Αντί για άσυλο οι Αφγανοί πρόσφυγες που φτάνουν στην Ελλάδα παίρνουν χαρτί απέλασης



Παράπλευρες ζημιές του πολέμου στην Ελλάδα

 

"Το φαινόμενο των λαθρομεταναστών είναι ενοχλητικό"
                (Ακης Τσοχατζόπουλος, 3/10/2001)

 

 

Οταν στις 29 του περασμένου Αυγούστου η αυστραλιανή κυβέρνηση έστελνε τους ράμπο των Ειδικών Δυνάμεων και τα πολεμικά της πλοία για να αποτρέψουν την αποβίβαση 460 Αφγανών προσφύγων στο έδαφός της, σύσσωμη η εγχώρια κοινή γνώμη αγανακτούσε. Πολύ σωστά τα ελληνικά ΜΜΕ από την πρώτη στιγμή πήραν το μέρος των προσφύγων και στιγμάτισαν έντονα την απανθρωπιά της δεξιάς αυστραλιανής κυβέρνησης. ΤΑ ΝΕΑ, μάλιστα, εκείνες τις μέρες, με περηφάνια μας ενημέρωσαν ότι ο δικηγόρος στην Αυστραλία που έδινε τη μάχη για τη φιλοξενία των θυμάτων των Ταλιμπάν, ήταν ελληνικής καταγωγής.

Μερικές βδομάδες αργότερα και πολλά ναυτικά μίλια βορειοδυτικότερα, στο Αιγαίο, έμελλε να επαναληφθεί η ίδια πάνω κάτω ιστορία, με αντεστραμμένο όμως τον τρόπο παρουσίασης. Τα σαπιοκάραβα, οι σχεδίες και τα άλλα πλωτά μέσα που έφερναν -με αυξημένο ρυθμό- Αφγανούς πρόσφυγες και άλλους ξεριζωμένους στα ελληνικά νησιά, μετατράπηκαν "ξαφνικά" σε "εθνική απειλή". Σε συνδυασμό με την ενισχυμένη ισλαμοφοβία, η συντριπτική πλειοψηφία των ελληνικών ΜΜΕ (και των "ειδικών" που φιλοξενούν) έχασαν διά μιας τον ανθρωπισμό τους. Για άλλη μια φορά ο φόβος για τον Αλλο σαρώνει ολόκληρη τη χώρα. Η δυστυχία ονομάζεται απειλή.

Η στράτευση των ΜΜΕ

Η καλλιέργεια της ξενοφοβίας έχει τη δική της επικοινωνιακή στρατηγική. Τα προσφυγικά ρεύματα αντιμετωπίζονται σαν ογκώδεις στρατιές και ο ερχομός τους σαν πολεμική εισβολή. Ας δούμε ορισμένα χαρακτηριστικά παραδείγματα αυτής της ρατσιστικής κατασκευής: "Κίνδυνος για την Ελλάδα. 1.000.000 πρόσφυγες από Αφγανιστάν - Πακιστάν έρχονται μέσω Τουρκίας", γράφει το πρωτοσέλιδο της ΧΩΡΑΣ (22/9). "Κομάντο της Αλ Κάιντα κυκλώνουν την Ελλάδα" και "Κύματα Αφγανών συγκεντρώνονται στα τουρκικά παράλια έτοιμοι για εισβολή στα νησιά", λέει η ESPRESSO (17/10 και 20/9). Την ίδια κινδυνολογία διακινεί και το ΕΘΝΟΣ. "Μας πολιορκούν στρατιές προσφύγων", κραυγάζει στις 24/9, ενώ στις 10/10 μετονομάζει -για ευνόητους λόγους- τους Αφγανούς πρόσφυγες σε "λαθρομετανάστες" και προειδοποιεί ότι 15.000 είναι έτοιμοι "για απόβαση". Για να κλείσουμε ακόμα πιο ερμητικά τις πόρτες στους πρόσφυγες, ο ΕΛ. ΤΥΠΟΣ (5/10) δίνει "εφιαλτική διάσταση στη συνεχιζόμενη είσοδο λαθρομεταναστών από το Αφγανιστάν", εκ των οποίων "δεκάδες είναι ύποπτοι (σ.σ. τρομοκράτες) με τον μανδύα του μετανάστη". Σε ανάλογο κλίμα, η ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ προσθέτει και τον "από Βορρά κίνδυνο", ανακαλύπτοντας "σχεδόν 11.000 ενεργούς και εν υπνώσει φονταμενταλιστές σε χώρες των Βαλκανίων", οι οποίοι -προφανώς- θα επιχειρήσουν να "κατέβουν απειλητικά" στην Ελλάδα ή εν πάση περιπτώσει να αιματοκυλίσουν την ευρύτερη περιοχή μας. Από την πλευρά της, η ΑΠΟΓΕΥΜΑΤΙΝΗ εντοπίζει το "σκοτεινό ρόλο της Τουρκίας στη διακίνηση λαθρομεταναστών", ψαρεύοντας στα κλασικά θολά νερά του αντιτουρκισμού των πελατών της.

