πέτρα και να τη στύψει. Οταν ήρθαν από κοντά να μου το πουν ότι έφυγε, έκανα τις διαδικασίες για να πάω στην κηδεία αλλά δεν μου έβγαινε σταγόνα δάκρυ. Τη στιγμή που τον είδα στο φέρετρο ένιωσα μια μαχαιριά στο στομάχι. Τις επόμενες μέρες στη φυλακή ψαχνόμουν συνέχεια να κάνω χρήση. Έπαιρνα χάπια και έπινα ηρωίνη. Δεν γέμιζε με τίποτα το κεφάλι μου. Μετά από ένα μήνα συνεχόμενης χρήσης έπαθα οβερντόουζ. Με πήγαν στο νοσοκομείο και τρόμαξαν να με συνεφέρουν. Ολο αυτό είχε και κάποιες συνέπειες που τις πέρασα, δηλαδή πειθαρχική ποινή εξάμηνη χωρίς δουλειά. Τότε άρχισα και σκεφτόμουν όλη τη διαδικασία, το πώς έφτασα σ’ αυτό το σημείο. Ετσι πήρα μια απόφαση να κάνω ό,τι καλύτερο μπορώ για να αρχίσω πάλι να στέκομαι στα πόδια μου. Εκοψα τη χρήση και είχα βάλει στόχο να περάσω και να μπω στην Κοινότητα της φυλακής. Οταν έμενα μόνος μου, έψαχνα διάφορες αναμνήσεις με τον πατέρα μου. Τον αγαπούσα αυτό τον άνθρωπο; Δεν έβρισκα απάντηση. Μπήκα στην Κοινότητα. Δούλευα εντατικά με τον εαυτό μου και έβρισκα συναισθήματα που δεν ήξερα ότι υπάρχουν. Κάθε μέρα μάθαινα και κάτι καινούριο για μένα και μου άρεσε αυτό. Αρχισα να βλέπω τον πατέρα μου στον ύπνο μου. Δεν ήταν καθόλου ωραία η εικόνα που έβλεπα. Σηκωνόμουν συνέχεια στεναχωρημένος. Με πλησιάζουν δυο τρία παιδιά από την ομάδα μου για να μοιραστώ μαζί τους αυτό που με απασχολεί, με έβλεπαν χάλια. Οσο τους εξηγούσα, έβρισκα πράγματα για τον πατέρα μου που δεν φανταζόμουν ποτέ ότι τα είχα μέσα μου. Ξέσπασα σε κλάματα. Δεν μπορούσα να τον βγάλω από το μυαλό μου. Μου έμαθαν οι θεραπευτές και η ομάδα μου ότι τόσο καιρό το συναίσθημά μου το κάλυπτα με τη χρήση και δεν το άφηνα να βγει προς τα έξω. Πως τώρα πενθώ. Την ημέρα που είχε το μνημόσυνο ενός χρόνου, εγώ ένιωθα χαρούμενος. Μπερδεύτηκα. Γιατί ένιωσα έτσι; Ενώ έπρεπε να λυπάμαι. Το μοιράστηκα και μου είπαν ότι τώρα κάνω κάτι για τον εαυτό μου, είμαι ικανοποιημένος και πως βαθιά μέσα μου ξέρω ότι ήταν και επιθυμία του πατέρα μου να κάνω κάτι σοβαρό για τη ζωή μου και ήξερα ότι κατά κάποιο τρόπο το βλέπει. Τώρα τον έχω φωτογραφία δίπλα στο κρεβάτι μου και όταν δεν είμαι καλά τον κοιτάζω και παίρνω δύναμη. Και αυτό δεν πρόκειται να μου το καλύψει πιά τίποτα!

