Η βαρβαρότητα ως αντίδοτο στο οικονομικό πρόβλημα
 

Μετά την κρίση, η ακρισία

 

Οσο τα οικονομικά και πολιτικά αδιέξοδα αποδιαρθρώνουν τον κοινωνικό ιστό είναι επόμενο να πλήττονται αυτά που ονομάζουμε διεθνές δίκαιο, νομικό πολιτισμό και δημοκρατικά δικαιώματα. Πρόκειται δυστυχώς για μια σκληρή και ανατροφοδοτούμενη κοινωνική και ιδεολογική διεργασία που οδηγεί σε φαινόμενα βαρβαρότητας. Οι προσωπικές και "εθνικές" ματαιώσεις, τα αισθήματα ταπείνωσης, ο φόβος και η συλλογική ανασφάλεια, γεννιούνται από τη δυσμενή κοινωνική συγκυρία, αλλά και γεννούν όλο και πιο επιθετικές συμπεριφορές, λαϊκιστικούς μανιχαϊσμούς, εθνικισμό και ρατσισμό.

Ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Θ. Πάγκαλος, λ.χ, επιθυμώντας να αποκαταστήσει το πληγωμένο φιλότιμο των Ελλήνων, αφού θυμήθηκε την Κατοχή και τα εγκλήματα των Γερμανών, χαρακτήρισε τη Γερμανία ως χώρα που πολιτεύεται στην Ε.Ε. με προκαταλήψεις και ρατσιστικές προσεγγίσεις κατά της Ελλάδας και αύριο εναντίον της Ισπανίας, της Πορτογαλίας κ.ο.κ. Λίγους μήνες νωρίτερα θα ήταν αδιανόητο ευρωπαίοι ηγέτες να αλληλοκατηγορούνται για νομισματικά και οικονομικά ζητήματα της ευρωζώνης με τέτοια ωμά επιχειρήματα. Θα μιλούσαν με τη διπλωματική γλώσσα για αλληλεγγύη, μεταφορά πλούτου από τις ευημερούσες στις φτωχότερες περιοχές, νέα πλαίσια οικονομικής στήριξης, νέα πολιτική δημοσιονομικής πειθαρχίας κ.λπ. Σε ένα άλλο εντελώς διαφορετικό πεδίο, επίσης αδιανόητη θα μας φαινόταν πριν μερικούς μήνες η εξαφάνιση από το δημόσιο διάλογο της ανατριχιαστικής υπόθεσης με τα εγκληματικά συνθήματα των βατραχανθρώπων του Λιμενικού Σώματος την 25η Μαρτίου. Φαίνεται ότι το να φωνάζουν οι ειδικές δυνάμεις που "μας προφυλάσσουν από τους λαθρομετανάστες" τα στιχάκια "Τους λένε Σκοπιανούς, τους λένε Αλβανούς, τα ρούχα μου θα ράψω με δέρματ' απ' αυτούς" στην παρέλαση της εθνικής μας επετείου, στην οδό Πανεπιστημίου, στην εποχή της εθνικής μας ανασφάλειας, δεν αποτελεί πρόβλημα. Αντίθετα ο Καρατζαφέρης και η παρέα του, προφανώς ψαρεύοντας στα θολά νερά ενός είδους αδιαφορίας και ενδεχομένως αποδοχής από το "εθνικά ταπεινωμένο" μέρος της κοινωνίας, επιτίθενται σε όσους "Θέλουν να επιβάλλουν σιωπητήριο σε όποιον έχει αντίθετες απόψεις με αυτούς", διότι "οι ΟΥΚάδες έχουν καθιερωθεί στη συνείδηση των Ελλήνων πατριωτών ως οι αγνές φωνές τους και ως οι απόλυτοι εκφραστές των Εθνικών τους οραμάτων" (Ελεύθερη Ωρα, 7.4.10). Ακρότητα και βαρβαρότητα σε άλλες εποχές θα θεωρούσε η πολυδιαφημιζόμενη δημοκρατική ελληνική κοινωνία και τη δήλωση του βουλευτή και μέλους του Πολιτικού Συμβουλίου του ΠΑΣΟΚ, Παντελή Οικονόμου, για τους μετανάστες και τους πρόσφυγες. Οτι πρέπει "να διώξουμε αμέσως όσους δεν δικαιούνται να μένουν εδώ νομίμως. Κοντολογίς, πιστεύω ακράδαντα σε ένα ριζοσπαστικό τρόπο αντιμετώπισης των λαϊκών προβλημάτων".

Το επόμενο διάστημα οι επιχειρήσεις "σκούπα", και οι βίαιες απελάσεις των προσφύγων και των μεταναστών "χωρίς χαρτιά" (τα οποία εσκεμμένα δεν τους δίνονται), θα βρίσκονται στην ημερήσια διάταξη, κουρελιάζοντας κάθε ίχνος "νομικού πολιτισμού" και ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Με "ριζοσπαστικό τρόπο", που λέει και ο κ. Οικονόμου, θα "επιλύονται τα προβλήματά μας" στην πλάτη των πιο αδύναμων που στο μεταξύ έχουν δαιμονοποιηθεί με όλα τα δυνατά μέσα. Ο μηχανισμός δεν είναι και πολύ διαφορετικός απ' αυτόν που η Χάννα Αρεντ ανέλυσε στην "Κοινοτοπία του κακού" με αφορμή τη δίκη του περιβόητου εξολοθρευτή των Εβραίων Αϊχμαν.

 

(Ελευθεροτυπία, 10/4/2010)

 

 

www.iospress.gr