Οι εκλογές στην Αλβανία οξύνουν τις διαφορές στο εσωτερικό της ελληνικής μειονότητας



Ελληνικές αντιθέσεις σε αλβανικό έδαφος

 

"Εμφύλια διαμάχη στη μειονότητα. Δεξιά στροφή της Ομόνοιας"
                (Φιλήμων Καραμήτσος, «ΕΠΟΧΗ», 17/6/2001)



ΛΙΓΕΣ ΩΡΕΣ απομένουν μέχρι την ώρα που θα ανοίξουν οι κάλπες στην Αλβανία. Το ενδιαφέρον στην Αθήνα είναι ευεξήγητο. Η προσοχή των ελληνικών μέσων ενημέρωσης επικεντρώνεται στην τύχη του ελληνικού στοιχείου της γειτονικής χώρας. Αλλά οι ειδήσεις είναι λίγες. Το προεκλογικό κλίμα υπήρξε πιο ήπιο από την περασμένη φορά. Οι καταγγελίες για βίαιες ή έμμεσες παρεμβάσεις στα χωριά της μειονότητας ήταν λιγότερες. Η τελευταία δημοσιεύτηκε στις 11 Ιουνίου. Ομως αυτό δεν σημαίνει ότι λείπουν οι συγκρούσεις. Το αντίθετο μάλιστα. Μόνο που το περιεχόμενό τους δεν είναι εκείνο που επικαλούνται οι προπαγανδιστές όλων των πλευρών. 

Για να έχει κανείς μια πιο ολοκληρωμένη εικόνα, αρκεί να συγκρίνει τα δυο ελληνόγλωσσα εβδομαδιαία φύλλα της μειονότητας που κυκλοφορούν και στην Αθήνα. Το "Ελληνικό Βήμα", που εκφράζει την πολιτική της "Ομόνοιας", και τη "Ρωμιοσύνη", που υποστηρίζει το κυβερνών Σοσιαλιστικό Κόμμα. Και οι δυο εφημερίδες υποστηρίζουν μειονοτικούς υποψήφιους. Μόνο που μεταξύ τους υπάρχει ένα αγεφύρωτο χάσμα, το οποίο εκφράζεται με ακραίες προσωπικές επιθέσεις, βαρείς χαρακτηρισμούς, απειλές και "αποκαλύψεις".

Το πρώτο που κάνει εντύπωση είναι το γεγονός ότι κανένα από τα δύο φύλλα δεν φαίνεται να απασχολείται ιδιαίτερα με τις δραματικές εξελίξεις στην ευρύτερη περιοχή. Μάταια θα ψάξει ο αναγνώστης λεπτομέρειες για τις πολιτικές προτάσεις των δύο πλευρών γύρω από τις εξελίξεις στα Βαλκάνια. Λες και οι εκλογές γίνονται μόνο για τη διευθέτηση ομάδων συμφερόντων.

Η αμερικανική εύνοια

Το ισχυρό χαρτί της "Ρωμιοσύνης" είναι η υποστήριξη της αμερικανικής πλευράς. Με θριαμβευτικό τόνο προβάλλεται η πρόσφατη παρουσία του Αμερικανού πρέσβη, Λίμπρεχτ, στο πλάι του υποψήφιου του Σοσιαλιστικού Κόμματος Βαγγέλη Τάβου και της υποψήφιας Κωνσταντίνας Βεζιάνη. Δίπλα στον Λίμπρεχτ εμφανίζεται ο διαβόητος Ελληνοαμερικανός δημοσιογράφος και "παράγοντας" Νικ Γκέιτζ-Γκατζογιάννης. Το πρωτοσέλιδο της "Ρωμιοσύνης" επισημαίνει το "Μήνυμα Αμερικανών" με εκτενές ρεπορτάζ:

