Η πολιτική αισθητική του ρατσισμού


"Γενικά, πάντως, στο έγκλημα, ο Έλληνας ο μετανάστης πρώτος και καλύτερος και με μεγάλη διαφορά."
                   
(ΣΤΑΜΑΤΗΣ ΦΑΣΟΥΛΗΣ, "Τα Νέα", 24/3)

Σύμμαχος του ρατσισμού δεν είναι μόνο το ψέμα. Είναι και η αδυναμία διατύπωσης κάποιου -οποιουδήποτε- επιχειρήματος που να στηρίζεται στην κοινωνική πραγματικότητα και όχι στις κρατούσες ιδεοληψίες και τις φυλετικές προκαταλήψεις. Τελευταίο παράδειγμα, οι σπασμωδικές αντιδράσεις που προκλήθηκαν από το δημοσίευμά μας του περασμένου Σαββάτου για την εγκληματικότητα των Ελλήνων μεταναστών στη μεσοπολεμική Νέα Υόρκη. Ολόκληρη σελίδα αφιέρωσε ο "Ελεύθερος Τύπος" στον "Ιό", παραθέτοντας μάλιστα σε φωτογραφία το δημοσίευμα της στήλης μας, και δεν έκανε τον κόπο να αντικρούσει ούτε ένα στοιχείο, ούτε ένα επιχείρημα.
Το μόνο που μας είπε, είναι ότι ο "Ιός" υποστηρίζει τους "αναξιοπαθούντες", ότι "εξαγνίζουμε τους δολοφόνους", ότι είμαστε "επαγγελματίες του αντιρατσισμού" και ότι η φιλοσοφία μας "αποτελεί πιστοποίηση μιας περίεργης τάσης που προωθείται και τροφοδοτείται από κυβερνητικά κλιμάκια" (sic). Για τον φόνο (στη Νέα Υόρκη) ούτε λέξη.

"Όλοι τους εχθροί!"

Το δημοσίευμα του "Ελεύθερου Τύπου" είναι ανυπόγραφο, εκφράζει δηλαδή τη διεύθυνση της εφημερίδας. Το επιβεβαιώνει και ο κ. Κύρτσος στη δική του στήλη, όπου χαρακτηρίζει τον "Ιό" "ψευτοπεριθωριακούς του Κολωνακίου και των βορείων προαστίων" (είπε δηλαδή ο Κύρτσος τον "Ιό" Κολωνακιώτη!), διαμαρτύρεται ότι του προσβάλλουμε την "πολιτική αισθητική" (είναι άλλωστε πασίγνωστη η "πολιτική αισθητική" της εφημερίδας που διευθύνει) και καλεί τη διεύθυνση της "Ελευθεροτυπίας" να μας βάλει στη θέση μας (αφού η ίδια είναι "καλή και ικανή").
Στο ίδιο φύλλο του "Ελεύθερου Τύπου" ο Χρήστος Πασαλάρης μιλά για "τις παραλυτικές παπαρδέλες περί ρατσισμού και λεπενισμού των δήθεν προοδευτικών καλαμαράδων (αυτών που, αφού επί σειράν ετών είχαν γίνει οι τρομπέτες των τρομοκρατών, έφτασαν να συνηγορούν υπέρ των Αλβανών, λέγοντες ότι οι Έλληνες μετανάστες στην Αμερική ήσαν πρώτοι σε εγκληματικότητα απ' όλους τους ξένους στην περίοδο του μεσοπολέμου)". Και στη συνέχεια καλεί σε "ομαδική και ακαριαία απέλαση όλων των μη νομίμων μεταναστών και αντιμετώπιση των λάθρα εισερχομένων ως εχθρών της χώρας, ό,τι κι αν αυτό σημαίνει."
Αυτή είναι λοιπόν η τετράγωνη "λογική" του ρατσισμού: οι Αλβανοί είναι εγκληματίες επειδή είναι Αλβανοί. Οι Έλληνες δεν είναι εγκληματίες, επειδή είναι Έλληνες. Κι αν κάποτε βρεθήκαμε κι εμείς οι Έλληνες ως μετανάστες στη θέση των σημερινών Αλβανών, θα πρέπει σήμερα να θάψουμε όλα εκείνα τα στοιχεία που αναφέρονται στις δυσκολίες του μετανάστη, την εξώθησή του στην παρανομία και το έγκλημα. Αυτά μας λένε αυτοί οι "επαγγελματίες του ρατσισμού".
Ευτυχώς, δεν έλειψαν στο χώρο των ΜΜΕ οι φωνές που κατανόησαν τη σημασία της αποκαλυπτικής έρευνας και επισήμαναν τις θλιβερές αλλά διδακτικές αναλογίες. Διαβάσαμε τον Σταμάτη Φασουλή στα "Νέα", ακούσαμε τον Γιώργο Σταματόπουλο στον "Φλας", τον Στέλιο Κούλογλου και τον Μανώλη Καψή στον "Σκάι", είδαμε τον Παύλο Αλέπη στη ΝΕΤ -για να αναφέρουμε λίγα μόνο παραδείγματα- που άντλησαν τα δικά τους θετικά συμπεράσματα από το άρθρο μας.

