Λόγια στον αέρα



"Το ζήτημα της συνέντευξης του Σάββα Ξηρού δεν τέθηκε στο ΕΣΡ"

(«Ε», 26/9/2002) 

ΝΑ ΒΓΑΛΕΙ κανείς στον αέρα τα υπόδικα μέλη της 17Ν ή να μην τα βγάλει; Δύο βδομάδες μετά τις επεισοδιακές συνεντεύξεις του Σάββα Ξηρού, ο απόηχος της σχετικής συζήτησης δεν έχει ακόμα καταλαγιάσει. Κι όμως, επί της ουσίας, τα πράγματα είναι εξαιρετικά απλά.

ΠΡΩΤΟ ΚΡΙΤΗΡΙΟ του δημοσιογράφου, νομίζουμε, είναι -και πρέπει να παραμείνει- το ενημερωτικό. Τα λόγια των ίδιων των κατηγορούμενων, και μάλιστα σε μια υπόθεση τέτοιας εμβέλειας, είναι κάτι παραπάνω από αναγκαία, προκειμένου να σχηματίσουμε μια στοιχειωδώς αντικειμενική εικόνα για πρόσωπα και πράγματα. Μέχρι τώρα, οι μόνοι που μιλούσαν -μέσω των ΜΜΕ- ήταν οι διωκτικές αρχές: η Εισαγγελία, το Υπουργείο Δημοσίας Τάξεως, η ΕΥΠ, η Αντιτρομοκρατική: όπως μας εξήγησε ο Κακαουνάκης (Star 24/9), "διασταύρωση" των πληροφοριών για τα τρομοκρατικά σημαίνει να αντιπαραβάλλεις όσα σου λέει ο Χρυσοχοΐδης με αυτά που σου σπρώχνει ο -υφιστάμενός του- αρχηγός της Αντιτρομοκρατικής... Χιλιάδες ώρες και σελίδες έχουν αναλωθεί για την "αποκάλυψη" ή διοχέτευση κάθε λογής πληροφοριών αυτής της προέλευσης. Οι ολιγόλεπτες τηλεφωνικές παρεμβάσεις του Ξηρού στον Alpha ήταν αυτές που έθεσαν σε κίνδυνο το "απόρρητο" της όλης διαδικασίας; 

ΕΠΙ ΤΟΥ ΠΡΟΚΕΙΜΕΝΟΥ, τώρα: με τη συνέντευξη του Σάββα Ξηρού, μάθαμε πολύ περισσότερα πράγματα για τον ίδιο τον εκτελεστή της 17Ν -τη συγκρότηση, τη λογική και τον ψυχισμό του- απ' ό,τι διαβάζοντας τις ενυπόγραφες καταθέσεις του (όπου διαμεσολαβούσε, όπως γίνεται πάντοτε με τα υλικά των ανακρίσεων, το χέρι -και το ύφος- αυτού που τις κατέγραψε). Μπορεί το στιλ ή οι ερωτήσεις του Μάκη Τριανταφυλλόπουλου να μην είναι καθόλου του γούστου μας, αυτός όμως δεν είναι λόγος να ταχθεί κανείς υπέρ της λογοκρισίας.

ΤΟ ΟΜΟΛΟΓΟΥΝ άλλωστε, με τον τρόπο τους, ακόμη και δημοσιογράφοι που πρωταγωνιστούν στην αντιτρομοκρατική εκστρατεία των ΜΜΕ. Να τι έλεγε, λ.χ. ο Αλέξης Παπαχελάς στις αρχές του καλοκαιριού: "Προφανώς αν είχα κάποιο τηλέφωνο να πάρω τη 17Ν και να τους ρωτήσω την άποψή τους, θα το έκανα. Το δικό μου όνειρο το επαγγελματικό (και διεστραμμένο) θα ήταν να με απαγάγει η 17Ν, όπως έκανε ο ΙΡΑ με κάποιους δημοσιογράφους, να μου δέσουν τα μάτια μ' ένα μαντήλι και να με οδηγήσουν σ' ένα κρησφύγετο, όπου ο αρχηγός τους θα μου δώσει μια συνέντευξη. Αυτή θα ήταν η μεγάλη επιτυχία. Πολύ καλύτερη απ' όλα τ' άλλα" ("Ταχυδρόμος" 13.7.02). Αλλά και ο Κακαουνάκης παραδέχθηκε ευθαρσώς, στη σχετική εκπομπή του Καψή (STAR 24.9.02), ότι ευχαρίστως θα δημοσίευε μια γραπτή συνέντευξη του Γιωτόπουλου ή του Κουφοντίνα.

ΚΑΝΕΝΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑ, λοιπόν; Κάθε άλλο. Το πρόβλημα αρχίζει, όταν αυτά που λέει ο κάθε Σάββας Ξηρός (είτε στην επίσημη κατάθεσή του είτε στις εκπομπές του Alpha) αρχίσουμε να τα παίρνουμε τοις μετρητοίς και να τ' αποδεχόμαστε σαν αδιαμφισβήτητες αλήθειες. Μόνο που, στη συγκεκριμένη περίπτωση, το πρόβλημα δεν βρίσκεται τόσο στις συνεντεύξεις των φυλακισμένων τρομοκρατών όσο στις διατάξεις του ισχύοντος αντιτρομοκρατικού νόμου. Είναι αυτές οι τελευταίες που προσδίδουν στις εν λόγω δηλώσεις αποδεικτική ισχύ, αδιανόητη μέχρι πρότινος για το ποινικό μας σύστημα.

Ο ΚΑΤΗΓΟΡΟΥΜΕΝΟΣ, ως γνωστόν, δεν ορκίζεται στο Δικαστήριο ούτε υπόκειται στις διατάξεις που ποινικοποιούν την ψευδορκία. Η έννομη τάξη, με άλλα λόγια, του επιτρέπει να πει ό,τι θέλει, προκειμένου να ελαφρύνει τη θέση του - γεγονός, φυσικά, που προσδίδει στους ισχυρισμούς του μειωμένη αξιοπιστία σε σχέση με τις ένορκες καταθέσεις των μαρτύρων. Συμπληρωματική προς τα παραπάνω είναι επίσης η δικανική αρχή "ένοχος ένοχον ου ποιεί", η αδυναμία δηλαδή να καταδικαστεί κάποιος με βάση όσα ισχυρίζεται (για να ελαφρώσει τη δική του θέση) ένας συγκατηγορούμενός του.

ΠΡΟΪΟΝ ΜΑΚΡΑΙΩΝΗΣ δικαστικής εμπειρίας και παράδοσης, οι παραπάνω αρχές τινάχτηκαν στον αέρα με τη θέσπιση του ισχύοντος τρομονόμου, που αναδεικνύει τις δηλώσεις των "μεταμεληθέντων" τρομοκρατών σε σχετικώς επαρκή αποδεικτικά στοιχεία. Ηδη πριν από ενάμιση χρόνο είχαμε επισημάνει, με βάση ανάλογες εμπειρίες της γειτονικής μας Ιταλίας, κάποια σοβαρά προβλήματα που θα δημιουργούσε στην πράξη μια τέτοια ρύθμιση ("Ιός" 11.2.01). Διαπιστώσεις που εξακολουθούν να ισχύουν, έστω κι αν στο μεταξύ οι εξελίξεις ξεπέρασαν κάθε φαντασία.

 

(Ελευθεροτυπία, 28/9/2002)

 

www.iospress.gr