Κυνήγι σύγχρονων μαγισσών



"Σήμερα τιμούμε τη γυναίκα"

(Τα ΜΜΕ, τα κόμματα, οι διαφημιστές, 8/3/2003) 

ΤΟ ΕΙΠΑΜΕ και, δυστυχώς, είμαστε υποχρεωμένοι να το επαναλάβουμε: Η στήλη νιώθει μάλλον άβολα με τις ετήσιες εορταστικές εκδηλώσεις προς τιμήν της Ημέρας της Γυναίκας. Ούτως ή άλλως, ουδέποτε αποκρύψαμε τα αισθήματά μας για την ημέρα αυτή που, όπως αποδεικνύεται, συνιστά πλέον έναν πανίσχυρο θεσμό, από τον οποίο δεν προβλέπεται να απαλλαγούμε στο άμεσο μέλλον. Συνεχίζουμε να πιστεύουμε, γράφαμε προ καιρού, πως η 8 του Μάρτη χλευάζει σήμερα τις γυναίκες, παγιδεύοντάς τες σε μια τελετουργία που ανεπαίσθητα αναπαράγει τις αντιλήψεις περί της υποτιθέμενης κατωτερότητάς τους. Και διευκρινίζαμε πως αυτό συμβαίνει κατά κύριο λόγο στις χώρες της Ευρώπης, όπου κάθε χρόνο την ημέρα αυτή υποχρεωνόμαστε να υποστούμε μια φιλογυνική πλειοδοσία από την πλευρά κυβερνήσεων και κομμάτων, συνοδευόμενη κατά κανόνα από την αυτάρεσκη καταγγελία των δεινών που συνεχίζουν να ταλανίζουν τις γυναίκες του λεγόμενου Τρίτου Κόσμου, αλλά και από την έμμεση καταδίκη των "ακροτήτων" του σύγχρονου φεμινισμού ("Ε" 10/3/2001).

ΚΑΘΩΣ όμως η 8 του Μάρτη αποδεικνύεται εφτάψυχη, ικανή να εμπνεύσει ακόμη και το Γραφείο Τύπου του αρχιεπίσκοπου Χριστόδουλου, πιστεύουμε πως μπορούμε κι εμείς να τη χρησιμοποιήσουμε για μια σύντομη αναδρομή σε μια πτυχή της ιστορίας που ζούμε τους τελευταίους μήνες και η οποία -σημείο κι αυτό των καιρών- παρέμεινε εντελώς ασχολίαστη: ο λόγος για τον σχεδόν αρχαϊκό μισογυνισμό που συνόδευσε εξ αρχής τη διαδικασία σύλληψης και παραπομπής σε δίκη υπόπτων για συμμετοχή στις εγχώριες τρομοκρατικές οργανώσεις. Δηλαδή για τον "ιδιαίτερο", προσιδιάζοντα υποτίθεται στο φύλο τους, τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίστηκαν όλες ανεξαιρέτως οι γυναίκες που εμφανίστηκαν να εμπλέκονται, πολλές φορές για να "ξεχαστούν" την επομένη, στα τρομοσενάρια που είδαν το φως της δημοσιότητας από το περασμένο καλοκαίρι ίσαμε σήμερα. 

ΔΕΝ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ, πιστεύουμε, να αναφερθούμε σε συγκεκριμένα παραδείγματα, αναπαράγοντας έτσι τις απίστευτες χυδαιότητες που λέχθηκαν και γράφτηκαν για τις γυναίκες που κατηγορήθηκαν ότι είχαν κάποια συμμετοχή στην εγχώρια τρομοκρατία. Τα ακούσματα είναι νωπά, οι σχετικές "αναλύσεις" πολύ πρόσφατες για να έχουν λησμονηθεί: οι γυναίκες που κατονομάστηκαν ή -κατά το συνήθειο των ημερών- "φωτογραφήθηκαν" ως ενεχόμενες στην τρομοκρατία αντιμετωπίστηκαν ως όντα γελοία και συνάμα επικίνδυνα, θύματα των (γυναικείων) παθών τους, πλάσματα με υπερτροφικά ανεπτυγμένα τα πιο επίφοβα χαρακτηριστικά της υποτιθέμενης γυναικείας τους φύσης. Η μεταχείριση αυτή των γυναικών μάς γύρισε χρόνια πίσω, στην εποχή που η όποια πολιτική δράση των γυναικών γινόταν αντιληπτή ως παρά φύση ενασχόλησή τους με τα έργα των ανδρών, με άλλα λόγια ως προδοσία του φύλου τους.

ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΑ εύγλωττη είναι από την άποψη αυτή η συστηματική όσο και καθολικής αποδοχής δαιμονοποίηση της Αγγελικής Σωτηροπούλου τόσο πριν όσο και μετά τη σύλληψή της. Ασφαλώς δεν πρόκειται για εξαίρεση. Πιστεύουμε ότι κάτι αντίστοιχο θα συνέβαινε (τηρουμένων βέβαια των αναλογιών, δηλαδή των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών της) με κάθε γυναίκα που θα βρισκόταν σε παρόμοια θέση. Οπως και να έχει, στη δική της περίπτωση, η "παράβαση" του πανίσχυρου έμφυλου κώδικα που καθορίζει σιωπηρά τα θεμιτά όρια κινήσεων του γυναικείου φύλου είχε τη δυνατότητα να στηριχθεί στην εσχάτη γυναικεία προδοσία, την προδοσία της μητρότητας. Ο,τι και να έκανε η γυναίκα αυτή το περασμένο φθινόπωρο, όπως και να το έκανε, είχε να αντιμετωπίσει τη ρητή ή άρρητη κατηγορία ότι "εκθέτει", "αδιαφορεί" ή "χρησιμοποιεί" το παιδί της. Επισκιάζοντας επί μήνες τα πραγματικά στοιχεία της υπόθεσης, η κατηγορία αυτή είχε φροντίσει να την καταδικάσει με συνοπτικές διαδικασίες πολύ προτού συλληφθεί, πολύ προτού της απαγγελθούν κατηγορίες. Σπανίως έχουμε παρακολουθήσει τέτοιο ρεσιτάλ υποκρισίας: η απολύτως προσχηματική χρήση του παιδιού από όλα ανεξαιρέτως τα κανάλια τα οποία την ίδια στιγμή που το εξέθεταν αλύπητα στο φως της δημοσιότητας κόπτονταν, υποτίθεται, για την προστασία του, είχε για μοναδικό στόχο τη μητέρα του. Μια γυναίκα που εγκαλείται ακόμη για ζητήματα που δεν έχουν την παραμικρή σχέση με τις κατηγορίες που της έχουν επισήμως απαγγελθεί. 

ΣΗΜΕΡΑ, 8 του Μάρτη, σημειώνουμε απλώς ότι ο μισογυνισμός που εκφράστηκε με αφορμή την πάνδημη αντιτρομοκρατική εκστρατεία των τελευταίων μηνών συνιστά ένα κοινωνικό σύμπτωμα που υπερβαίνει κατά πολύ όσα συμβαίνουν -ή πρόκειται να συμβούν- πίσω από τα κάγκελα των φυλακών του Κορυδαλλού.

 

 

(Ελευθεροτυπία, 8/3/2003)

 

www.iospress.gr