Η κρυφή γοητεία της ΛΜΑΤ



"Τι κρύβουν οι μεγαλοκυρίες;"

(«Espresso», 28/1/03) 

ΗΤΑΝ ΑΠΡΙΛΗΣ του 1986, όταν πρωτακούσαμε το αρκτικόλεξο ΛΜΑΤ (λούμπεν μεγαλοαστική τάξη). Η λέξη επαναλαμβανόταν δεκάδες φορές στην προκήρυξη της «17 Νοέμβρη» που συνόδευσε τη δολοφονία του Δημήτρη Αγγελόπουλου, για να (κακο)χαρακτηρίσει την ελληνική αστική τάξη. Από τότε και ώς το 1990, η έννοια επαναλαμβανόταν στις προκηρύξεις της οργάνωσης με κάθε ευκαιρία. Στην προκήρυξη που συνοδεύει τη δολοφονία του Αθανασιάδη-Μποδοσάκη (Μάρτιος 1988) υπάρχει και ορισμός του θεωρητικού νεολογισμού: «Ονομάζουμε ΛΜΑΤ την τάξη των μεγάλων καπιταλιστών που απέτυχαν σαν άτομα επιχειρηματίες, αφού οι επιχειρήσεις τους χρεοκόπησαν και είναι υπερχρεωμένες. Απέτυχαν σαν σύνολο σαν καπιταλιστική τάξη ν' αναπτύξουν αυτοδύναμα, ισόρροπα, με μια σχετική αυτονομία τη χώρα. Που υπερπλούτισαν με απάτες και κομπίνες, κλέβοντας και λεηλατώντας τη χώρα και τους εργαζόμενους και έβγαλαν τα κεφάλαιά τους στο εξωτερικό. Που είδαν τη χώρα σαν απλή αποικία με ευκαιρίες για εύκολο, γρήγορο και παρασιτικό πλουτισμό τους σε βάρος των συμφερόντων της χώρας, δένοντας την τύχη τους με το ξένο κεφάλαιο και υποτάσσοντας τα συμφέροντά τους στα δικά του».

ΗΤΑΝ ΙΣΩΣ η μοναδική θεωρητική συνεισφορά της «17 Νοέμβρη» στη μαρξιστική σκέψη. Μέχρι τότε γνωρίζαμε τον όρο «λούμπεν αστική τάξη», τον οποίο εισήγαγε ο Αντρέ Γκούντερ Φρανκ, γνωστός μαρξίζων θεωρητικός της εξάρτησης, στο βιβλίο του «Λούμπεν αστική τάξη και λούμπεν ανάπτυξη», για να υποστεί τη συντριπτική κριτική του Νίκου Πουλαντζά και να χάσει την όποια αξιοπιστία διέθετε στους χώρους της ευρωπαϊκής μαρξιστικής διανόησης του '70. Η «λούμπεν αστική τάξη» του Γκούντερ Φρανκ αντιστοιχούσε στο «νεοϊμπεριαλισμό» που υφίστανται οι χώρες του Τρίτου Κόσμου και στη «νεοεξάρτηση» που ασκείται εις βάρος τους. Βέβαια η Ελλάδα δεν ανήκει στον Τρίτο Κόσμο και η σύγκρισή της με τη Λατινική Αμερική δεν υπήρξε ιδιαιτέρως γόνιμη. Οι θεωρητικές προσπάθειες να ταυτιστεί με τις χώρες της «περιφέρειας» κατέρρευσαν μετά την εισδοχή της στην Ευρωπαϊκή Ενωση. 

ΞΕΧΑΣΑΜΕ ΕΤΣΙ και τη «ΛΑΤ» του Γκούντερ Φρανκ, και τη «ΛΜΑΤ» της 17Ν. Ελα, όμως, που το φάντασμα της ΛΜΑΤ ξαναχτυπά, αυτή τη φορά όχι ως θεωρητική σύλληψη, αλλά ως επιθεωρησιακή καρικατούρα. Γιατί από τη στιγμή που το 'φερε η ώρα η κακιά να πάρουν κι αυτοί μέρος στο παιχνίδι των ημερών, άνδρες και γυναίκες του «επιχειρηματικού κόσμου» της χώρας αποκαλύπτουν πτυχές μιας πραγματικότητας πολύ διαφορετικής από την γκλαμουριά που αποπνέουν συνήθως τα ψωνισμένα ρεπορτάζ για τους γάμους, τα βαφτίσια, τις κηδείες και τις ευεργεσίες τους. 

- Πώς να χαρακτηρίσουμε, λοιπόν, τους «στυλοβάτες της οικονομίας της χώρας» που εμπλέκονται σήμερα στο σκηνικό των εκβιασμών, των αλληλοκαρφωμάτων, των ενδοοικογενειακών ερίδων, των άνευ όρων ανταγωνισμών;

- Πώς να εξηγήσουμε το γεγονός ότι ένας περιθωριακός μικροεκδότης εμφανίζεται σήμερα να έχει παίξει στα δάχτυλα τους σημαντικότερους μεγιστάνες της μεταπολεμικής ελληνικής κοινωνίας; 

- Πώς να χωνέψουμε ότι ένας από αυτούς, συχωρεμένος σήμερα, επέλεξε -ή τουλάχιστον ανέχθηκε- τον ίδιο μικροεκδότη ως προσωπικό του βιογράφο; 

- Τι να πούμε για τους επιχειρηματίες που συντηρούν στρατιές δημοσιογράφων για το καθημερινό τους λιβανιστήρι ή τους άλλους που τη μια μέρα τραπεζώνουν τον πρωθυπουργό και την άλλη δημοσιογράφους που ασχολούνται με υποθέσεις που τους εμπλέκουν σε σκάνδαλα;

- Πώς να περιγράψουμε το γεγονός ότι επώνυμα στελέχη του πολιτικού σκηνικού που ταυτίστηκαν με τη δικτατορία και αποδοκιμάστηκαν έως εξευτελισμού τον καιρό της μεταπολίτευσης, μεταβλήθηκαν αυτομάτως σε μυστικοσύμβουλους των σοβαρότερων επιχειρηματιών και διαχειριστές των σημαντικότερων επιχειρήσεων ελληνικών συμφερόντων; 

- Πώς να ονοματίσουμε τους προβεβλημένους εκείνους επιχειρηματίες που προσέλαβαν τους πιο εκτεθειμένους βασανιστές της δικτατορίας σε θέσεις κλειδιά της προσωπικής τους ασφάλειας;

- Με ποιες λέξεις να χαρακτηρίσουμε τους επιφανέστερους εκπροσώπους του νομικού κόσμου, οι οποίοι διαχειρίζονται υποθέσεις δισεκατομμυρίων μέσα από τα «πρωινάδικα» και τα «ξενυχτάδικα» της τηλεόρασης;

- Τι να απαντήσουμε, τέλος, σε όσους αναρωτιούνται για τη σχέση σοβαρών, υποτίθεται, οικονομικών παραγόντων με λαθρόβια έντυπα, ανυπόληπτες τηλεοπτικές εκπομπές και ποικιλόχρωμα ραδιοφωνικά εγχειρήματα;

ΑΠ' Ο,ΤΙ ΦΑΙΝΕΤΑΙ, οι εκπρόσωποι της επιχειρηματικής ελίτ της χώρας βάλθηκαν να δικαιώσουν τον κοινωνιολογικό πρωτογονισμό των αναλύσεων της 17Ν.

 

(Ελευθεροτυπία, 1/2/2003)

 

www.iospress.gr