Ο Μανώλης Τ. και το σκαμνί του:

«Αυτό το σκαμνί δεν χρειάζεται τίποτα... Είναι όμορφο, καλοφτιαγμένο, στιβαρό, πρωτότυπο. Δεν ζητά να του αλλάξεις κάτι, είναι τέλειο!» Τα λόγια του Βαγγέλη, του υπεύθυνου της Κοινότητας ήταν ενοχλητικά εύστοχα και πόνεσαν.
Το «σκαμνί» είναι το αποτέλεσμα που παρουσίασα στην ομάδα, όταν μου ζητήθηκε να φτιάξω κάτι, οτιδήποτε, που να αντιπροσωπεύει την εικόνα που έχω για τον εαυτό μου. Βρισκόμουν σε μια θεραπευτική διαδικασία που σκοπό έχει να βοηθήσει το μέλος που αντιμετωπίζει δυσκολία στις συμφωνίες και στις δεσμεύσεις που όλοι μας έχουμε αποδεχτεί να τηρούμε. Σίγουρα θα αναρωτιέστε τι μπορεί να είναι αυτό, ε; Πόσο πολύπλοκο και εξεζητημένο μπορεί να είναι. Ε, λοιπόν, δεν είναι! Είναι απλό, ξεκάθαρο και στοιχειώδες. Δεν χρειάζεται ούτε ειδικές γνώσεις ούτε ιδιαίτερες επιδεξιότητες. Θέληση χρειάζεται και αποφασιστικότητα. Αποφασιστικότητα για να δοκιμάσω αλλιώς επιτέλους στη ζωή μου! Ναι εντάξει! Καλά ακούγονται αυτά, αλλά με τον εγωισμό τι γίνεται; Πώς τελικά το ξεπερνάω; Σαν το καβούκι του σαλίγκαρου, που μεγαλώσαμε μαζί σαραντατόσα χρόνια τώρα. Μεγάλωσε κι αυτό για να με χωράει, να με προστατεύει, να με καλύπτει. Να κρύβομαι μέσα του όταν κάτι «τσιμπήσει» την κεραία μου ή όταν κάνει ζέστη πολλή. Τι ήταν λοιπόν το «σκαμνί» μου; Ενα αντίγραφο του καβουκιού μου ήταν, θα μπορούσε να μην ήταν ασφαλές;
Μετά την παρουσίαση του «εαυτού» μου η ομάδα μου πρότεινε να κουβαλάω το σκαμνί μαζί μου συνεχώς για όσες ημέρες εγώ το αποφασίσω. Βήμα χωρίς αυτό! Αλλωστε εγώ είχα επιλέξει το να με αντιπροσωπεύει. Δεν συμμετείχα για λίγο διάστημα στη δομή του προγράμματος της Κοινότητας παρά μόνο στο φαγητό και στα διαλείμματα. Ημασταν πακέτο. Εγώ και το «περήφανο» σκαμνί μου, μόνοι μας, ακλόνητοι! Τις πρώτες ημέρες ο εγωισμός μου με θύμωνε. Μετά θύμωσα εγώ μαζί του! Στο μυαλό μου έρχονταν εικόνες της ζωής που αυτό το άθλιο και μίζερο καβούκι που κουβαλώ μού είχε στερήσει να ζήσω. Χαρές που δεν ένιωσα για ασήμαντες αφορμές. Πίκρες που έδωσα σ’ ανθρώπους που δεν έπρεπε. Ένα μωρό, το παιδί μου, που δεν γεννήθηκε ποτέ, γιατί υπήρξα δειλός και ανεύθυνος. Κλείστηκα λοιπόν στο καβούκι μου, παίρνοντας μαζί και τα ναρκωτικά μου. Καινούρια εμπειρία! Οταν το πριόνι ανέλαβε να λύσει τις "διαφορές μας" ένιωσα όπως ο Μέγας Αλέξανδρος μπροστά στο γόρδιο δεσμό του υποθέτω. Συναίσθημα λύτρωσης και ικανοποίησης. Μίλησα στην ομάδα μου και ξαναμπήκα στη δομή της. Καιρός είναι πιά να ξαναμπώ και στη ζωή μου. Το σαλιγκάρι βγήκε βόλτα!
Υ.Γ.: Τα ναρκωτικά βρίσκονται στο καβούκι και το πριονισμένο σκαμνί στα αζήτητα.

