Στην εκλογή των πανεπιστημιακών δασκάλων θέλουν να συμμετέχουν οι μητροπολίτες και οι «εθνικές οργανώσεις»



Η εθνική κατάλυση του ασύλου


Στην Ελλάδα τα πανεπιστήμια αυτοδιοικούνται, έτσι ώστε να διασφαλίζονται -στο μέτρο του δυνατού- η πνευματική ελευθερία και η ανεμπόδιστη παραγωγή και διακίνηση του επιστημονικού λόγου. Αρμόδια για την επιλογή των μελών της είναι η ίδια η ακαδημαϊκή κοινότητα, μέσα από τις προβλεπόμενες από το νόμο διαδικασίες. Οσες επιφυλάξεις κι αν έχει κανείς για την πρακτική εφαρμογή αυτών των αρχών στις μέρες μας, ένα πράγμα είναι σίγουρο: η αυτονομία των ΑΕΙ αποτελεί μονόδρομο για τη διασφάλιση μιας στοιχειώδους ελευθερίας της έκφρασης σε οποιαδήποτε χώρα. 

Προφανή όλα αυτά, θα πείτε. Οχι και τόσο... Αυτό, τουλάχιστον, αποδεικνύουν τα ντοκουμέντα που παραθέτουμε σήμερα. Πρόκειται για δυο σύντομα έγγραφα κι ένα πολυσέλιδο υπόμνημα, που ο μητροπολίτης Μαρωνείας και Κομοτηνής Δαμασκηνός και ο «Σύλλογος Ιμβρίων, Τενεδίων, Ανατολικοθρακών & Κωνσταντινουπολιτών» της ίδιας πόλης (γνωστότερος ως ΙΚΤΑΘ) απευθύνουν προς το Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης, προβάλλοντας βέτο στην εκλογή συγκεκριμένου λέκτορα για «εθνικούς λόγους»! 

Το γεγονός θα μπορούσε από μόνο του να θεωρηθεί άξιο σχολιασμού. Το πιο ενδιαφέρον, όμως, είναι το περιεχόμενο των εν λόγω ντοκουμέντων. Οχι μόνο για το επίπεδο της επιχειρηματολογίας που οι συντάκτες τους επιστρατεύουν, αλλά και γιατί τεκμηριώνει την ύπαρξη ενός εθνικόφρονος μηχανισμού, ο οποίος φακελώνει τους πολίτες με βάση τα (εικαζόμενα) «εθνικά φρονήματά» τους και απαιτεί από τις κρατικές αρχές να συμμορφώνονται με τις εκτιμήσεις του. Το φαινόμενο έχει μια μάλλον μακρά προϊστορία, και έχουμε ασχοληθεί μαζί του σε παλιότερα επιτόπια ρεπορτάζ του «Ιού» («Η Καζαμπλάνκα της Β. Ελλάδας», Εψιλον 23.5.93 και «Ο "κομματάρχης" Μαρωνείας», Εψιλον 15.2.98).

Ας έρθουμε, τώρα, στο θέμα μας. Στις 22 Δεκεμβρίου 2000, η αρμόδια, σύμφωνα με το νόμο, Γενική Συνέλευση του Τμήματος Ιστορίας & Εθνολογίας του Δ.Π.Θ. εξέλεξε (με ψήφους 8 υπέρ έναντι 3 κατά και 1 αποχής) ως λέκτορα για το μάθημα της «Ιστορίας των βαλκανικών λαών κατά τους μέσους χρόνους» τον καθηγητή της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης Συμεών Σολταρίδη. Ως γνωστόν, ο τελευταίος εργάζεται και ως δημοσιογράφος, αρθρογραφώντας στην «Ε» για ζητήματα της περιοχής, με τα οποία έχουμε κι εμείς επανειλημμένα ασχοληθεί -χωρίς οι απόψεις μας να συμπίπτουν ιδιαίτερα συχνά. Είναι αυτή ακριβώς η αρθρογραφία του, σε συνδυασμό με ορισμένα τουλάχιστον από τα βιβλία που έχει εκδώσει, που προκάλεσε την κινητοποίηση της Μητρόπολης και του ΙΚΤΑΘ εναντίον της εκλογής του. Αξίζει να επισημανθεί ότι αυτή η κινητοποίηση ούτε στο ελάχιστο δεν έθιξε ζητήματα σχετικά με την καθαρά ακαδημαϊκή επάρκεια του κρινόμενου (συζήτηση στην οποία δεν πρόκειται ούτε εμείς, ως καθ' ύλην αναρμόδιοι, να εμπλακούμε) και περιορίστηκε αποκλειστικά και μόνο σε μια «σκιαγράφησή» του από «εθνικής» πλευράς.

