Ποιανού κοσμάκη τα λεφτά;


"Ανεβαίνει το πολιτικό θερμόμετρο με αιχμή τη Σοφοκλέους"                        
        (Flash.gr, 1/2/2001)

    
Θυμάστε, ασφαλώς, πόσο περιφρονούσαν οι "σομόν σελίδες" (οι αβανταδόροι και τα "παπαγαλάκια" του ΧΑΑ) όσους, την περίοδο της απογείωσης της Πυραμίδας, προσπαθούσαμε να εξηγήσουμε ότι επίκειται κατάρρευση. Δεν χρειαζόταν βαθιά γνώση της πολιτικής οικονομίας για να καταλάβει κανείς ότι τα πάσης φύσεως κεφάλαια που εισέρεαν στη Σοφοκλέους θα αναδιέτασσαν, με σχετικά βίαιο τρόπο, το οικονομικό και κοινωνικό στάτους των μεσαίων και ανώτερων στρωμάτων. Πολλά τρισεκατομμύρια θα άλλαζαν χέρια, ήταν βέβαιο. Στο καζίνο του κεφαλαιοκρατικού συστήματος δεν υπάρχουν κέρδη για όλους, ούτε κανόνες ηθικής.

Στην πραγματικότητα επρόκειτο για τις αναταράξεις στο πλαίσιο της μετάβασης του ελληνικού κοινωνικού σχηματισμού προς το μοντέλο της "κοινωνίας των 2/3". Απαξιώθηκε ο κόσμος της εργασίας, διαπομπεύτηκαν οι αρχές της κοινωνικής δικαιοσύνης και το "κράτος πρόνοιας", και το πολιτικό προσωπικό, ιδίως των δύο μεγάλων παρατάξεων (κεντροδεξιάς και κεντροαριστεράς), προσανατολίστηκε στην υπεράσπιση των συμφερόντων του κοινού των ΕΛΔΕ. Αυτός είναι ο "λαός τους", αυτός είναι, λίγο πολύ, ο περίφημος "κεντρώος χώρος" που διεκδικούν. Στρώματα που συμπληρώνουν τα εισοδήματα και τα υπάρχοντά τους αυθαιρετώντας μέσα στον περίφημο χώρο της παραοικονομίας. Ιδιώτες που με πολλή δυσκολία πείθονται ότι έχει νόημα να νοιαστούν για το κοινό καλό, αποδίδοντας έστω και μόνο το φόρο που τους αναλογεί.

Οι σημερινές έξαλλες -και ανέξοδες- φωνές ("Αυτή η 'αρπαχτή' δεν θα μείνει ατιμώρητη", που λέει και ο κ. Εβερτ), και τα κροκοδείλια δάκρυα για το θάνατο του επενδυτάκου (ακόμα και ο ΣΕΒ στις 25/1 συλλυπήθηκε τους πιστούς που έπεσαν στον αγώνα για τη Νέα Οικονομία), είναι κατά βάση ψηφοθηρικές και υποκριτικές. Ο δε κ. Σημίτης που σήμερα βρισκόμενος σε άμυνα διαπιστώνει ότι "διεθνώς τα χρηματιστήρια ανεβαίνουν και κατεβαίνουν", δεν φαίνεται να πίστευε το ίδιο όταν σχεδίαζε (και εν μέρει κατάφερε) το πέρασμα στο ΧΑΑ των αποθεματικών των ασφαλιστικών ταμείων. 'Η όταν δημιουργούσε κίνητρα ώστε όλο και περισσότεροι να επενδύουν στη χρυσοφόρα κότα της χρηματαγοράς, τον "βασικό οικονομικό μοχλό για την ανάπτυξη και την απασχόληση", όπως έλεγε τον Ιούνιο του 1999.

Ας είμαστε ειλικρινείς. Χωρίς να σημαίνει ότι οι κάθε λογής απατεώνες, σπεκουλαδόροι της Σοφοκλέους, δεν οφείλουν να λογοδοτήσουν στη δικαιοσύνη, το πραγματικό πολιτικό και κοινωνικό σκάνδαλο βρίσκεται παραδίπλα. Είναι η συνειδητή πια απομάκρυνση των βασικών πολιτικών δυνάμεων από τους στόχους της κοινωνικής συνοχής. Κανείς δεν νοιάζεται ουσιαστικά για την άλλη, ακόμα πιο δραματική και άδικη, αναδιανομή του κοινωνικού πλούτου. Αθέατος παραμένει ο κόσμος της φτώχειας. Κι όμως, κάπου 20% των Ελλήνων πολιτών επιβιώνει με εισόδημα μικρότερο του 60% του μέσου κατά κεφαλήν ΑΕΠ, ενώ το 10% του πληθυσμού της χώρας "ζει σε συνθήκες μόνιμης και διαρκούς φτώχειας", όπως αποφαίνεται η Ευρωπαϊκή Επιτροπή (30/1/20001) - και όχι μια αντικαπιταλιστική γκρούπα.

Η ανισοκατανομή του πλούτου τα τελευταία χρόνια βαθαίνει. Δεν μιλάμε για την μεταπολεμική φτώχεια (που όμως και τότε φτιάχτηκαν νέα πλούσια στρώματα της πόλης), ούτε βέβαια για τις συνθήκες που επικρατούν σήμερα σε χώρες του Τρίτου Κόσμου. Ωστόσο, η αύξηση των δεικτών της συνολικής ευημερίας που όντως άλλαξε το πρόσωπο της Ψωροκώσταινας την τελευταία 20ετία, με κανένα τρόπο δεν αναφέρεται στο σύνολο της κοινωνίας. Το Ινστιτούτο Εργασίας της ΓΣΣΕ σημειώνει ότι το φτωχότερο 10% του πληθυσμού απολαμβάνει μόλις του 2,2% του συνολικού εθνικού εισοδήματος, ενώ παράλληλα το πλουσιότερο 10% καρπούται το 26,3% του συνολικού εισοδήματος της χώρας.

Δεν είδαμε, πάντως, κανένα να κλαίει για τους αληθινούς φτωχούς αυτής της κοινωνίας - τουλάχιστον μετά την απομάκρυνσή τους από τις κάλπες. Ούτε προτάσεις μομφής κατά υπουργών, είδαμε, για την ευθύνη τους στη δυναμική επιβολή των νέων "ευέλικτων μορφών εργασίας" ή για τα σκλαβοπάζαρα και την εξαθλίωση των ξένων εργατών. Δεν αντιληφθήκαμε καμιά πολιτική κρίση που να προκλήθηκε κατά τη διάρκεια της συζήτησης του κρατικού προϋπολογισμού, ο οποίος συστηματικά κατευθύνει τα δημόσια έσοδα προς το συμφέρον της μεγάλης κοινωνικής συμμαχίας πλουσίων και ανερχόμενων νεόπλουτων.

(Ελευθεροτυπία, 3/2/2001)

www.iospress.gr