Ο Ολγκερτ και η μεταγωγή του:

Μπαίνοντας στη φυλακή στην Κρήτη, η γυναίκα μου ήταν έγκυος. Ενιωσα πάρα πολύ άσκημα γιατί θα έχανα τη μεγαλύτερη χαρά της ζωής μου, τη γέννηση του παιδιού μου και στενοχωρήθηκα πάρα πολύ. Τότε έμαθα ότι υπάρχει ένα πρόγραμμα απεξάρτησης. Ακολουθώντας το πρόγραμμα έβλεπα σημαντικές αλλαγές στον εαυτό μου. Κάποια στιγμή μου έδωσαν μεταγωγή στις φυλακές Κορυδαλλού. Στενοχωρήθηκα πάρα πολύ γιατί θα έχανα το πρόγραμμα, μη ξέροντας ότι υπάρχει κάτι αντίστοιχο στον Κορυδαλλό. Μόλις το έμαθα φρόντισα και μπήκα αμέσως στην ομάδα Συμβουλευτικής. Χάρηκα πάρα πολύ που μπόρεσα να συνεχίσω αυτό που είχα αφήσει στη μέση. Εκανα πολλές προσπάθειες να φτάσω στην Κοινότητα. Ευχαριστημένος που βρίσκομαι στην Κοινότητα, βλέπω τις δυσκολίες μου, προσπαθώ να τις αντιμετωπίσω για να γίνω ένας καλύτερος άνθρωπος και πατέρας, για να δώσω στο παιδί μου μια ευκαιρία και καλή ζωή, για να μην του ξαναλείψω ποτέ.

Ο Αλέξης αλλάζει κίνητρο:

Είμαι πολλά χρόνια στη χρήση και στην παρανομία. Για πρώτη φορά ήρθα σε επαφή με το ΚΕΘΕΑ στη φυλακή. Στην αρχή ο λόγος που πήγα Συμβουλευτική ήταν να πάρω μια βεβαίωση μπας και φύγω στο δικαστήριο. Στη συνέχεια τα πράγματα άλλαξαν, είδα ή μάλλον ένιωσα μια ζεστασιά και πολύ ενδιαφέρον από τους θεραπευτές. Αυτό με ξάφνιασε, που τελείως ξένοι άνθρωποι για μένα να δείχνουν τόσο ενδιαφέρον. Μαζί τους μπόρεσα να κατανοήσω το πρόβλημά μου και αποφάσισα ότι έπρεπε να αλλάξω πολλά πράγματα από τον εαυτό μου για να αντιμετωπίσω όλα αυτά τα λάθη που έχω κάνει και να βελτιωθώ σαν άνθρωπος. Τώρα είμαι μαζί με άλλα παιδιά που έχουν τον ίδιο στόχο κι αυτό μου δίνει μεγαλύτερη θέληση και δύναμη. Βλέπω σε αυτά τα παιδιά τον εαυτό μου, βλέπω καλύτερα τα αρνητικά πράγματα που έχω και τα θετικά, που πριν έρθω στην Κοινότητα ούτε φανταζόμουν ότι τα έχω όλα αυτά. Μπορεί να είμαι στην αρχή του αγώνα και η διαδρομή είναι πολύ δύσκολη για μένα, αλλά σε καμιά περίπτωση δεν θέλω να παραιτηθώ από το στόχο μου και νομίζω ότι το πραγματικό λάθος είναι να μένουμε άπραγοι στα λάθη μας.

Ο Γιώργος παίρνει άδεια:

