Φως στον πάτο του τούνελ



"200 κελιά για 17Ν-ΕΛΑ"
                («ΑΠΟΓΕΥΜΑΤΙΝΗ», 9/7/2002) 


ΧΑΡΗ ΣΤΗΝ πρόσφατη εκπομπή της Αγγελικής Νικολούλη ("Φως στο τούνελ"), μπορούμε επιτέλους να αποκρυπτογραφήσουμε κι εμείς το μυστήριο των αποκαλύψεων για την εγχώρια τρομοκρατία. Η γνωστή σοουγούμαν του αστυνομικού ρεπορτάζ διατήρησε απόλυτα τη δομή της εκπομπής της, αλλάζοντας μόνο λίγο το αντικείμενο. Αντί να ψάχνουν εξεγερμένους εφήβους, απατημένες συζύγους και παππούδες με αμνησία, αυτή τη φορά ζήτησε από τους πληροφοριοδότες της να αναζητήσουν τους τρομοκράτες της διπλανής πόρτας. Ως συνήθως, το τηλεφωνικό κέντρο του σταθμού πήρε φωτιά. Εκπληκτη, η παρουσιάστρια έδινε συνεχώς διαταγές στους συνεργάτες της: "Αυτή η πληροφορία είναι φωτιά. Στείλτε την κατευθείαν στην Ασφάλεια". Οι ταπεινοί τηλεθεατές περιορίστηκαν φυσικά τις ανώδυνες πληροφορίες, καθώς και στις αναλύσεις του απαραίτητου "πάνελ" (θύμα τρομοκρατίας, συντάκτης, αστυνομικός). Κερασάκι, μια τηλεφωνική συνομιλία με τον Περικλή Κοροβέση, τον ίδιο που η κυρία Νικολούλη είχε προ ετών συκοφαντήσει σαν δολοφόνο του Παύλου Μπακογιάννη. Μικρή λεπτομέρεια: η συνομιλία αυτή καταγράφτηκε χωρίς τη γνώση και μεταδόθηκε χωρίς τη συγκατάθεση του κ. Κοροβέση. 

ΟΜΩΣ ΑΥΤΗ η εκπομπή υπήρξε ταυτόχρονα και το Βατερλό της επιχειρούμενης ενημέρωσης "νέου τύπου" περί τα τρομοκρατικά. Οπως είμαστε σε θέση να γνωρίζουμε, για πρώτη φορά οι αρμόδιες αρχές είχαν απευθυνθεί άμεσα σε 4-5 δημοσιογράφους εγνωσμένης αξίας και κύρους και ανέθεσαν απ' ευθείας σ' αυτούς τη διαχείριση της ενημερωτικής εκστρατείας. Οτι περί "εκστρατείας" πρόκειται δεν γεννάται αμφιβολία. Το ερώτημα είναι πόση σχέση έχει με "ενημέρωση" αυτή η στρατευμένη πληροφόρηση. Ορους, βέβαια, δεν έθεσε η κυβέρνηση. Η συμφωνία περιλάμβανε απλώς τη δέσμευση των συντακτών να μεταφέρουν όσα στοιχεία τούς παρείχαν οι αρμόδιοι, χωρίς όμως να κατονομάζουν την πηγή. Αρκούσε η αναφορά σε "κύκλους" ή "αξιωματούχους" της κυβέρνησης, της Αστυνομίας ή της Αντιτρομοκρατικής. 

ΟΙ ΕΚΠΟΜΠΕΣ τύπου Νικολούλη ανέτρεψαν το σκηνικό της "σοβαρής" ενημέρωσης που πήγε να στηθεί. Η γενίκευση των σεναρίων και η φωτογράφηση "εγκεφάλων" της τρομοκρατίας μάς ξαναγυρίζουν στο γνωστό σκηνικό, όπου οι ευφάνταστοι πολιτικοί, δημοσιογράφοι ή αναλυτές διαγωνίζονται στη μετάδοση ψευδολογιών και φαντασιοπληξιών, με τη βεβαιότητα ότι κανείς δεν θα θυμάται την επομένη τους ισχυρισμούς τους. 

ΝΑ ΓΙΑΤΙ εξεμάνη η κυβέρνηση με τη φωτογραφία του τραυματία που είδε το φως της δημοσιότητας. Χάλασε όλο το σκηνικό που έστηνε με τους "σοβαρούς". Η βιαιότητα της αντίδρασης του αρμόδιου υπουργού ήταν εύγλωττη: τις διαρροές τις κάνουμε εμείς και μάλιστα προς συγκεκριμένες πλευρές. Πώς είναι δυνατόν να διαρρέει ένα τέτοιο στοιχείο από το ...Λιμενικό; 

ΕΙΝΑΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ εξοργιστικό να θυμούνται όλοι τη δημοσιογραφική δεοντολογία ή τα δικαιώματα του κατηγορουμένου με αφορμή τη φωτογραφία, ενώ την ίδια ώρα μασούν τα λόγια τους για τις συνθήκες κράτησής του, τη φυλάκισή του χωρίς σύλληψη και προκαλούν το τηλεοπτικό λιντσάρισμα του δικηγόρου που δέχτηκε να αναλάβει την υπεράσπισή του (φέρνοντάς τον σε αντιπαράθεση με θύματα και συγγενείς θυμάτων που ζητούν περίπου εκτέλεση του Ξηρού με συνοπτικές διαδικασίες). Υπερβαίνοντας, μάλιστα, τις συνήθεις αρμοδιότητες του οικοδεσπότη, επιστράτευσαν οι τηλεπαρουσιαστές τις νομικές γνώσεις τους για να δικαιολογήσουν τη "μη σύλληψη" του τραυματία.

ΕΙΝΑΙ ΠΡΟΦΑΝΕΣ ότι τα μέσα ενημέρωσης έχουν για μια ακόμη φορά κληθεί να παίξουν το ρόλο των δυνάμεων της τάξης και της ασφάλειας, σε ένα πολιτικό περιβάλλον που θυμίζει κράτος εκτάκτου ανάγκης. Δεν συμμεριζόμαστε, λοιπόν, την ευφορία όσων διακηρύττουν ότι η εξέλιξη αυτή αποτελεί ούτως ή άλλως "νίκη της δημοκρατίας". Οπως δεν ήταν νίκη της δημοκρατίας ούτε το κυνήγι μαγισσών και τα μολυβένια χρόνια στη Γερμανία ούτε το θεσμοθετημένο παρακράτος στην Ιταλία του Ντάλα Κιέζα. Κι ας μην ξεχνάμε ότι αυτές οι χώρες αντιμετώπιζαν τότε ένα σοβαρό πρόβλημα ένοπλης βίας, ενώ στην Ελλάδα η 17Ν κόντευε να βγει στη σύνταξη. Ψιλά γράμματα, βέβαια, όλα αυτά για τον έρποντα τηλεοπτικό μακαρθισμό των ημερών μας. Ενα μακαρθισμό μεταμοντέρνο, που πανηγυρίζει για την "αποτελεσματικότητα" της παράκαμψης του Κράτους Δικαίου και ταυτόχρονα επιστρατεύει τη δεκάχρονη τεχνογνωσία από το κυνήγι "σατανιστών", αλλόφυλων και άλλων εξωγήινων, για να ξεμπερδέψει με το φάντασμα του μεταπολιτευτικού ριζοσπαστισμού.

 

(Ελευθεροτυπία, 13/7/2002)

 

www.iospress.gr