"Ο πιο ισχυρός άντρας εκ των ξένων διπλωματών στη χώρα μας, ο πρέσβης της Αμερικής, Λίμπρεχτ, περιόδευσε την προηγούμενη εβδομάδα στο χώρο της Εθνικής Ελληνικής Μειονότητας, συνοδευόμενος από τον πρώην πρόεδρο της ΠΟΑΚΑ κ. Νίκο Γκατζογιάννη και τον πολιτικό σύμβουλο της αμερικανικής πρεσβείας στα Τίρανα. (...) Ο Αμερικανός πρέσβης είπε ότι η ελληνική μειονότητα θα είναι καλύτερα σε μια ευρωπαϊκή Αλβανία και στην Ευρώπη μπορεί να φτάσει μόνο με το Σοσιαλιστικό Κόμμα. (...) Και στο Αλίκο ο πρέσβης των ΗΠΑ δήλωσε πως αυτή η περιοχή πρέπει να ψηφίσει την Κωνσταντίνα Βεζιάνη (η οποία προέρχεται από την Ομόνοια, αλλά αποχώρησε και τώρα κατεβαίνει ως ανεξάρτητη, συνεργαζόμενη με το Σοσιαλιστικό Κόμμα), αλλά και το Σοσιαλιστικό Κόμμα, ως εκλογικό υποκείμενο, διότι έτσι διασφαλίζεται το μέλλον της περιοχής, αλλά και όλης της χώρας" (8/6). 

Μη βιαστείτε βέβαια να φανταστείτε ότι από τη δική του πλευρά το "Ελληνικό Βήμα" καταγγέλλει τον "αμερικανικό δάκτυλο". Στην εφημερίδα αυτή δημοσιεύεται φωτογραφία από την ίδια περιοδεία των εκπροσώπων της αμερικανικής πολιτικής (Λίμπρεχτ-Γκέιτζ), αυτή τη φορά με εκπροσώπους της "Ομόνοιας". Από την εφημερίδα της "Ομόνοιας" η παρουσία των Αμερικανών εμφανίζεται ως ουδέτερη: "Συνεχιζόμενο το ενδιαφέρον των Αμερικανών για την Ε.Ε. Μειονότητα. (...) Το Σάββατο το απόγευμα στο κέντρο του Μεσοποτάμου πολλοί κάτοικοι της περιοχής συζητούσαν φιλικά και θερμά με τον Αμερικάνο πρέσβη" (7/6). Το επόμενο φύλλο της εφημερίδας προβάλλει "διορθωτική παρέμβαση Μπερνς", για να μειωθούν οι εντυπώσεις από την περιοδεία Λίμπρεχτ. Αναδημοσιεύεται σχετικό άρθρο του Σταύρου Λυγερού στην αθηναϊκή "Καθημερινή" (σ.σ.: ο κ. Λυγερός έχει στενή σχέση με παράγοντες της "Ομόνοιας" και είναι κουμπάρος του προέδρου της, Βαγγέλη Ντούλε) και παρατηρείται ότι "ο κ. Μπερνς είπε ότι η ανάμειξη Λίμπρεχτ δεν έχει καμιά σχέση με αμερικανική παρέμβαση στην εν λόγω περιοχή και πως η αμερικανική διπλωματική υπηρεσία στα Τίρανα, όπως στο παρελθόν, έτσι και στο μέλλον έχει ως συνομιλητή την νόμιμη οργάνωση των Ελλήνων, την Ομόνοια" (14/6).

Απαντώντας, η "Ρωμιοσύνη" θυμίζει τις παλιές στενές σχέσεις του Γκέιτζ με τον Ντούλε και ειρωνεύεται τον πρόεδρο της "Ομόνοιας": "(Πικράθηκε ο Ντούλες), αυτό το δήθεν κάποτε 'παιδί' της αμερικανικής πρεσβείας, του οποίου οι Αμερικάνοι έπαιρναν γνώμη ακόμα και για το σε ποιο δωμάτιο θα έβαζαν τον Μπους να κοιμότανε την πρώτη βραδιά στο Λευκό Οίκο, (και τώρα) είδε με κιάλια τον Αμερικανό πρέσβη" (15/6). 