Βρίσκομαι εδώ και 14 μήνες στην Κοινότητα. Μέχρι στιγμής έχω εκτίσει 2,5 χρόνια ποινής. Στο πρόγραμμα έχω δει ποιός είμαι και πώς λειτουργώ σαν άνθρωπος. Η ζωή μου μέχρι τώρα ήταν μια καθημερινή αγωνία στο εάν θα τα καταφέρω και σήμερα, να εξυπηρετήσω τις καθημερινές σωματικές και ψυχικές μου ανάγκες αψηφώντας κάθε κίνδυνο. Τώρα το σκεπτικό μου τελείως αντίστροφο. Χαίρομαι γιατί μπορώ και νιώθω, ελπίζω, χαίρομαι που μπορώ και αναλαμβάνω ευθύνες προσπαθώ κάθε μέρα για το καλύτερο, είμαι αυτόνομος, νοιάζομαι για το διπλανό μου κάνω όνειρα για το αύριο και άλλα πολλά που ο νους μου δεν μπορούσε να φανταστεί τότε. Εφτασε η ώρα να πάρω άδεια και να βγω έξω στην κοινωνία και συγκεκριμένα να βρεθώ στο μέσο της θεραπείας μου με παιδιά που έχουνε αποφυλακιστεί και προσπαθούνε πιά απέξω. Προτού περάσω τα τελευταία κάγκελα που χωρίζουνε την κράτηση από την ελευθερία ένας χείμαρρος πολύ ορμητικός από συναισθήματα με καταβάλλει. Νιώθω άγχος, φόβο, αγωνία. Θέλω να δω εάν πραγματικά θα εφαρμόσω έξω όσα έμαθα κι αν έχω δυναμώσει στην πράξη. Αν θα με αγαπήσουνε οι άνθρωποι γι’ αυτό που είμαι, αν θα μπορέσω να βρω τι θέλω κι αν θα μπορέσω να είμαι αληθινός στους γύρω μου χωρίς να βάζω μάσκα. Η πρώτη επαφή μου με τα παιδιά που με περιμένανε έξω από τη φυλακή με έκανε να νιώσω ασφάλεια. Στο πίσω όμως μέρος του μυαλού μου κυριαρχούσε η αγωνία. Εβλεπα ανθρώπους γύρω μου κι έκανα σενάρια, τι νιώθουν πού πάνε με τι ασχολούνται; Ενιωθα πως είμαι πίσω, μακριά από την πραγματικότητα. Τα παιδιά έξω με βοήθησαν και μου στάθηκαν. Ημουν αισιόδοξος καθώς μέρα με τη μέρα στις 5 μέρες άδειας ένιωθα πιο ανοιχτός απέναντι σε ανθρώπους και σε δυσκολίες. Εγινα πιο δυνατός. Προσπάθησα γυρνώντας στη φυλακή να συγκρατήσω όσες δυσκολίες μπορούσα για να τις επεξεργαστώ και να εκπαιδευτώ σε αυτές με την ομάδα μου. Οντως προσπάθησα, ζορίστηκα αρκετά ένιωθα πεσμένος πολλές φορές. Το αποτέλεσμα ήταν όμως για μένα ικανοποιητικό. Εφτασε η μέρα για τη δεύτερη άδεια και πάλι ένιωθα άγχος και αγωνία αλλά ο φόβος ήταν λιγότερος. Όλη αυτή η προετοιμασία αποδείχτηκε πολύτιμη για μένα. Αυτή τη φορά ένιωσα ακόμα πιο δυνατός πράγμα που με κάνει να πετάω απ’ τη χαρά μου. Είδα παιδιά που έχουν πιά αποφυλακιστεί να έχουνε πετύχει τους στόχους που βάζαμε μαζί πριν κάποιους μήνες κι ένιωσα περήφανος και ενθουσιασμένος από αυτό. Τώρα θέλω πιά να βρεθώ έξω μαζί τους.

Ο Μανώλης Σ. κάνει σεμινάριο:

Θέλω να σας μεταφέρω μια συμπεριφορά παραβατική που έβγαλα και πώς αντιμετωπίστηκε από την ομάδα μου μέσα στο χώρο της Κοινότητας. Μη μπορώντας να ξεφύγω τελείως από την παλιά ζωή μου κι ενώ είχα ξεκόψει από την πιάτσα πήρα τηλέφωνο μια Παρασκευή έναν από τους φίλους εκείνους. Του ζήτησα να στείλει λεφτά στην οικογένειά μου για να περάσουν τις γιορτές θέλοντας να δείξω ότι μπορούσα να βοηθάω κι από τη φυλακή. Τις επόμενες μέρες ένιωθα ενοχές δεν μπορούσα να συγκεντρωθώ στις ευθύνες που είχα σαν μέλος της Κοινότητας. Ενοχές, γιατί αισθανόμουν ότι ήμουν ήδη υποχρεωμένος στον άνθρωπο που έστειλε τα χρήματα, ήξερα πως τίποτα δεν γίνεται χωρίς συμφέρον, έστω μακροπρόθεσμο. Τρόμαξα και διχάστηκα είχα πάει κόντρα σε ό,τι προσπαθούν να μου μάθουν. Ο ένας Μανώλης μου λέει «καλά έκανες, μπορεί να τον χρειαστείς αυτόν τον άνθρωπο». Ο δεύτερος Μανώλης είναι αυτός που με κάνει και νιώθω ενοχές και φόβο και μου λέει πως ποτέ δεν θα καταφέρω να ξεφύγω, αν συνεχίσω και σκέφτομαι με αυτόν τον τρόπο. Το βάρος που έχω μέσα μου είναι μεγάλο και δεν φεύγει. Επρεπε να το βγάλω από μέσα μου με οποιοδήποτε κόστος. Μίλησα λοιπόν για αυτή τη συμπεριφορά «πιάτσας» που έβγαλα.

Αποφασίσαμε με την ομάδα μου ότι θα έπρεπε για λίγο καιρό να απέχω από τις λειτουργίες της Κοινότητας. Μου πρότειναν να ανοίξω ένα «μαγαζί» που θα παρείχε ό,τι υπηρεσίες ήθελα, μέχρι να συμπληρώσω (εικονικά βέβαια) το ποσόν των χιλίων ευρώ (τόσα ήταν τα χρήματα που είπα στον γνωστό μου να στείλει στο σπίτι).

Η διαφορά ήταν ότι θα έπρεπε να το κάνω με νόμιμο τρόπο και καθαρές συναλλαγές. Θα έκανα τις δουλειές και θα πληρωνόμουν με μια «επιταγή» για την κάθε υπηρεσία. Βιαζόμουνα όμως να ξαναγυρίσω στην ομάδα και άρχισα γι’ αυτό τις «υπερτιμολογήσεις». Γρήγορα με πήρανε είδηση και μου ζήτησαν από τα μέλη να κατεβάσω το «κόστος». Θύμωσα και στην αρχή δεν καταλάβαινα γιατί το κάνουν. Θύμωσα και με τον εαυτό μου που η συμπεριφορά του με έκανε να χάνω την ομάδα μου, τα νέα μέλη, τις συζητήσεις και τα καλαμπούρια. Ενιωθα μοναξιά. Ο στόχος της συλλογικής απόφασης απομόνωσής μου από τα άλλα μέλη ήταν για να ξεκαθαρίσω πού θέλω να βρίσκομαι, στην πιάτσα (φυλακή) ή με ανθρώπους που παλεύουν για ένα νέο ξεκίνημα με αρχές και αξίες;

Μετά από μια βδομάδα μια ιδέα ακούστηκε στο τραπέζι του φαγητού: «γιατί δεν μας κάνεις ένα σεμινάριο;» Μου ήρθε η ιδέα να κάνω ένα βοηθητικό σεμινάριο για όλους. Ετσι θα γνωριζόμουν και με τα νέα μέλη που με έβλεπαν σαν τουρίστα. Το σεμινάριο είχε θέμα «Δέκα τρόποι για να μπορέσω να προσαρμοστώ γρηγορότερα στην Κοινότητα και στις απαιτήσεις που έχει». Η είσοδος είχε 5 ευρώ το άτομο, πάντα εικονικά. Ηταν 25 άτομα. Το να μιλήσω μπροστά σε τόσο κόσμο μού είχε στεγνώσει το στόμα από το άγχος και την αγωνία. Παρά ταύτα το αποτέλεσμα άρεσε πολύ και μ’ έκανε να νιώσω πολύ καλά.

Αυτός ο καινούριος τρόπος ζωής που μαθαίνω μού θυμίζει πώς ήμουν πριν ξεκινήσω τη χρήση, τι όνειρα είχα σαν παιδί, με φέρνει αντιμέτωπο με τα λάθη που έκανα στη ζωή μου, τους λόγους που με έκαναν, παιδί ακόμα, να αρχίσω τα ναρκωτικά, με βάζει να αντιμετωπίσω τους φόβους μου και να τους νικήσω. Παλιά την ντροπή την έκανα μαγκιά, τη μοναξιά τρόπο ζωής, την παραίτηση καθημερινότητα.

