Η ώρα των Τουρκοκυπρίων



"Οργή λαού στα Κατεχόμενα"

(«ΕΘΝΟΣ», 15/12/02) 

ΚΑΙ, ΞΑΦΝΙΚΑ, «γίναμε όλοι Τουρκοκύπριοι». Ζωντανές συνδέσεις από τον τουρκοκυπριακό τομέα της διχοτομημένης Λευκωσίας μάς πληροφορούν για τις μαζικές διαδηλώσεις που έχουν ξεσπάσει εκεί κατά του Ντενκτάς, ζητώντας επανένωση του νησιού, συμφιλίωση με τους Ελληνοκυπρίους και ένταξη της ενιαίας Κύπρου στην Ε.Ε. Αντιπολιτευόμενοι «ψευτοδήμαρχοι» και στελέχη αντικαθεστωτικών κομμάτων βρίσκουν τη θέση τους, έστω και για μια στιγμή, στις οθόνες και τις στήλες των εφημερίδων. Το κοινό διαπιστώνει, με προφανή έκπληξη, ότι στο «ψευδοκράτος» που δημιούργησε ο Αττίλας δεν ζουν «ψευτοάνθρωποι» αλλά μια κανονική κοινωνία, χωρισμένη κι αυτή -όπως όλες- σε πλούσιους και φτωχούς, δεξιούς κι αριστερούς, εθνικιστές και κοσμοπολίτες, χαφιέδες και δημοκράτες, «τακτοποιημένους» εθνικόφρονες και ανήσυχους αμφισβητίες. 

ΣΥΝΕΙΔΗΤΟΠΟΙΕΙ το ελληνικό κοινό κάτι ακόμα. Οτι αυτή η τουρκοκυπριακή κοινωνία, ή εν πάση περιπτώσει ένα μεγάλο κομμάτι της, είναι ίσως ο πιο ειλικρινής υποστηρικτής, σε όλο το νησί του τερματισμού της διχοτόμησης που προκάλεσε η διπλή εισβολή του 1974. Για έναν λόγο εξαιρετικά απλό, κοινό σε όλα τα μήκη και πλάτη της Γης, ανεξάρτητα από τις κατά τόπους εθνικές ιδιομορφίες: επειδή, στην αντίθετη περίπτωση, είναι αυτοί που έχουν τα περισσότερα να χάσουν. Η «Τουρκική Δημοκρατία Βόρειας Κύπρου» είναι ένα κράτος δομημένο με όλα τα αποκρουστικά χαρακτηριστικά της νικηφόρας εθνικοφροσύνης: αντιδημοκρατικό, στρατοκρατικό, έντονα διχαστικό όσον αφορά την αντιμετώπιση των «μειοδοτών» της δικής του πλευράς, ένα κράτος που αντλεί τη νομιμοποίησή του από την τελετουργική αναπαραγωγή της μνήμης των σφαγών του 1958-74 από τους Ελληνοκύπριους φασίστες, προκειμένου να καλύψει τη διαφθορά και την αδυναμία του να διαχειριστεί τα σύγχρονα προβλήματα. Απέναντι σ' όλα αυτά, ακόμη και το εκτρωματικό προτεκτοράτο των προτάσεων Ανάν φαντάζει σαν πραγματική λύτρωση. Ιδίως όταν συνοδεύεται από την προοπτική ένταξης στην Ε.Ε. και απαλλαγής από την καταθλιπτική ηγεμονία μιας «μητέρας πατρίδας» όλο και λιγότερο ελκυστικής. 

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΑΝΑΓΝΩΣΤΕΣ του «Ιού» όλα αυτά δεν αποτελούν, βέβαια, κάτι το πρωτόγνωρο. Πάνε δυόμισι χρόνια από τότε που δημοσιεύσαμε ένα αναλυτικό ρεπορτάζ από τα Κατεχόμενα, γι' αυτούς ακριβώς τους «άλλους» Τουρκοκύπριους που -οργανωμένοι σε κόμματα, συνδικάτα κι εφημερίδες τής εκεί Αριστεράς- δίνουν μια καθημερινή (και, το κυριότερο, πραγματική) μάχη ενάντια στη «δική τους» εθνικόφρονα ακροδεξιά του Ντενκτάς, του στρατού κατοχής και των οπαδών τους («Ιός» 23.7.2000). Είχαμε, τότε, καταγράψει την έντονη ανασφάλεια των μηχανισμών του καθεστώτος απέναντι στην εξομάλυνση των ελληνοτουρκικών σχέσεων αλλά και τις ζυμώσεις για την ευρωπαϊκή προοπτική, τόσο της Κύπρου όσο και της ίδιας της Τουρκίας. 

Η ΤΟΥΡΚΙΑ, και όχι η κατεχόμενη Β. Κύπρος, συνιστά άλλωστε το ουσιαστικό διακύβευμα της όλης αναμέτρησης: «Σήμερα στην Τουρκία διεξάγεται μια ανελέητη πάλη ανάμεσα στους υποστηρικτές του εκδημοκρατισμού και στο κόμμα του στρατού. Και ο Ντενκτάς αποτελεί ηγετικό στέλεχος, την αιχμή του δόρατος αυτών των τελευταίων», μας εξήγησαν οι ηγέτες του συνδικάτου των εκπαιδευτικών (KTOS), της ραχοκοκαλιάς του αντικαθεστωτικού κινήματος. Οι τουρκοκυπριακές υπηρεσίες ασφαλείας μόλις είχαν συλλάβει τον εκδότη και διευθυντή της εφημερίδας «Αβρούπα», Σενέρ Λεβέντ, και δύο συνεργάτες του, με την κατηγορία της κατασκοπείας. Λίγες μέρες μετά, σημειώθηκαν οι πρώτες διαδηλώσεις και συγκρούσεις με την αστυνομία, με αφορμή το σκάνδαλο της αλυσιδωτής χρεοκοπίας των εκεί τραπεζών. Η αντίσταση στο καθεστώς που εγκαθίδρυσε ο Αττίλας ήταν πλέον ορατή πραγματικότητα. 

ΣΗΜΕΡΑ, το όλο σύστημα φαίνεται να έχει αγγίξει τα όριά του. Ο πάλαι ποτέ ηγέτης της ΤΜΤ και «εθνικός ήρωας» του 1974 καθίσταται, μέρα τη μέρα, ένα περιττό βάρος. Στην Κωνσταντινούπολη, οι «ρεαλιστές» εισηγούνται, αν όχι τον ανοιχτό παραμερισμό, τουλάχιστον τον πολιτικό παροπλισμό του: «Είναι σημαντικό να πειστεί ο κ. Ντενκτάς να σταματήσει κάθε αντίσταση. Τα δε πρόσωπα του περιβάλλοντός του, που πιστεύουν ότι δίνουν μια νέα "μάχη της Καλλίπολης", πρέπει να εκκαθαριστούν», έγραφε χαρακτηριστικά την περασμένη Τετάρτη στη «Χουριέτ» και την "Turkish Daily News" ο Μεχμέτ Αλί Μπιράντ. Οι εξελίξεις των ερχόμενων εβδομάδων θα έχουν, το λιγότερο, ενδιαφέρον. Ψιλά γράμματα, βέβαια, για όσους -από ελληνικής πλευράς- εξακολουθούν να βρίσκονται στα (φανταστικά) χαρακώματα ενός «δεύτερου Σαγγάριου»...

 

(Ελευθεροτυπία, 21/12/2002)

 

www.iospress.gr