"Βιζαδόροι" και "προδότες"

Από την πλευρά του, το "Ελληνικό Βήμα" προβάλλει με κάθε ευκαιρία την υποστήριξη της ελληνικής κυβέρνησης στην "Ομόνοια". Είναι το δικό του ισχυρό χαρτί. Δημοσιεύει μεγάλη συνέντευξη του Ελληνα γενικού προξένου Ιωάννη Πεδιώτη, στην οποία ο Ελληνας διπλωμάτης δηλώνει ότι "στις περιοχές όπου ζει η ελληνική μειονότητα υποστηρίζουμε παγίως την επίσημη οργάνωση του ελληνισμού, που είναι η «Ομόνοια»".

Η "Ρωμιοσύνη" απαντά με καταγγελίες για κατάχρηση προνομίων εκ μέρους της ηγετικής ομάδας της "Ομόνοιας" και ισχυρίζεται ότι γίνεται πολιτική με τις βίζες: "Σύμφωνα με έγκυρη πηγή, κύκλωμα βιζαδόρων στο Αργυρόκαστρο, στο οποίο εμπλέκονται και υποψήφιοι της Ομόνοιας, έχει έτοιμα 620 διαβατήρια για βίζα στο Γενικό Προξενείο της Ελλάδας στο Αργυρόκαστρο. Μάλιστα, πάντα σύμφωνα με την ίδια πηγή, το κύκλωμα έχει εισπράξει 400 χιλιάδες δρχ. για κάθε διαβατήριο. Δηλαδή η βιζοπολιτική που χαράσσει ο Μάλλιας από την Αθήνα, θα δώσει μόνο σε ένα κύκλωμα 248 εκατ. δρχ. Θα πρέπει να σημειώσουμε πως ο κάθε υποψήφιος της Ομόνοιας έχει στήσει και το δικό του κύκλωμα βιζεμπορίου" (15/6). Το αντεπιχείρημα του "Ελληνικού Βήματος" είναι ότι "προετοιμάζεται νοθεία" και επισημαίνεται ότι (η κυβέρνηση) "όπως έπραξε και στις εκλογές του Οκτωβρίου, όπου με εκβιασμούς και νοθεία μπόρεσε να βγάλει κάποιους επάρχους, σχεδιάζει να κερδίσει και αυτές τις εκλογές. Στον ανέντιμο αυτό αγώνα έχουν ριχτεί ως επί το πλείστον άνθρωποι που προέρχονται από την κοινότητά μας και που έχουν διακριθεί και πληρωθεί για τον αγώνα τους κατά της Ομόνοιας και του ελληνισμού".

Από την εφημερίδα του Σοσιαλιστικού Κόμματος προβάλλεται η υποψηφιότητα της Κωνσταντίνας Βεζιάνη, η οποία ήταν ανώτερο στέλεχος της Ομόνοιας και κατεβαίνει τώρα ανεξάρτητη. Το "Ελληνικό Βήμα" ανακοινώνει, σε αντίποινα, τη διαγραφή της Βεζιάνη από το Γενικό Συμβούλιο του κόμματος και της υπενθυμίζει ότι "την πεπατημένη οδό που επέλεξε, στο κοντινό και μακρινό παρελθόν δοκίμασαν και άλλοι, εισέπραξαν όμως την απέχθεια και την καταψήφισή τους από τους Ελληνες" (14/6). Στο ίδιο φύλλο φιλοξενείται άρθρο του Κωνσταντίνου Γίγα, από την Αθήνα, στο οποίο σημειώνεται: "Δεν φτάνει όμως αυτό, να βλέπουμε υποψηφίους Ελληνες στα αλβανικά κόμματα Σοσιαλιστικό Κόμμα και Δημοκρατικό Κόμμα και σε άλλες δυνάμεις, έχουμε και διάσπαση με ανεξάρτητους υποψηφίους που προέρχονται από τα σπλάχνα των ΚΕΑΔ-ΟΜΟΝΟΙΑΣ, αλλά και αλληλοκατηγορίες, λες και έχουμε την πολυτέλεια για να παίζουμε σε βάρος της εθνικής μας υποστάσεως".

