Απάντηση του κ. Παπαθεμελή στο ντοκουμέντο του εθνικού μας ιστορικού για τη Μακεδονία 



Από τον Παπαρρηγόπουλο στον Στάλιν


Στις 24 Φεβρουαρίου, με τον τίτλο "Ο Παπαρρηγόπουλος απαντά στον Παπαθεμελή" αποκαλύψαμε ένα άγνωστο ντοκουμέντο του εθνικού μας ιστορικού, σχετικά με τα όρια της "ιστορικής Μακεδονίας". Ο βουλευτής του ΠΑΣΟΚ μας έστειλε την παρακάτω επιστολή. Την δημοσιεύουμε με την απάντησή μας.

"Με κολακεύει, πρέπει να ομολογήσω -και ποιόν θνητό δεν θα κολάκευε άλλωστε- η πεντάστηλη είδηση "Ο Παπαρρηγόπουλος απαντά στον Παπαθεμελή" ("Ελευθεροτυπία" 24/2). Η σκέψη ότι ...αναστάς εκ του τάφου ο μέγας ιστορικός έσπευσε να ασχοληθεί με τα ταπεινά σπαράγματα της μετριότητός μου με καθιστά έμπλεων ανυποκρίτου χαράς. Δεν λογοπαίζω βέβαια. Παραβλέποντας την σκόπιμη παρερμηνεία της επιστολής του πράγματι εθνικού μας ιστορικού που επιχειρεί ο παρουσιαστής της, αισθάνομαι μίαν ικανοποίηση διότι όσα λέω είναι ακριβώς τα ίδια με αυτά που έγραψε ο Παπαρρηγόπουλος.
Ειδικότερα:
Πρώτον, δεν αποτέλεσε μήλον έριδος η γεωγραφία της ιστορικής Μακεδονίας. Ολοι οι ιστορικοί, ημέτεροι ή ξένοι συμφωνούν ότι τα γεωγραφικά όρια της Μακεδονίας ποικίλουν κατά περιόδους. Αλλα είναι επί Φιλίππου, διαφορετικά επί Μεγάλου Αλεξάνδρου. Ακόμη άλλα επί Ρωμαιοκρατίας και όλως διαφορετικά επί Βυζαντίου. Τότε το "θέμα" της Μακεδονίας ξεκινούσε από τις παρυφές της Κωνσταντινουπόλεως και έφτανε στη Στερεά Ελλάδα.
"Το όνομα Μακεδονία μετηνάστευσεν από της πατρίδος αυτού εις την Θράκην, περιλαβόν μάλιστα εφ' ικανόν χρόνον και αυτήν την Βουλγαρίαν". Εφ' ώ και ο αρχηγός της Μακεδονικής Δυναστείας Βασίλειος Α΄, ο Μακεδών, απεκλήθη έτσι μολονότι γεννήθηκε στην Αδριανούπολη, επειδή αυτή ανήκε στο θέμα της Μακεδονίας. Κατά τα 500 χρόνια της οθωμανικής αυτοκρατορίας εξαφανίσθηκε παντελώς ο όρος Μακεδονία. (Εκτενή παρουσίαση των ιστορικών ορίων της Μακεδονίας στον τόμο "Μακεδονία, το ιστορικό πρόσωπο του Ελληνικού Βορρά", έκδοση ΑΠΘ με γενική επιμέλεια Δ.Παντερμαλή, σελ.98 επ.).
Δεύτερον: Η κατανομή που φαίνεται είχε κάνει ο Παπαρρηγόπουλος, της περιοχής σε 3 τμήματα, σχετίζεται με την συμπάγεια των ελληνικών πληθυσμών σ' αυτήν. Βεβαίως όπως έλεγε τότε ο Ιών Δραγούμης, "η Μακεδονία ανήκει σ' εκείνον που θα την καταλάβει". Πρόλαβε και την κατέλαβε ο ελληνικός στρατός προς βαθείας θλίψη ορισμένων αυτοχρισμένων "προοδευτικών" των ημερών μας. Εννοείται ότι η τριμερής κατανομή του Ελληνα ιστορικού δεν έχει καμία σχέση με το σταλινικόν δόγμα των 3 Μακεδονιών.
Τρίτον: Οπως προκύπτει από όλους τους ιστορικούς χάρτες της Μακεδονίας (βλ. τους χάρτες διαφόρων εποχών ένθ' ανωτ.) τα Σκόπια ουδέποτε, εκτός από μία φάση στο β΄ μισό του 13ου άι. μ.Χ., ανήκαν στα γεωγραφικά όρια της ιστορικής Μακεδονίας. Αντίθετα η νοτιότερη λωρίδα της σημερινής ούτω πως καλουμένης FYROM είναι κομμάτι αυτής της Μακεδονίας. Γεωγραφικά αυτό είναι Μακεδονία.
Τέταρτον: Η ονοματομαχία δεν αφορά τη γεωγραφία που είναι φυσικά και το μοναδικό αντικείμενο της επιστολής Παπαρρηγόπουλου. Αφορά την εθνογραφία και τα παρεπόμενά της όπως σκηνοθετήθηκαν από το 1944 και εφεξής, με στόχο τον ακρωτηριασμό της εδαφικής ακεραιότητας της Ελλάδος. Το ψευδώνυμο κράτος, έθνος, γλώσσα των Σκοπίων είναι σταλινικόν εφεύρημα. Στάλιν-Τίτο κατασκευάζουν τότε το κρατίδιο στα πλαίσια της Γιουγκοσλαβικής Ομοσπονδίας. Το μετονομάζουν από 'Επαρχία Βαρδαρίου" σε "Μακεδονία" και κυρίως "βαφτίζουν" "Μακεδονικό έθνος" το πολυεθνοτικό μωσαϊκό του πληθυσμού του που αποτελείται από Βουλγάρους, Σέρβους, Ελληνες, Αλβανούς και άλλες εθνότητες. Η ιστορική απάτη δεν περιορίζεται απλώς στην εθνογένεση. Νέα έθνη υπάρχουν στον κόσμο πχ αμερικανικό, καναδικό, αυστραλιανό, κλπ. Αλλά η ανακάλυψη ενός δήθεν πανάρχαιου, πλην ιστορικά ανυπόστατου έθνους. Μηδέποτε υπάρξαντος στην ιστορία. Οι Στάλιν και Τίτο, αν και κομμουνιστές, συνέθεσαν έναν αριστοκρατικό μύθο. Επέλεξαν περίλαμπρο όνομα και μέγαν εθνάρχη, τον Μ.