Το χρήμα είχε σημασία τότε για μένα, μού κάλυπτε συναισθήματα που δεν μπορούσαν να μου δώσουν οι άνθρωποι γύρω μου, συναισθήματα χαράς, ικανοποίησης, ενθουσιασμού, δύναμης αυτοπεποίθησης, εξουσίας κ.α. Είτε τα σπαταλούσα για μένα ή για άλλους γύρω μου, έτσι έδειχνα και εγώ με τη σειρά μου την αγάπη και το ενδιαφέρον μου για κάποιον. Ομως οι χαρές της ζωής δεν κοστίζουν τίποτα απλά τις αισθάνεσαι και τις μοιράζεσαι, η αγάπη, η επιβράβευση, η φροντίδα, το ενδιαφέρον με έχουν κάνει να βγάλω τα συναισθήματά μου.

Η θεραπεύτριά μου με έβαλε να φτιάξω ένα παραμύθι για τις κόρες μου. Ο στόχος ήταν να δώσω χαρά και όσα πιο πολλά συναισθήματα μπορούσα χωρίς να χρειαστώ χρήματα.

Η δουλειά που έκανα μ’ έχει γεμίσει και δεν πίστευα ότι εγώ θα μπορούσα ποτέ να φτιάξω μόνος μου ένα εικονογραφημένο παραμύθι. Δεν μένει παρά να το παραδώσω και να δω τα πρόσωπά τους, αυτή θα είναι όλη η πληρωμή μου.
 


 

Ο σπόρος της αλλαγής

Είκοσι χρόνια προσπαθούσαμε να φυτέψουμε τον σπόρο της αλλαγής σ’ αυτά τα χώματα αλλά βρίσκαμε πολύ πέτρα και λίγο ουρανό. Οι ανάγκες των ανθρώπων όμως που συναντούσαμε, αφόπλιζαν την ματαίωση και έτρεφαν το πείσμα μας.
Με χαρά και περηφάνια μπορώ να πω, πως, τα καταφέραμε, μέσα στον ιδιαίτερα δύσκολο χώρο των φυλακής, δίνεται πιά, η δυνατότητα σε όσους το χρειάζονται να αντιμετωπίσουν το θέμα της εξάρτησής τους. Αυτό γίνεται σε ένα ασφαλές περιβάλλον με κύριο εργαλείο την βιωματική μάθηση.
Στόχος είναι να επαναπροσδιορίσει κάθε ένας σε ατομικό και ομαδικό επίπεδο, έννοιες αξίες και συμπεριφορές, να λειτουργήσει στην καθημερινότητα του με αυτές, ώστε να αποκτήσει νέες δεξιότητες και εφόδια που δεν είχε από την οικογένεια το σχολείο ή άλλους θεσμούς που συμβάλλουν στην κοινωνικοποίησή μας.
Στην Αθήνα ένα ολοκληρωμένο πλέγμα υπηρεσιών μπορεί να βοηθήσει τους ίδιους (άνδρες-γυναίκες, κρατούμενους ή αποφυλακισμένους) αλλά και τις οικογένειές τους να βρουν τον δρόμο τους, πανελλαδικά ένα δίκτυο συμβουλευτικών υπηρεσιών μέσα σε σωφρονιστικά καταστήματα συντονίζεται για να εξασφαλίσουμε την πρόσβαση στην θεραπεία για όλους τους εξαρτημένους κρατούμενους.
Υπάρχουν πάρα πολλά που γίνονται, άλλα τόσα που χρειάζονται να γίνουν
Ευχαριστούμε τον «Ιό» και την «Ελευθεροτυπία» που αναδεικνύει την προσπάθεια μας.

Βαγγέλης Κυργέτσος
(υπεύθυνος στην Κοινότητα των ανδρικών φυλακών)



 

 

 

Ελευθεροτυπία, 27/6/2010

 

www.iospress.gr