Τα "εθνικά κριτήρια"

Πρώτος κινήθηκε ο ΙΚΤΑΘ. Με έγγραφό του προς τον πρύτανη του Α.Π.Θ. Κωνσταντίνο Σιμόπουλο, το οποίο φέρει ημερομηνία 3 Οκτωβρίου 2000 και υπογράφεται από την πρόεδρο Χρ. Στεργούλη και τον γενικό γραμματέα του Ιω. Κουρτίδη, ο σύλλογος ξεκαθαρίζει ότι θεωρεί εαυτόν αρμόδιο να «συμβουλεύσει» τους πανεπιστημιακούς για το εθνικά επιθυμητό ή όχι της εκλογής των κατά καιρούς υποψηφίων συναδέλφων τους: «Η στελέχωση του Τμήματος με ικανούς επιστήμονες είναι δική σας, αποκλειστικά, υπόθεση. Επειδή, όμως, τα στοιχεία βάσει των οποίων θα κριθεί η εν γένει προσωπικότητα του υποψηφίου μένουν σε μεγάλο βαθμό άγνωστα στο συμβούλιο της κρίσης, φρονούμε ότι κάθε πολίτης έχει την υποχρέωση να καταθέσει ό,τι σχετικό γνωρίζει (...). Δεν θα βρεθούμε, έτσι, κάποια στιγμή στη δυσάρεστη θέση να δούμε το Τμήμα αυτό ν' αντιπαλεύει με τον εαυτό του και να δίνει τροφή σ' όσους επιδιώκουν την συρρίκνωση του έθνους».

Για όσους δεν κατάλαβαν αυτό το νομιμοποιητικό επιχείρημα της αυτεπάγγελτης συλλογικής ρουφιανιάς, το προεδρείο του ΙΚΤΑΘ σπεύδει να αναλύσει πώς αντιλαμβάνεται τη λειτουργία ενός Τμήματος Ιστορίας & Εθνολογίας. Θαυμάστε σεβασμό στην ακαδημαϊκή ελευθερία και την επιστημονική δεοντολογία:

«Εμείς οι Θρακιώτες [sic] είδαμε το Τμήμα αυτό σαν δώρο εξ ουρανού, σε μια στιγμή που οι γείτονές μας προσπαθούν με ασύστολα ψεύδη και φαντασιώσεις ν' αλλοιώσουν την ιστορία και τον πολιτισμό μας, για να γίνουμε στη συνέχεια εύκολη λεία σε ένα θρασύτατο επίδοξο κατακτητή. 

Το είδαμε σαν ασπίδα και δόρυ, για την προστασία του τόπου από τους ντόπιους τυχοδιώκτες, οι οποίοι συνειδητά είναι έτοιμοι να πουλήσουν την ψυχή τους στον Εωσφόρο για να εισπράξουν χρήμα και "δόξα".

Το είδαμε σαν αντιστάθμισμα σ' όλους αυτούς τους εθελοτυφλούντες και αμαθείς που βγαίνουν στα ΜΜΕ και με περισσή αυταρέσκεια μιλούν σαν ειδήμονες επί παντός επιστητού και λοιδορούν και στρέφονται πάντα ενάντια στη χώρα που τους γέννησε και τους τρέφει (...).

