20ή Ιουνίου: Ημέρα υποκρισίας


"Σε ορισμένες χώρες, πρόσφυγες που ζητούν άσυλο τίθενται υπό κράτηση, μπορεί και για χρόνια"
                (Ruud Lubbers, ύπατος αρμοστής ΟΗΕ, 20/6/2001) 


ΕΝΑ ΣΧΕΤΙΚΑ ΠΑΛΙΟ μήνυμα των εναλλακτικών κινημάτων, που δεν θα χάσει ποτέ την επικαιρότητά του, προτρέπει "να σκεφτόμαστε σφαιρικά και να δρούμε τοπικά". Τις προηγούμενες μέρες μας δόθηκε η αφορμή να διαπιστώσουμε, για άλλη μια φορά, με αφορμή την Παγκόσμια Μέρα του Πρόσφυγα, τη σημασία αυτού του μηνύματος, έστω και αρνητικά: Αναφορές, δεξιά αριστερά, στα ΜΜΕ, για το παγκόσμιο πρόβλημα της προσφυγιάς υπήρξαν κάμποσες, ελάχιστες όμως έθιγαν τις δικές μας ευθύνες, στο δικό μας τόπο. Το γιατί είναι έτσι τα πράγματα είναι θέμα που οφείλουμε να εξετάζουμε κάθε στιγμή, για καθένα από τα εκρηκτικά προβλήματα της εποχής μας.

Η ΕΛΛΑΔΑ, παρότι χώρα καθημερινής "υποδοχής" προσφύγων, φιλοξενεί ελάχιστους. Ασυλο παρέχεται με το σταγονόμετρο: Μόλις 6.653 άνθρωποι, από το 1980 ώς σήμερα, είναι ο αναγνωρισμένος προσφυγικός πληθυσμός, εκείνοι, δηλαδή, που μπορούν να ζήσουν με αξιοπρέπεια. Οι υπόλοιποι χάνονται. Δεν τους επιτρέπεται καν να ζητήσουν άσυλο, κι όταν το καταφέρνουν, κατά κανόνα τους το αρνούνται χωρίς εξηγήσεις. Προφανώς, ακριβή στοιχεία για τις παράνομες κρατήσεις και "επαναπροωθήσεις" δεν διατίθενται. Ο,τι μπορεί να δει και να ακούσει κανείς μόνος του, αν ενδιαφέρεται. Το ίδιο συμβαίνει και με τον τραγικό και διαρκώς αυξανόμενο αριθμό των πνιγμένων, των διαμελισμένων στα ναρκοπέδια κ.λπ., τους οποίους, αποκαλώντας τους υποτιμητικά "λαθρομετανάστες", τους κατατάσσουμε στην κατηγορία των "αναλώσιμων". Καλύτερα όμως να μιλήσουμε για πρόσφυγες με δύο παραδείγματα:

ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΜΙΑ ΒΔΟΜΑΔΑ, ο βουλευτής Φοίβος Ιωαννίδης κατήγγειλε μια καφκική περίπτωση -όπως τη χαρακτηρίζει, σε ερώτησή του στη Βουλή- παράνομης κράτησης πρόσφυγα από το Νοέμβριο του 1999. Ο Afam James Esiobu, πρόσφυγας από τη Νιγηρία, έχει δοκιμάσει την κρατική αυθαιρεσία σε ολόκληρο το μεγαλείο της. Εχοντας την τύχη να βρει ικανό δικηγόρο, κατάφερε να εξαντλήσει όλα του τα τυπικά νομικά δικαιώματα, αλλά ακόμα και όταν το ΣτΕ διέταξε την αναστολή της κράτησής του, οι δεσμοφύλακές του δεν συγκινήθηκαν. Οπως καταλαβαίνετε, η βέβαιη καταδίκη της Ελλάδας, τους επόμενους μήνες, από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, μόνο συμβολική και πολιτική αξία μπορεί να έχει. Η ζωή του Νιγηριανού πρόσφυγα έχει ήδη καταστραφεί.

ΕΔΩ ΚΑΙ ΔΕΚΑ ΧΡΟΝΙΑ προσπαθεί να αποκτήσει νόμιμο πρόσωπο ο Τούρκος πολιτικός πρόσφυγας Τάιλαν Ο. (τα πλήρη στοιχεία του στη διάθεση όσων μπορούν να τον βοηθήσουν). Η Ελληνική Αστυνομία, από τις πρώτες μέρες που οδηγήθηκε στο Λαύριο, έχει κρατήσει την ταυτότητά του και δεν του έχει δώσει κάποιο πιστοποιητικό που θα ισοδυναμούσε με μία ταυτότητα - έστω ένα επικυρωμένο αντίγραφο. Ολο αυτόν τον καιρό, ο Τάιλαν προσπαθούσε να αναγνωριστεί ως πρόσφυγας, ενώ κέρδιζε το ψωμί του δουλεύοντας ακατάπαυστα σε όποιον εργοδότη ανεχόταν έναν "χωρίς χαρτιά" σαν τον Τάιλαν. Πάντα με το φόβο του αστυνομικού μπλόκου και της απέλασης. Πάντα με την αγωνία για την πορεία των ελληνοτουρκικών σχέσεων, που κάθε αλλαγή τους σήμαινε νέες στρατηγικές επιβίωσης, εφόσον οι αρχές (αλλά και η κοινωνία) είχαν απρόβλεπτες συμπεριφορές απέναντί του. Πριν από τρία χρόνια, η Αστυνομία του αρνήθηκε οριστικά το άσυλο. Δεν του δίνει όμως καμιά έγγραφη απάντηση, ώστε να μην μπορεί να προσφύγει στα δικαστήρια ζητώντας την επανεξέταση της υπόθεσής του.

ΤΩΡΑ ΠΙΑ, με το νέο νόμο για τη μετανάστευση, προσπαθεί να πάρει την άδεια παραμονής και εργασίας, ως ένας απλός "λαθρομετανάστης", κι ας ήρθε κυνηγημένος και βασανισμένος, αγωνιστής και στέλεχος μεγάλης τουρκικής αντιφασιστικής οργάνωσης. Αλλά για να καταθέσει την αίτησή του δεν αρκεί το παράβολο, τα ένσημα του ΙΚΑ (που ο σημερινός του εργοδότης δεν έχει αντίρρηση να του πληρώσει), κάποια παλιά έγγραφα της Αστυνομίας ή του Συμβουλίου για τους Πρόσφυγες. Οι αρχές του ζητούν ταυτότητα, μεταφρασμένη από το ΥΠΕΞ και επικυρωμένη ...από τις αρχές. Οι αρχές όμως δεν μπορούν να ζητήσουν ...από τις αρχές την απόδειξη ύπαρξης του Τάιλαν, που μόνο οι αρχές μπορούν να αποδείξουν. 



(Ελευθεροτυπία, 23/6/2001)

 

www.iospress.gr