Ολοκληρωτικές πλευρές του εκσυγχρονισμού



"Δεν νομοθετούμε καθ' υπαγόρευση, αλλά κατά τη δική μας κρίση"
                (Μιχ. Σταθόπουλος, υπουργός Δικαιοσύνης, 12/3/2001)




ΤΙΣ ΠΡΟΑΛΛΕΣ στο MEGA ακούγαμε τον γνωστό έξαλλο "εκπρόσωπο των ληστευθέντων" να σκούζει, απαιτώντας προληπτικές συλλήψεις, εκτοπίσεις και απελάσεις όσων αυτός και οι όμοιοί του θεωρούν ότι σκοπεύουν να εγκληματήσουν. Να γεμίσουν, έλεγε, τα ξερονήσια με τις συμμορίες εκείνων που απειλούν την ησυχία, την τάξη και την ασφάλεια των νοικοκυραίων. Οι οικοδεσπότες της συγκεκριμένης εκπομπής (Ν. Χατζηνικολάου και Π. Καψής), αντιδρώντας αυθόρμητα, τον πήραν στο ψιλό. Μα αυτά είναι φασιστικά, ρατσιστικά, απαράδεκτα για το δημοκρατικό πολίτευμα και εκτός του νομικού μας πολιτισμού, του είπαν έπειτα, όταν ίσως διέβλεψαν ότι τα χαμόγελά τους δεν αρκούν πια για να αντιμετωπιστεί ο δημαγωγικός ολοκληρωτικός λόγος του. Πράγματι σε αυτή τη χώρα, με πολλούς αγώνες και θυσίες (όπως επιμένουν να θυμίζουν -και καλά κάνουν- οι αριστεροί), έχει πάψει, μετά την πτώση της δικτατορίας, να διώκεται η πρόθεση διάπραξης αδικήματος. Το φρόνημα οποιουδήποτε, αρέσει δεν αρέσει, δεν ποινικοποιείται. Η δημοκρατία άλλα πράγματα οφείλει να κάνει αν και όταν προκύπτει ότι μερίδες πολιτών της ρέπουν προς την όποια εγκληματικότητα. 

ΛΙΓΑ 24ωρα μετά, σε εθνικό δίκτυο, ο υπουργός Δικαιοσύνης, μιας κυβέρνησης που αυτοπροσδιορίζεται δημοκρατική και προοδευτική, έμελλε να μας διαψεύσει. Οσα ξέραμε για τα δικαιώματα των πολιτών, την ισονομία τους, το σεβασμό των δικονομικών εγγυήσεων κ.λπ., πάνε περίπατο στην περίπτωση του "οργανωμένου εγκλήματος και της πολιτικής τρομοκρατίας". Με μια ένταση που μας έφερε στο νου τους ιδεολογικούς και νομικούς ακροβατισμούς του απίθανου "εκπροσώπου των ληστευθέντων", ο κ. Σταθόπουλος ανακοίνωσε το νέο ιδιώνυμο νομοθέτημα. Αρχή του είναι η ειδική (δηλαδή άδικη) ανακριτική μεταχείριση και η παραδειγματική (βαρύτερη) τιμωρία των "συμμοριτών". Το κράτος δικαίου ξαφνικά γίνεται αστυνομικό, για μια απροσδιόριστη κατηγορία ανθρώπων. "Αυτή η θεσμική αγωνία είναι έντιμη", παραδέχεται ο Αντώνης Βγότζας -ένας από τους συντάκτες του τρομονόμου (ΝΕΑ, 13.3)- προσθέτοντας όμως "ότι καμία ανησυχία για την ενδεχόμενη κατάχρηση δεν μπορεί να αποτελεί το μόνιμο άλλοθι για θεσμική αδράνεια". Η συμβουλή του είναι να δεχτούμε την "επώδυνη νομοθεσία" διότι αφενός η κοινή γνώμη ανησυχεί για τους "οργανωμένους εγκληματίες" και αφετέρου "η χώρα είναι υπόλογος έναντι της διεθνούς κοινότητας γι αυτή την περίεργη αδράνειά της". 

ΑΝ ΛΟΙΠΟΝ οι πολιτικές, διωκτικές και οι δικαστικές αρχές κρίνουν ότι προπαρασκευάζεται ένα "οργανωμένο" έγκλημα (ό,τι δηλαδή οι ίδιες οι αρχές ορίσουν σαν τέτοιο), τότε οι ύποπτοι χάνουν μια σειρά από τα θεμελιώδη δικαιώματά τους. Ο νομικός πολιτισμός σταματά να ισχύει από εκεί και μετά. Η αστυνομία μπορεί να "διεισδύσει" με μια ποικιλία μέσων στο περιβάλλον των "συμμοριτών", να τους προβοκάρει όσο το απαιτούν τα εκάστοτε δικά της συμφέροντα ή της πολιτικής εξουσίας, και στο τέλος να τους τυλίξει σε μια κόλλα χαρτί παραδίδοντάς τους -χωρίς δικονομικές εγγυήσεις- στα ...στρατοδικεία. Ακόμα και το άρθρο 97 του Συντάγματος που ρητά προβλέπει την εκδίκαση των πολιτικών εγκλημάτων από ορκωτά δικαστήρια έχει ήδη παρακαμφθεί. Μένει να τροποποιηθεί κι αυτό με την ίδια ευκολία που αλλάζουν άλλα άρθρα στο πλαίσιο της συνεχιζόμενης συνταγματικής αναθεώρησης, χωρίς οι πολλοί να πολυκαταλαβαίνουν τι πραγματικά γίνεται.

ΟΦΕΙΛΟΥΜΕ να παραδεχτούμε ότι -για πάρα πολλούς λόγους- ο "τρομονόμος", οι μελλοντικές του συνέπειες, όπως και τα νέα θεσμικά πακέτα κατά των διαδηλώσεων, δεν φαίνεται να ανησυχούν τους περισσότερους συμπολίτες μας που επηρεάζονται με τον ένα ή τον άλλο τρόπο από τις δύο μεγάλες πολιτικές παρατάξεις. Εδώ θα μπορούσε να επικαλεσθεί κανείς, τηρουμένων των αναλογιών, τη γνωστή ρήση, αναφορά στην εξέλιξη του ναζιστικού φαινομένου. Οταν κυνηγούσαν τους κομμουνιστές δεν με ένοιαζε, γιατί δεν ήμουν κομμουνιστής. Οταν κυνηγούσαν τους Καθολικούς και τους Εβραίους επίσης δεν με ένοιαζε, γιατί δεν ήμουν ούτε το ένα ούτε το άλλο. Μέχρι που έδεσαν και μένα...

(Ελευθεροτυπία, 17/3/2001)

 

www.iospress.gr