Το είδαμε, κοντολογίς, σαν ένα Βήμα από το οποίο θα βροντοφωνάξουμε την αλήθεια, για να την ακούσουν όλοι. Ναι. Αυτός ο τόπος έχει μια ιστορία, που δεν μπορούν να την διαγράψουν. Και, δόξα τω Θεώ, παρά τις εγγενείς και εξωγενείς δυσχέρειες, το Τμήμα αυτό έχει επιτελέσει σημαντικό έργο».

Τα "παραπτώματα"

Αυτά όσον αφορά τις προθέσεις. Γιατί αμέσως μετά, ο ΙΚΤΑΘ περνά στο ψητό: την κατάθεση «κάποιων στοιχείων που αφορούν την υποψηφιότητα του Συμεών Σολταρίδη», τα οποία «αποσιωπούνται από το βιογραφικό σημείωμά του που δημοσιεύθηκε στον Τύπο» αλλά φρονεί «ότι είναι καθοριστικά και θα πρέπει να τεθούν υπόψη και να αξιολογηθούν από την αρμόδια Επιτροπή».

Ποια είναι αυτά τα φοβερά και τρομερά στοιχεία; 

**Η παράλειψη του κ. Σολταρίδη να ενημερώσει τον ΙΚΤΑΘ για το παρελθόν του (για το οποίο ο σύλλογος δηλώνει ότι δεν γνωρίζει «τίποτε άλλο εκτός του ότι υπηρετούσε ως κληρικός στο πατριαρχείο Κων/λεως, ότι φοίτησε στη σχολή της Χάλκης και ότι αποσχηματίστηκε»).

**Η αρθρογραφία του στην «Ε», για την οποία εκτιμάται ότι «εκθέτει τη χώρα μας». 

Συγκεκριμένα, καταγγέλλονται δύο ανταποκρίσεις του (η μια για επιθέσεις χριστιανών εναντίον μουσουλμάνων, η άλλη για τον προπηλακισμό ενός μουσουλμάνου βουλευτή της Ν.Δ. από επίσης μουσουλμάνους γείτονές του), ένα σχόλιο όπου αποδοκίμαζε το αίτημα κάποιων εθνικιστών για «διώξιμο» του τουρκικού προξενείου, ακόμη και η απλή αναμετάδοση των ισχυρισμών του βουλευτή Σαδίκ σχετικά με κάποιο συμβάν! 

**Πρόσθετα στοιχεία εις βάρος του θεωρούνται η μετάφραση «επ' αμοιβή» ενός βιβλίου με κείμενα του Ατατούρκ (για γνωστό αθηναϊκό οίκο), η καταγραφή τοπωνυμίων στα τουρκικά και μια απλή αναφορά στα «δάνεια εθνικής σκοπιμότητας» περασμένων δεκαετιών, με τα οποία προωθούνταν η εξαγορά μουσουλμανικών ακινήτων από χριστιανούς. 

**Ενα άλλο «παράπτωμά» του αφορά τη βράβευσή του με το βραβείο Ιπεκτσί για την ελληνοτουρκική φιλία.

**Υπενθυμίζεται, τέλος, κάποια δυσμενής μετάθεσή του («το 1991, αν δεν κάνουμε λάθος στη χρονολογία»). Το ακριβές περιεχόμενο της σχετικής ΕΔΕ οι συντάκτες του υπομνήματος δηλώνουν πως το αγνοούν -αλλά, παρ' όλα αυτά, «συμπεραίνουν» ότι «θα καταλόγιζε» στον κ. Σολταρίδη «σοβαρές πειθαρχικές και ποινικές ευθύνες». Ως αποκορύφωμα δε της «αντεθνικής» συμπεριφοράς του, τα λαγωνικά του ΙΚΤΑΘ αναφέρουν ότι εκείνη την εποχή «σε τεράστιο χάρτη, που είχε αναρτήσει στο ταξιδιωτικό γραφείο της συζύγου του, είχε σημειώσει με κύκλο τον τόπο της μετάθεσής του και παραπλεύρως τη φράση: "Δεν ξεχνώ"»... 