Μόλις δεύτεροι στο Σικάγο

Δεν θα κάνουμε, λοιπόν, τη χάρη στους κυρίους Κύρτσο και Πασαλάρη. Μπαίνουμε, μάλιστα, στον πειρασμό να δώσουμε συνέχεια στην έρευνα αυτή, που, απ' ό,τι φάνηκε, "πόνεσε" τόσο πολύ τους "επαγγελματίες του ρατσισμού", κι ας μας συμπαθάει ο κ. Κύρτσος που θα του προσβάλουμε και πάλι την "πολιτική αισθητική".
Δημοσιεύουμε ένα δεύτερο πίνακα για την εγκληματικότητα στις ΗΠΑ την ίδια περίοδο. Η πρώτη στήλη κατατάσσει, με βάση τις "επιδόσεις", τους εγκληματίες που συνελήφθησαν από την αστυνομία ή προσάχθηκαν στα δικαστήρια, ανά 10.000 κατοίκους της ίδιας κατηγορίας πληθυσμού, σε 31 πόλεις με πληθυσμό άνω των 100.000 στις ΗΠΑ (1929-30). Η δεύτερη στήλη παρουσιάζει (κατά σειρά εγκληματικότητας) τους άνδρες άνω των 20 ετών, ανά 100.000 άνδρες της ίδιας ηλικίας που κατηγορήθηκαν για έγκλημα στο Σικάγο (1925 -1929). Στο σύνολο των 31 πόλεων η πρωτοκαθεδρία ανήκει και πάλι στους συμπατριώτες μας μετανάστες. Στο Σικάγο δυστυχώς είμαστε δεύτεροι, μετά τους Ιταλούς.
Πηγή του πίνακα είναι η έκθεση της Επιτροπής Ουίκερσαμ, όπως καταγράφεται στο κλασικό έργο του Thorsten Sellin "Culture Conflict and Delinquency" (New York, 1938). Φυσικά, στον κ. Κύρτσο και τον κ. Πασαλάρη το όνομα Sellin δεν λέει τίποτα. Ούτε ενδιαφέρονται που το "ανθελληνικό" αυτό έργο έχει μεταφραστεί σ' όλο τον κόσμο, από τη Λατινική Αμερική ως την Ιαπωνία, και ότι η γαλλική του έκδοση προλογίζεται από τον Μαρκ Ανσέλ, επίτιμο πρόεδρο του γαλλικού Αρείου Πάγου.
Για να μη στενοχωρήσουμε, λοιπόν, τους "επαγγελματίες του ρατσισμού" θα παραθέσουμε την άποψη και ενός "δικού μας", του πατέρα της σύγχρονης ελληνικής εγκληματολογίας, Κωνσταντίνου Γαρδίκα. Αυτόν θα τον έχουν ακουστά ακόμα και οι αλβανοφάγοι του "Ελεύθερου Τύπου" και οπωσδήποτε δεν είναι εύκολο να του προσάψει κανείς την "κατηγορία" του προοδευτικού ή του αντιρατσιστή. Ε, λοιπόν, ο Γαρδίκας, στην κλασική του "Εγκληματολογία" (Εν Αθήναις 1947, τομ. Β', τεύχος Α'), και αφού αντικρούει τις απόψεις της ευρωπαϊκής κοινής γνώμης, η οποία "εθεώρη την Ελλάδα ως εσμόν εγκληματιών", παραθέτει συγκριτικό πίνακα της εγκληματικότητας σε ευρωπαϊκές χώρες το 1902. Περιττό να πούμε ότι οι Έλληνες είναι και πάλι πρώτοι με διαφορά. "Ει και η σύγκρισις στατιστικών είναι επισφαλής, όμως αι υπάρχουσαι διαφοραί είναι τόσω μεγάλαι, ώστε είναι ενδεικτικαί", σχολιάζει μελαγχολικά ο Γαρδίκας και παρατηρεί: "Χαρακτήρ της τότε εγκληματικότητος της Ελλάδος είναι η μεγίστη συχνότης των φονικών." Αυτά, για όσους επιμένουν να προσδίδουν φυλετικά χαρακτηριστικά στην εγκληματικότητα.

