Το δεύτερο σκήνωμα


"Ο γαλλικός... Μάρτης του ΣΕΒ"
     
(«ΤΑ ΝΕΑ», 20/3/2006)

Το τραγικό παζλ του μυστηρίου στη Μονή Αγάθωνος άρχισε σιγά σιγά να συμπληρώνεται. Νέα αδιάσειστα στοιχεία οδηγούν σε ασφαλή συμπεράσματα για το αληθινό πρόσωπο που κρύβεται πίσω από την αλλοιωμένη φιγούρα του σκηνώματος με το σφηνωμένο ευαγγέλιο στα χέρια.

Ο μοναχός Βησσαρίων ετάφη πράγματι εκεί το 1991 και είχαν όντως τοποθετήσει στα χέρια του το αγαπημένο του ευαγγέλιο. Αλλά αρκετά χρόνια αργότερα, το 2004, πεθαίνει στη Λαμία ο θρυλικός ηγούμενος-αντάρτης της μονής Αγάθωνος αρχιμανδρίτης Γεώργιος Δημάκος («Πάτερ Ανυπόμονος»). Το 1998 είχε αποσυρθεί ασθενής από τη μονή. Ενας γερός οργανισμός που άντεξε όλες τις κακουχίες του πολέμου και του εμφυλίου ξαφνικά αρρωσταίνει μέσα στο μοναστήρι και αφού εγκαταλείπει τη θέση του ηγούμενου αποσύρεται για να γράψει το οδοιπορικό της ζωής του.

Ενα κείμενο του Γληνού είχε διαβάσει ο γέροντας και πείστηκε να ενταχτεί στις γραμμές του ΕΑΜ και αργότερα του ΕΛΑΣ. «Καλούς έχουμε πολλούς. Ο Αρης ήταν ο ένας που μπορούσε να αξιοποιήσει την προσφορά των άλλων», έλεγε ο πατέρας Ανυπόμονος για τον Βελουχιώτη, και σκορπούσε απλόχερα την προσφορά του στο πλευρό των ανταρτών του ΕΛΑΣ αλλά και των απλών ανθρώπων που χρειάζονταν βοήθεια. Στα χειρόγραφά του περιέγραψε πώς άρχισε ο εμφύλιος στην Ηπειρο και πώς αγρίεψε στο Μοριά, μέχρι την «εξαιρετικά αιματηρή μάχη που έδωσε ο έφιππος ουλαμός του Αρη στο Μελιγαλά». Το βιβλίο του γέροντα είχε προλογίσει και ο πρωτοπρεσβύτερος Γεώργιος Μεταλληνός. Στη δε εξόδιο ακολουθία του, ο Μητροπολίτης, μεταξύ άλλων, είπε: «Μικρός το φαινόμενον αλλά μέγας το κρυπτόμενον σαν τον άγιο των σκλάβων Κοσμά τον Αιτωλό». Κι αυτός μοναχός. Κι αυτός πήρε τα βουνά και πολέμησε τους Τούρκους. Ο γέροντας τον είχε παράδειγμα τον Κοσμά τον Αιτωλό (βλ. Μ. Θεοδοσοπούλου, «Εποχή», 12/9/2004).

Από την άλλη μεριά, ο μοναχός Βησσαρίων που βρέθηκε στη μονή επί ηγούμενου Ανυπόμονου, ήταν επίσης αγαπητός και φιλεύσπλαχνος όπως διαβάζουμε στην, ειδική επί δογματικών θεμάτων, εφημερίδα Espresso, που πρώτη ανακάλυψε κι έφερε στο φως την υπόθεση με το σκήνωμα. Θυμίζει η εφημερίδα πως έπεισε τους Γερμανούς να μην καταστρέφουν τις μονές, κατά τη διάρκεια του καψίματος των χωριών, κι αυτό αφού παρά λίγο να τον εκτελέσουν. Τελευταία στιγμή τον έσωσε ένας καθολικός Γερμανός διοικητής. Επίσης στον εμφύλιο εμψύχωνε τους φαντάρους (του εθνικού στρατού) πηγαίνοντας με το γαϊδουράκι του από φυλάκιο σε φυλάκιο. Τέλος η ίδια η Φρειδερίκη σε περιοδεία της μετά τους σεισμούς (1954) τον παρότρυνε να εμψυχώνει τους κατοίκους και εκείνος το έκανε όσο μπορούσε. Εχτιζε εκκλησίες, βοηθούσε φτωχούς, άνοιγε δρόμους κ.λπ. Ολα του τα υπάρχοντα τα χάρισε στους πιστούς.

Ποιοι κρύβονται, λοιπόν, πίσω από αυτή την παράλογη ενέργεια να αλλάξουν το σκήνωμα του μοναχού Βησσαρίωνα (που πέθανε πριν 15 χρόνια) με το σκήνωμα του πατέρα Ανυπόμονου (που πέθανε το 2004 και ως εκ τούτου η αλλοίωση είναι μικρότερη) και ποιοι είναι οι λόγοι αυτής της πράξης; Ισως δεν θα το μάθουμε ποτέ. Ισως κι αυτό να είναι μια από τις τελευταίες συνέπειες του εμφυλίου. Ισως με μια γκραν γκινιόλ ενέργεια θέλησαν κάποιοι, πιστοί κι αυτοί, στη θέση του εθνικόφρονα παππούλη να προσκυνούν όσοι προσέρχονται τον Ελασίτη γέροντα και σε αυτόν να εισφέρουν τις προσφορές και τις προσευχές τους. Οπως και να 'χει το πράγμα, στη Λαμία αυτές τις μέρες παίζεται ένα δράμα με τους παραπλανημένους πιστούς, τους θεοσεβούμενους ιατροδικαστές και τους ιερωμένους που όλοι έχουν εν μέρει δίκιο, αφού ακόμα δεν είναι σαφής η απλή λύση του μυστηρίου.

Αλλά αυτή η αλλαγή των δύο σκηνωμάτων θέτει και ένα άλλο -θεολογικό αυτή τη φορά- πρόβλημα: ο λόγος που παραμένει το σκήνωμα σε κατάσταση ημιτελούς σήψης ποιος είναι; Μήπως απλώς ο νεκρός «δεν λιώνει» όχι επειδή ήταν άγιος αλλά επειδή ήταν άπιστος αντάρτης;
 

 

(Ελευθεροτυπία, 1/4/2006)

 

βλ. και σχετικό "Παρασκήνιο"

 

www.iospress.gr