Αν νομίζεται ότι τα προηγούμενα είναι πολύ χοντροκομμένα και αποτελούν λούμπεν προπαγάνδα απευθυνόμενη αποκλειστικά σε ξενόφοβα στρώματα (τα οποία αποτελούν ίσως το κοινό των συγκεκριμένων ΜΜΕ), κάνετε λάθος. Με περισσότερο "λόγιο" τρόπο τις ίδιες ιδέες διαβάζουμε και σε "καθωσπρέπει" έντυπα. Στο κύριο άρθρο της ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗΣ (10/10) κατ' αρχάς, το προσφυγικό ρεύμα θεωρείται "λαθρομετανάστευση". Επειτα, καθόλου αθώα, δίνεται έμφαση στο "θησαύρισμα" των Τούρκων δουλεμπόρων. Χωρίς, προφανώς, να αναφέρεται ο σχεδόν ισοδύναμος επίσημος αριθμός συλληφθέντων, το τελευταίο εννιάμηνο, Ελλήνων δουλεμπόρων (28 "δικοί μας", έναντι 35 Τούρκων). Πιο κάτω προβάλλεται η πεποίθηση ότι η Τουρκία τους στέλνει επίτηδες και μετά δεν τους δέχεται πίσω. Ακολουθεί η προτροπή να εξοπλιστεί με σύγχρονο πολεμικό υλικό το Λιμενικό ώστε να μην επιτρέψει σε κανένα "δουλεμπορικό" να φτάσει σε ελληνικό έδαφος, διότι "εάν οι λαθρομετανάστες αποβιβαστούν ή περισυλλεγούν από σκάφη του Λιμενικού, η χώρα μας αναλαμβάνει την υποχρέωση να τους παράσχει ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, στέγη και τροφή"! Μετά απ' αυτά τα ...ανθρωπιστικά επιχειρήματα δεν μένει παρά να "επανεξεταστεί το πρόβλημα από τη σκοπιά της εθνικής ασφάλειας"! Αφού, σύμφωνα με την ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, "η ιδιότητα του λαθρομετανάστη έχει αποδεδειγμένα χρησιμοποιηθεί σαν Δούρειος Ιππος της κατασκοπείας" και "εύλογα οι αρμόδιες αρχές φοβούνται μήπως η ίδια ιδιότητα αποτελέσει τώρα 'διαβατήριο' εισόδου στη χώρα μας και της διεθνούς τρομοκρατίας". 