Η πραγματική εικόνα

Ας δούμε τις ουσιαστικές πλευρές της σύγχρονης εγκληματικότητας στην Ελλάδα, οι οποίες κρύβονται συστηματικά, πίσω από την κουρτίνα της υπερβολής, του πανικού και της ξενοφοβίας. "Το εγκληματικό φαινόμενο, όσο ανεπιθύμητο είναι, είναι παράλληλα και φυσιολογικό, συνδεδεμένο άμεσα με τη δομή και τις συνθήκες που επικρατούν", υπογραμμίζει η κυρία Σοφία Βιδάλη, εγκληματολόγος, λέκτορας στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης, αναφερόμενη στις άγριες συνθήκες απασχόλησης και ζωής που επιφυλάσσει η ελληνική κοινωνία στους μετανάστες. "Υπάρχει σοβαρό θέμα με την ποιότητα των στοιχείων που διοχετεύονται, για να στηρίξουν το κλίμα πολέμου κατά των μεταναστών. Οι αριθμοί χρησιμοποιούνται συνδυαστικά ή μεμονωμένα, κατά το δοκούν".
Τί συμβαίνει στην πραγματικότητα τα τελευταία χρόνια; "Τα εγκλήματα που διαπράχθηκαν το 1997, σύμφωνα με τα πρόσφατα δημοσιεύματα από αστυνομικές πηγές, είναι λιγότερα από εκείνα του 1996 -για τις ίδιες κατηγορίες εγκλημάτων (Κλοπές, ληστείες, ανθρωποκτονίες, ναρκωτικά, βιασμοί, τυχερά παιχνίδια). Το είδος της εγκληματικότητας που έχει σχέση με τα εγκλήματα κατά της ζωής, της γενετήσιας ελευθερίας, αλλά και της ιδιοκτησίας, είναι αυτό που δίνει τον τόνο για να αισθάνεται ασφαλής ή λεγομένη κοινή γνώμη. Οι παραπάνω κατηγορίες, πράγματι αποτελούν ένα κριτήριο συναγερμού για την πολιτεία. Από τα πρόσφατα δεδομένα προκύπτει ότι, τουλάχιστον οι κλοπές για το 1997 είναι λιγότερες του 1996 και κάτι παραπάνω από εκείνες του 1995. Οι ληστείες είναι αυξημένες το 1997, αλλά όχι επικίνδυνα, σε σχέση με το 1996 και 1995. Το 1997, δηλαδή, είχαμε 1 κλοπή ανά 52.500 κατοίκους πανελλαδικά και 1 κλοπή ανά 2.250 κατοίκους, περίπου, στο λεκανοπέδιο της Αθήνας την ημέρα. Στις δε ληστείες, οι αντιστοιχίες είναι 1 ληστεία ανά 1.750.000 κατοίκους περίπου πανελλαδικά και 1 ληστεία ανά 750.000 Αθηναίους ημερησίως."
Αλλά ακόμα και με τις ανθρωποκτονίες, που είναι ο σοβαρότερος λόγος ανασφάλειας των πολιτών, η αλήθεια είναι σχετική: "Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΣΥΕ για το 1995, από το σύνολο των εγκλημάτων κατά της ζωής (2019)"
-συνεχίζει η κ. Βιδάλη- "τα 285 ήταν ανθρωποκτονίες εκ προθέσεως. Από αυτές οι 151 ήταν τετελεσμένες ανθρωποκτονίες και τα 134 απόπειρες. Όμως τα στοιχεία που δόθηκαν από το υπ. Δ. Τάξεως για το 1997 δεν διευκρινίζουν αν οι ανθρωποκτονίες που καταγράφονται ήταν απόπειρες ή όχι, δεδομένου ότι είναι πιθανό ο αριθμός αυτός να αναφέρεται με τον ίδιο τρόπο που αναφέρεται στις στατιστικές της Δικαιοσύνης. Άλλωστε, έχουν την ίδια πηγή στοιχείων. Από τα υπόλοιπα εγκλήματα κατά της ζωής του 1995, τα 22 ήταν εξ αμελείας και τα 1606 ήταν τροχαία, εξ αμελείας. Ο σχολιασμός σχετικά με τους υπεύθυνους, ανεύθυνους δράστες και θύματα στο σημείο αυτό περιττεύει. Παρόλα αυτά το 1995 διαπράττονταν ήδη αρκετές ανθρωποκτονίες εκ προθέσεως, περισσότερες του 1997, ώστε να κινήσουν το ενδιαφέρον παντός εμπλεκομένου".

ΕΓΚΛΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΜΕΤΑΝΑΣΤΩΝ ΣΤΙΣ ΗΠΑ (1929)

31 ΠΟΛΕΙΣ

ΣΙΚΑΓΟ

1

ΕΛΛΗΝΕΣ

ΙΤΑΛΟΙ

2

ΛΙΘΟΥΑΝΟΙ

ΕΛΛΗΝΕΣ

3

ΠΟΛΩΝΟΙ

ΛΙΘΟΥΑΝΟΙ

4

ΙΤΑΛΟΙ

ΠΟΛΩΝΟΙ

5

ΓΙΟΥΓΚΟΣΛΑΒΟΙ

ΡΩΣΟΙ

6

ΣΚΑΝΔΙΝΑΒΟΙ

ΑΥΣΤΡΙΑΚΟΙ

7

ΑΥΣΤΡΙΑΚΟΙ

ΤΣΕΧΟΣΛΟΒΑΚΟΙ      

8

ΡΩΣΟΙ

ΓΕΡΜΑΝΟΙ

9

ΤΣΕΧΟΣΛΟΒΑΚΟΙ      

ΟΥΓΓΡΟΙ

10

ΙΡΛΑΝΔΟΙ

ΣΚΑΝΔΙΝΑΒΟΙ

 

ΚΑΤΑΔΙΚΕΣ ΣΕ 100.000 ΚΑΤΟΙΚΟΥΣ (1902)

ΧΩΡΑ

ΚΑΚΟΥΡΓΗΜΑΤΑ

ΠΛΗΜΜΕΛΗΜΑΤΑ

ΕΛΛΑΔΑ

50

1.000

ΒΕΛΓΙΟ

40

530

ΙΤΑΛΙΑ

17

178

ΓΑΛΛΙΑ

12

328

 

(Ελευθεροτυπία, 28/3/1998)

www.iospress.gr