Αλέξανδρο, με σκοπό να αποτελέσει την συγκολλητική ουσία του εθνολογικού συνονθυλεύματος, να οικειοποιηθούν τη μισή τουλάχιστον ελληνική ιστορία και να καταστήσουν το μόρφωμα όχημα αλυτρωτισμού κατά της Ελλάδος. Με πυρήνα το όνομα του κράτους σχεδίασαν το έθνος ως απευθείας απογόνους μεγάλου και ενδόξου βασιλέως. Ελεύθερη "Μακεδονία" και "Μακεδόνες" οι σκοπιανοί. Εν αναμονή "Μακεδονία" και "Μακεδόνες" η Βουλγαρία-Βούλγαροι του Πιρίν και μεγαλοϊδεατικόν όραμα η ομώνυμη ελληνική επικράτεια. Και η Θεσσαλονίκη μελλοντική πρωτεύουσα.
Πέμπτον: Η Δύση αντέδρασε διότι αντελήφθη το "κόλπο" του Στάλιν. Η κυβέρνησή μας, είπε τότε ο Αμερικανός ΥΠΕΞ Ε.Στετίνιους φρονεί "ότι κάθε συζήτηση περί Μακεδονικού "έθνους", Μακεδονικής "πατρίδας" ή Μακεδονικής "εθνικής συνείδησης" αποτελεί αδικαιολόγητη δημαγωγία και δεν ανταποκρίνεται σε καμίαν εθνική ή πολιτική πραγματικότητα. Και θεωρεί την παρούσα αναβίωσή της ως πιθανό μανδύα επιθετικών προθέσεων εναντίον της Ελλάδος".
Στον διάλογο Στάλιν-Δημητρώφ (Κρεμλίνο 7/6/1946) ο Στάλιν αναγνωρίζει ότι "ο πληθυσμός (του Πιρίν) δεν έχει ακόμη διαμορφώσει Μακεδονική συνείδηση" αλλά προσθέτει "αυτό δεν έχει σημασία. Ούτε στη Λευκορωσία υπήρχε τέτοια συνείδηση όταν την αναγορεύσαμε σε Σοβιετική Δημοκρατία".
Αυτά για τον σταλινισμό ήταν ψιλά γράμματα. Η τραγωδία είναι ότι τώρα οι Δυτικοευρωπαίοι κόπτονται να συντηρήσουν και να αναδείξουν αυτό το σταλινικό δημιούργημα, το μόνο που επέλεξαν να κρατήσουν ως "ενθύμιο" από τον σταλινισμό και τον όλο κομμουνισμό.
Εκτον: Και η μεν ιστορική αλήθεια δια τους νουν έχοντας, όπως έλεγε ο Σωκράτης, είναι πασιφανής. Αλλά, ενώ όταν συζητεί κανείς με ξένους μπορεί να συζητήσει, και να πείσει, ή πάντως να γίνει κατανοητός, με ορισμένους ημέτερους υπάρχει απόλυτη πολιτική αδυναμία συνεννόησης. Είναι προφανές ότι η επιστολή Παπαρρηγόπουλου αναφέρεται στη γεωγραφία της Μακεδονίας, ενώ η σκοπιανή "ιστοριογραφία" "πλάθει" την εθνολογία και με αυτήν παίζει.
Τέλος, προς σοβαρούς σκοπιανούς κανείς απευθυνόμενος, θα τους έλεγε: Δεν μπορούν αιωνίως να ζουν στην θερμοκοιτίδα ενός κατά συνθήκην ψεύδους που πάντως τελείωσε την αποστολή του. Δεν μπορούν να αυτοβαυκαλίζονται ως απόγονοι του Μ.Αλεξάνδρου και να σφετερίζονται ξένη ιστορία. Εχουν δική τους. Οπως κάθε λαός μπορούν να παν μπροστά με τη δική τους. Το ψεύδος δεν τους εξασφαλίζει μέλλον. Ας κοιτάξουν να οργανώσουν το κλυδωνιζόμενο κράτος τους σε πολυεθνική βάση, ας επιλέξουν την ευημερία ως στόχο απορρίπτοντας την ανάμειξη στα εσωτερικά των γειτνιαζουσών μητέρων-πατρίδων των εθνοτήτων τους και ας βρουν ένα δικό τους όνομα για το κράτος και το έθνος τους. Το Μακεδονία είναι ξένο και μπορούν να τους το πάρουν.
Ο κ.Γκεοργίεφσκι ορέγονταν μέχρι πριν 5 χρόνια ότι πρωτεύουσα της χώρας του θα γίενι η Θεσσαλονίκη. (Το υπενθυμίζουμε για να μην την πάθουμε κατά το "μητσοτάκειον", "σε 1 ή σε 10 χρόνια ποιός θα το θυμάται;") Γνωρίζουμε ότι οι σημερινές ηγετικές μας "ελίτ" είναι κουρασμένες και βαρυεστημένες. Οι επόμενες όμως πιθανότατα δεν θα είναι το ίδιο. Διερωτώμαι, οι σοβαροί άνθρωποι στα Σκόπια δεν υποψιάζονται γιατί σώνει και καλά η "βόρεια" να φάει τη "Νότια" και να μην συμβεί το αντίστροφο;