Και ΤΑ ΝΕΑ (4/10) φρόντισαν σε ένα δισέλιδο με τίτλο "Συναγερμός για 5.000 Αφγανούς στις τουρκικές ακτές", να περάσουν και στο δικό τους "εκσυγχρονιστικό" κοινό την ξενοφοβία. Με πολεμικούς όρους, πάλι οι πρόσφυγες μετατρέπονται σε "λαθρομετανάστες", ακόμα μια φορά μαθαίνουμε για τις ταρίφες των διακινητών τους και πάλι το Λιμενικό, η Αστυνομία και ο Στρατός πρέπει να ενισχυθούν με νέα "έξυπνα" ηλεκτρονικά όπλα, εφόσον επίκειται από ώρα σε ώρα "κύμα λαθρομεταναστών", το οποίο αποτελεί και κατά την έγκυρη γνώμη του κ. Τσοχατζόπουλου "ενοχλητικό φαινόμενο".

Οι αυθαιρεσίες του κράτους

Με μια τέτοια ιδεολογική προετοιμασία, η οποία έρχεται να προστεθεί στο ήδη καλλιεργημένο εθνικιστικό και ξενοφοβικό έδαφος των τελευταίων ετών, όπως καταλαβαίνει ο καθένας, "λύνονται" πολύ εύκολα και τα χέρια των αρχών. Οι ανθρωπιστικές οργανώσεις, ορισμένοι πολιτικοί, κάποιες στήλες σε έντυπα, ο Συνήγορος του Πολίτη και το Ελληνικό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες τρέχουν, φωνάζουν, καταγγέλλουν, αλλά ποιος τους ακούει. Ηδη από τις 13/10 ο Αλ. Αλαβάνος έχει μιλήσει για τις παράνομες νυχτερινές "επαναπροωθήσεις" προσφύγων που πραγματοποιούνται στα ελληνοτουρκικά σύνορα, στον Εβρο. Η βαρβαρότητα σύμφωνα με την ΑΥΓΗ, πραγματοποιείται βάσει πρόσφατης συμφωνίας των υπουργών Εξωτερικών των δύο χωρών. Από τα ψιλά λίγων εφημερίδων μετά βίας μαθαίνουμε πόσοι από το σύνολο των συλληφθέντων προσφύγων καταδικάζονται και οδηγούνται στις φυλακές μέχρι να εκτίσουν τις ποινές τους και μετά να απελαθούν. Η μοίρα των υπολοίπων παραμένει αθέατη για τα ΜΜΕ. Οι Γιατροί του Κόσμου με πολύ κόπο, όπως μας λένε, αποσπούν πρόσφυγες από τα άθλια κρατητήρια και προσπαθούν υποκαθιστώντας τις αρχές να τους φροντίσουν, εξασφαλίζοντάς τους τουλάχιστον το καθεστώς μη "επαναπροώθησης". 