Η "πικρία" του μητροπολίτη

Η παρέμβαση του ΙΚΤΑΘ δεν εισακούστηκε και ο κ. Σολταρίδης εξελέγη λέκτορας στις 22 Δεκεμβρίου. Δυο βδομάδες μετά, τη σκυτάλη παίρνει ο μητροπολίτης. Με έγγραφό του (αρ. πρωτ. 26 της 11.1.2001) προς την πρυτανεία, τη σύγκλητο και τα μέλη του ΔΕΠ, το οποίο κοινοποιείται ταυτόχρονα στον υφυπουργό Παιδείας Φ. Πετσάλνικο και τον ...ΙΚΤΑΘ, ο Δαμασκηνός ξεσπαθώνει -υπενθυμίζοντας, μεταξύ άλλων, ότι δεν είναι η πρώτη φορά που παρεμβαίνει για το ίδιο θέμα: «Μετ' εκπλήξεως και πολλής πικρίας επληροφορήθημεν ότι παρά τας σχετικάς παραστάσεις ημών προσωπικώς και άλλων φορέων της Κομοτηνής, υποβαλλόντων μάλιστα και αναλυτικά τεκμηριωμένα υπομνήματα, το αρμόδιον όργανον του Τμήματος Ιστορίας & Εθνολογίας εξέλεξε λέκτορα του Τμήματος τούτου πρόσωπον μη χαίρον της εκτιμήσεως της κοινωνίας της Κομοτηνής και της Θράκης ευρύτερον, όπερ πολλάκις κατά το παρελθόν εστράφη διά του Τύπου και κατά την διάρκειαν μαθημάτων του εις μαθητάς της μέσης εκπαιδεύσεως κατά της Εκκλησίας και διετύπωσεν απόψεις επιζημίους διά τα εθνικά συμφέροντα, ευθυγραμμισθέν προς θέσεις και απόψεις ανθελληνικών κύκλων. (...) Η πληροφορία γενομένη γνωστή εις πλείστους όσους χριστιανούς της Κομοτηνής προεκάλεσε έντονον πικρίαν, δυσφορίαν και αγανάκτησιν».

Και ο Αγιος Μαρωνείας τελειώνει με την «προειδοποίηση» ότι, «εάν η ανωτέρω εκλογή επικυρωθή», όχι μόνο θα αποποιηθεί ο ίδιος την πρόσφατη αναγόρευσή του σε επίτιμο διδάκτορα της Σχολής, αλλά και θα διακόψει «πάσαν μετά του πανεπιστημίου επίσημον σχέσιν». Το διακύβευμα, τονίζει, είναι κάτι παραπάνω από σαφές: «Επισημαίνομεν ότι τοιαύτη δυσμενής εξέλιξις θα προκαλέση αγεφύρωτον ρήγμα εις τας σχέσεις του πανεπιστημίου μετά της συντριπτικής πλειοψηφίας των χριστιανών της περιοχής, οίτινες τυγχάνουν εξαιρετικώς ευαισθητοποιημένοι εις τοιαύτα ζητήματα». 

Μέχρι σήμερα, η πρυτανεία έχει αποφύγει να στείλει στο υπουργείο Παιδείας (και Θρησκευμάτων) την απόφαση εκλογής του κ. Σολταρίδη, για τα -προβλεπόμενα- περαιτέρω. Αγνωστο αν αυτή η καθυστέρηση οφείλεται σε κάποιες ενδοπανεπιστημιακές ενστάσεις ή στις πιέσεις των «ανησυχούντων» αυτόκλητων προστατών του έθνους στην ακριτική αυτή περιοχή της Ελληνικής Δημοκρατίας. 



(Ελευθεροτυπία, 5/5/2001)

 

www.iospress.gr