Στ. Παπαθεμελής



Η απάντηση του ΙΟΥ:

Εκ πρώτης όψεως, θα μπορούσε να θεωρηθεί χαρμόσυνη η δήλωση του κ. Παπαθεμελή, ότι «όσα λέει είναι ακριβώς τα ίδια με αυτά που έγραψε ο Παπαρρηγόπουλος» για τη γεωγραφική οριοθέτηση της Μακεδονίας. Ομως στις επόμενες παραγράφους σπεύδει ο ίδιος να διαψεύσει πανηγυρικά τον εαυτό του, προβάλλοντας -για μία ακόμη φορά- σαν αδιάψευστη ιστορική αλήθεια, εκείνην ακριβώς την άποψη που ο εθνικός μας ιστορικός καταγγέλλει ότι δεν στηρίζεται «επ’ ουδεμίας ιστορικής βάσεως»! Συγκεκριμένα:

* Ο κ. Παπαθεμελής ισχυρίζεται ότι «τα Σκόπια ουδέποτε, εκτός από μία φάση στο β΄ μισό του 13ου αι., ανήκαν στα γεωγραφικά όρια της ιστορικής Μακεδονίας». Ως επιχείρημα, επικαλείται τους χάρτες μιας προπαγανδιστικής έκδοσης του 1992, που εκδόθηκε από το Πανεπιστήμιο Θεσ/νίκης μέσα στο γνωστό κλίμα των συλλαλητηρίων και της πανεθνικής υστερίας. 

