Από το ουράνιο στο βολφράμιο


"Ειλικρινής ο Ακης για το ουράνιο."
                ("Αθηναϊκή", 11/01/1999)


Οποιοδήποτε όπλο μπορεί να εξοντώσει σε αδιευκρίνιστο βάθος χρόνου ανθρώπους ή να καταστρέψει ανεπανόρθωτα το περιβάλλον, υποτίθεται ότι υπόκειται σε επιστημονικά αμερόληπτη μακρόχρονη δοκιμή, πριν επιτραπεί η παραγωγή και η χρήση του. Αυτή είναι η αρχή με βάση την οποία, χρόνια τώρα, διεξάγεται η διεθνής συζήτηση για την απαγόρευση (ή όχι) των πυρηνικών, βιολογικών και χημικών όπλων. Η ίδια αρχή πρυτανεύει και στην ταξινόμηση των υπολοίπων φονικών μέσων στην κατηγορία των "συμβατικών". Των όπλων δηλαδή που μπορεί "νόμιμα" να παράγει και να προμηθεύεται οποιαδήποτε "εθνική άμυνα", ανάλογα με τον προϋπολογισμό και το "διεθνές κύρος" της. Ωστόσο, κανείς πόλεμος δεν υπάκουσε ποτέ σε τέτοιες έστω "αρχές". Οσο πιο ανορθόδοξο είναι ένα όπλο, όσο πιο ύπουλο και τρομοκρατικό, τόσο πιο πολύτιμο γίνεται για τους στρατούς. Οποιος πρώτος καταφέρει να το αποκτήσει υποτίθεται ότι παίρνει κεφάλι στο παιχνίδι της γεωστρατηγικής ηγεμονίας. Τότε, μας λένε, γίνεται "σεβαστός" στη γειτονιά του.

Διεστραμμένοι εγκέφαλοι στην υπηρεσία των υπουργείων Αμυνας σχεδιάζουν, παράγουν και προμηθεύονται όλο και πιο μοντέρνα όπλα ώστε να είναι σε θέση να νικήσουν ...αυτά που οι ίδιοι είχαν αναπτύξει νωρίτερα. Πάντοτε με το αζημίωτο. Μην πάτε μακριά. Δείτε την κούρσα των εξοπλισμών στις δύο πλευρές του Αιγαίου. Ομόφωνα σχεδόν η ελληνική Βουλή ψηφίζει πάντοτε, με τον ίδιο ενθουσιασμό, τις πολεμικές δαπάνες, χωρίς να αναρωτηθεί για τις "παράπλευρες ζημιές" του κάθε όπλου στη χώρα, ακόμα κι αν ανήκει στα "ήπια πυρηνικά", σαν αυτά με τα οποία το ναυτικό έριχνε μπαλωθιές στο Αιγαίο. Αρκεί να μπούμε στο μάτι της Τουρκίας. Αύριο, θα ψωνίσουμε βλήματα βολφραμίου, τώρα που το ουράνιο ξεφωνήθηκε. Πιθανότατα από τον ίδιο προμηθευτή, την εταιρεία Primex της Φλόριντα ή την Starmet της Μασαχουσέτης.

Ενα σύγχρονο όπλο σαν τα βλήματα εξασθενημένου ουρανίου (DU), κρίνεται πριν απ' όλα από την αποτελεσματικότητά του στα πεδία των μαχών: Πόσο καλά, π.χ, καταστρέφει ένα πανάκριβο και φονικό τανκ του αντιπάλου. Το αν θα εξοντώσει βραχύ-μακροπρόθεσμα και αθώους ("δικούς μας" ή "ξένους"), αν θα ξεπαστρέψει περιοχές ολόκληρες για πολλά χρόνια, δεν έχει και μεγάλη σημασία. Είναι θέμα μετρήσεων, προβλέψεων και στατιστικής. Δηλαδή είναι θέμα πολιτικού χειρισμού. Οι εξουσίες (στρατιωτικές και πολιτικές) μπορούν να μανιπουλάρουν τους υπηκόους τους. Η υφ. Υγείας Κ. Σπυράκη εξακολουθεί να μην πιστεύει στις βλαπτικές συνέπειες του DU.

Από την πρώτη μαζική χρήση όπλων DU στο Ιράκ και το Κουβέιτ, το 1991, έως τη στιγμή που δημιουργήθηκε θόρυβος για το "σύνδρομο του Κόλπου", πέρασαν χρόνια. Κανείς ως τότε δεν ήθελε να ακούσει τους ανεξάρτητους επιστήμονες, τις οικολογικές και τις ειρηνιστικές οργανώσεις στις ΗΠΑ και αλλού. Το 1996, όμως, και αφού τα αεροσκάφη Α-10 του ΝΑΤΟ ξαναχτύπησαν με βλήματα DU στη Βοσνία, οι καταγγελίες έφτασαν στον ΟΗΕ. Δεν μετρούσαν νεκρούς μόνο στο Ιράκ, αλλά και μεταξύ των βετεράνων στις ΗΠΑ. Υποεπιτροπή του ΟΗΕ ρητά ζητούσε την απαγόρευση των όπλων εξασθενημένου ουρανίου. Την ίδια εποχή γίνεται γνωστό ότι και άλλες χώρες έχουν αγοράσει τέτοια όπλα. Μεταξύ τους και η Ελλάδα.

Οταν τα πρώτα σμήνη των νατοϊκών Α-10 σηκώθηκαν στις 28/3/1999 από το Αβιάνο για να πλήξουν γιουγκοσλαβικούς στόχους δεν υπήρχε κανείς από τους επιτελείς του ΝΑΤΟ και των Αθηνών που να μην ήξερε τον ραδιενεργό οπλισμό τους. Απλούστατα, το απέκρυψαν. Ετσι άρχισε ο τραγέλαφος. Σε εξασέλιδη έρευνά μας (Ιός, 18/4/1999) αναφερθήκαμε τότε στο τι σημαίνουν τα όπλα DU που πέφτουν στο Κόσοβο, στο ότι και ο ελληνικός στρατός διαθέτει από δαύτα. Τσιμουδιά από τους αρμοδίους. Ακόμα και ότι η Μαργαρίτα Παπανδρέου είναι μία από τις προσωπικότητες που ήδη από τις αρχές της δεκαετίας του '90 αγωνίζονται για την απαγόρευσή τους, γράψαμε. Τίποτα. Ραδιενέργεια -μας έλεγαν- δεν υπάρχει πουθενά. Ο Ακης Τσοχατζόπουλος εκείνες τις μέρες, ισχυριζόταν θρασύτατα στη Βουλή ότι "οι ελληνικές Ενοπλες Δυνάμεις δεν διαθέτουν, ούτε υπάρχει σχεδιασμός να προμηθευτούν όπλα με ραδιενεργά στοιχεία DU" (28/5/1999). 

(Ελευθεροτυπία, 13/1/2001)

www.iospress.gr