"Ψεύτες" και "κλέφτες"

Οι δυο ομάδες υποψηφίων της μειονότητας αλληλοκατηγορούνται μέσω των εφημερίδων ως κλέφτες και απατεώνες. "Ο Τάβος μοιράζει χρήματα", γράφει το "Ελληνικό Βήμα" (7/6) και εξηγεί: "Ο Βαγγέλης Τάβος, αφού επί τέσσερα χρόνια έχει γεμίσει σάκους και σακούλια με χρήματα από τα λαθραία του αδελφού του στην Κακαβιά, αποφάσισε τώρα, στην προεκλογική καμπάνια, να ανοίξει τους γεμάτους ασκούς του. Οπου κι αν πηγαίνει, ανοίγει την πούγγα του και προσφέρει στους ταλαίπωρους ανθρώπους, κυρίως αλβανικής καταγωγής, αλλά φυσικά και σε δικούς μας μισθοφόρους, το ένα εκατομμυριοστό από εκείνα που τόσα χρόνια έχει κλέψει".

Η απάντηση της "Ρωμιοσύνης" είναι ανάλογη: "Η ηγετική κλίκα της Ομόνοιας, όχι μόνο δεν έχει βάλει ούτε ένα πετραδάκι για την οικονομική ανάπτυξη αυτού του χώρου, αλλά μερίμνησε να ταχτοποιήσει τον εαυτούλη της. Ο Ντούλες και η στενή παρέα του, Μπέτσης και Γιάννης, είναι αναμιγμένοι στο μεγάλο σκάνδαλο σπατάλης των 14 δισ. δρχ. που η Ελλάδα έφερε στο χώρο μας. Οχι μόνο φέρνουν πολιτικές ευθύνες, αλλά μπορεί κανείς (να πει) πως οι Βαγγέλης Ντούλες, Ορφέας Μπέτσης και Γιάννης Γιάννης είναι οι αρχικλέφτες της Δρόπολης" (15/6).

Η συνολική εικόνα που προκύπτει είναι ότι μια διαχωριστική γραμμή τείνει να παγιωθεί στο εσωτερικό της ελληνικής μειονότητας. Από τη μια πλευρά, η πολιτική της "Ομόνοιας" είναι να προβάλει μόνο το "εθνικό" πρόγραμμα και να αξιοποιεί την προνομιακή της σχέση με μηχανισμούς -επίσημους και ανεπίσημους- του ελληνικού κράτους, αλλά και όλων των ακροδεξιών παραφυάδων που σπεκουλάρουν πάνω στο "βορειοηπειρωτικό". Από την άλλη, οι υποστηρικτές του Σοσιαλιστικού Κόμματος στηρίζονται στους αδιαφανείς μηχανισμούς του αλβανικού καθεστώτος. Επιβεβαιώνονται έτσι οι εκτιμήσεις του Φιλήμονα Καραμήτσου στην "Εποχή" περί «εμφύλιας» διαμάχης που καταλήγει σε εκρηκτικό μίγμα: "Το πρόβλημα ξεκινάει από το γεγονός ότι στις ηγεσίες των δύο μεγάλων κομμάτων της Αλβανίας περισσεύει το παρακράτος και στην ηγεσία της Ομόνοιας περισσεύουν οι ακροδεξιοί και η γραμμή του όποιος δεν ψηφίζει Ομόνοια δεν είναι Ελληνας" (17/6). 

Στο μόνο που φαίνεται να συμφωνούν οι δυο πλευρές είναι ...ο Νταλάρας. Προβάλλουν και οι δυο εφημερίδες τη συναυλία του τραγουδιστή στο Αργυρόκαστρο και καλούν τους αναγνώστες τους να συμμετάσχουν. Δυστυχώς, όμως, ένας Νταλάρας δεν αρκεί. 

(Ελευθεροτυπία, 23/6/2001)

 

www.iospress.gr