* Ο Παπαρρηγόπουλος, απ’ την πλευρά του, υποστηρίζει τα ακριβώς αντίθετα. Αρνείται να ικανοποιήσει το αίτημα του τότε Υπ.Εξ., «να υποστηρίξη ιστορικώς ότι τα παρά των Βουλγάρων εις την Μακεδονίαν αποδιδόμενα όρια δεν είναι της κυρίως Μακεδονίας» και ότι η Μακεδονία ταυτίζεται λίγο-πολύ με το τμήμα της εκείνο «εις το οποίον ο Ελληνισμός δύναται να παρασταθή επικρατών». Τονίζει ρητά ότι «τα όρια τα οποία οι Βούλγαροι αποδίδουν εις την Μακεδονίαν είναι ουδέν άλλο ή τα όρια της του Φιλίππου Μακεδονίας», και θυμίζει πως την ίδια ακριβώς οριοθέτηση πρόβαλλαν μέχρι τότε και οι Ελληνες ιστορικοί και γεωγράφοι. Ποια είναι αυτά τα όρια του μακεδονικού χώρου -και δη προς βορράν; «Μέχρι της Μοισίας (ήτοι της Σερβίας & της Βουλγαρίας)», γράφει ο Παπαρρηγόπουλος στο έγγραφο που αποκαλύψαμε, ενώ σαφέστερος είναι στο οικείο κεφάλαιο της «Ιστορίας του Ελληνικού Εθνους»: η Μακεδονία του Φιλίππου, γράφει, «καίτοι ορεινή ούσα και διατεμνομένη υπό πολλών πλαγίων κλάδων του Σκάρδου όρους, περιλαμβάνει τρία μεσόγεια πεδία. Εκ τούτων το βορειότατον είναι το πεδίον το σήμερον καλούμενον Τέτοβο ή Καλκάνδερε» (εκδ. Γαλαξία, Αθήνα 1969, τ.Στ΄, σ. 7). Ανοίγοντας έναν οποιοδήποτε χάρτη, ο κ. Παπαθεμελής μπορεί να διαπιστώσει ότι το όρος Σκάρδος (Σαρ Νταγ ή Σαρ Πλάνινα) είναι το σημερινό σύνορο μεταξύ ΠΓΔΜ και Κοσυφοπεδίου, ενώ το Τέτοβο βρίσκεται στο βορειανατολικό άκρο της ΠΓΔΜ, στο ίδιο ακριβώς γεωγραφικό ύψος με την πόλη των Σκοπίων. Οσο για τη «βουλγαρική» άποψη της εποχής, που ο Παπαρρηγόπουλος θεωρεί ότι ταυτίζεται με τα όρια «της του Φιλίππου Μακεδονίας», αυτή δεν είναι άλλη από τη -διεθνώς αποδεκτή σήμερα- οριοθέτηση της «μείζονος» Μακεδονίας. Τυπικό δείγμα, ο χάρτης που παραθέτουμε (από το βιβλίο του Βασίλ Κάντσεφ «Μακεδονία. Εθνογραφία και στατιστική», Σόφια 1900). «Δια τους νουν έχοντας», λοιπόν, ένα από τα δυο συμβαίνει: ή το σύνολο της ΠΓΔΜ βρίσκεται εντός «ιστορικής Μακεδονίας» ή ο εθνικός μας ιστορικός λέει ψέματα, για ανεξήγητους λόγους...

Ας σοβαρευτούμε. Είναι προφανής η αμηχανία του κ. Παπαθεμελή μπροστά στο αποκαλυπτικό ντοκουμέντο που φέραμε στη δημοσιότητα -και το οποίο εκθέτει τους όψιμους μακεδονομαχούντες της τελευταίας δεκαετίας, ως πλαστογράφους της ιστορικής γεωγραφίας της περιοχής. Αυτός είναι, προφανώς, και ο λόγος που ο τ. υπουργός «απαντά» στο έγγραφο του 19ου άι. με αναφορές στον ...Στάλιν, τον Δημητρώφ και τον αμερικανό Υπ.Εξ. του 1945, Στετίνιους! Λόγοι χώρου δεν μας επιτρέπουν, δυστυχώς, να πιάσουμε εδώ ένα-ένα και τα υπόλοιπα «επιχειρήματά» του (περί «επαρχίας του Βαρδάρη», «σταλινικού εφευρήματος», κλπ.) ή να σχολιάσουμε την πασιφανή νοσταλγία του για την αμερικανική πολιτική της δεκαετίας του ’40 απέναντι στη χώρα μας. 

Μας τρομάζει, ωστόσο, η ρητά δηλωμένη ελπίδα του ότι στο μέλλον «οι ηγετικές μας ελίτ δεν θα είναι βαρυεστημένες», ώστε να διστάζουν να «φάνε» μια γειτονική χώρα. Από μια άποψη, βέβαια, είναι συνεπής με τον εαυτό του: πάνε ήδη 9 χρόνια από τότε που εισηγήθηκε για πρώτη φορά την «άσκηση στρατιωτικής πίεσης» κατά του «ψευδοκράτους» -έτσι ώστε η Ελλάδα να μετατραπεί σε μια ακόμη εμπόλεμη χώρα της πρώην Γιουγκοσλαβίας, με τις γνωστές σε όλους μας συνέπειες...

(Ελευθεροτυπία, 17/3/2001)

 

www.iospress.gr