Η Αθανασία Συκιώτου, προϊσταμένη της Νομικής Υπηρεσίας του Ελληνικού Συμβουλίου για τους Πρόσφυγες, μας καταγγέλλει τα εξής συγκεκριμένα περιστατικά: "Τελευταίως συρρέουν στην οργάνωσή μας αλλοδαποί, στην πλειοψηφία τους Αφγανοί και Ιρακινοί, οι οποίοι, ενώ δηλώνουν αιτούντες άσυλο, δεν έχουν καταγραφεί από τις αστυνομικές αρχές ως αιτούντες, αλλά αντίθετα φέρουν όλοι απόφαση διοικητικής απελάσεως με εντολή να εγκαταλείψουν την επικράτεια εντός 15 ημερών. Σημειωτέον ότι τόσο για τους Αφγανούς όσο και για τους Ιρακινούς η επιστροφή τους είναι ανέφικτη. Επειδή λόγω του μεγάλου αριθμού των αφιχθέντων ήταν αδύνατη η πρόσβασή τους στη Γενική Αστυνομική Διεύθυνση Αθηνών προς υποβολή των αιτημάτων τους, η οργάνωσή μας τους συνέδραμε για να τα υποβάλουν μέσω δικαστικού επιμελητού. Μέχρι σήμερα έχουμε αποστείλει 98 αιτήσεις που αντιστοιχούν σε 135 άτομα. Μεταξύ τους υπήρχαν πολλοί ανήλικοι, καθώς και γυναίκες με νεογέννητα μωρά. Συνολικά έχουμε καταγράψει μέχρι σήμερα 215 άτομα που ανήκουν όλοι στην ίδια περίπτωση. Οπως καταλαβαίνετε, οι άνθρωποι αυτοί ήταν αφ' ενός μεν αδύνατο να εγκαταλείψουν τη χώρα, όπως τους ζητούσαν οι αρχές, αφ' ετέρου ήταν αδύνατο να βρουν στέγη έστω και προσωρινώς, αφού τα καταλύματα προσφέρονται μόνο σε αιτούντες άσυλο ή εν πάση περιπτώσει σε μη παράνομους. Επίσης, στις 25/9/01 στη Σάμο ομάδα 198 αλλοδαπών κατά πλειοψηφία Ιρακινοί και Αφγανοί καταδικάστηκε από το Τριμελές Πλημμελειοδικείο του νησιού σε δικαστική απέλαση κατόπιν αναστολής της 3μηνης φυλάκισής τους που επεβλήθη για παράνομη είσοδο, ποινή η οποία δεν εφεσιβάλλεται. Οι άνθρωποι αυτοί μεταξύ των οποίων και ανήλικοι, παραπέμφθηκαν ενώπιον του δικαστηρίου και καταδικάστηκαν χωρίς παρουσία συνηγόρου και με παρουσία διερμηνέως που κάλυπτε μόνο αραβόφωνους (Ιρακινούς). Για τους Αφγανούς δεν υπήρχε διερμηνέας. Εξ όσων γνωρίζουμε από το κλιμάκιό μας που μετέβη στο νησί και στους οποίους δεν επετράπη η πρόσβαση, μεταξύ των αλλοδαπών υπάρχουν και 18 ανήλικοι Ιρακινοί για τους οποίους δεν δόθηκε άδεια ούτε στην κοινωνική λειτουργό της Εισαγγελίας να τους δεί. Σημειωτέον, ότι η υποδιεύθυνση έστειλε αναφορά στην Εισαγγελία σχετικά με το ανέφικτο της απελάσεως, αλλά μέχρι σήμερα δεν έχει κινηθεί η προβλεπόμενη νόμιμη διαδικασία (ν' αφεθούν ελεύθεροι τουλάχιστον με περιοριστικούς όρους)". 

Η κ. Συκιώτου επιβεβαιώνει τις καταγγελίες για τις παράνομες απελάσεις προσφύγων. "Συνεχίζονται οι επαναπροωθήσεις αλλοδαπών από τον Εβρο, μοναδικό μέσο 'απαλλαγής' της χώρας από αλλοδαπούς που έχουν εισέλθει παράνομα και για τους οποίους η νόμιμη επιστροφή είναι ανέφικτη. Δυστυχώς δεν υπάρχουν εκτιμήσεις για τον αριθμό των ατόμων που επαναπροωθούνται". Σύμφωνα με δημοσιογραφικές πηγές από την Κω, την Κομοτηνή και την Αλεξανδρούπολη οι περισσότεροι από τους απελαθέντες μεταφέρθηκαν με πλοία από την Κω. 

Αλλά και όσοι από τους πρόσφυγες έχουν στα χέρια τους νόμιμα (αν και προσωρινά) χαρτιά, πάλι αντιμετωπίζουν σειρά αδικιών από τις αρχές. Το παράδειγμα της απαγόρευσης πρόσβασής τους στο οδοντιατρείο της κ. Κάντζου -η οποία συνεργάζεται με ανθρωπιστικές οργανώσεις- είναι ενδεικτικό του κλίματος των ημερών: Η αστυνομία δεν αφήνει ούτε μελαψό κουνούπι να πλησιάσει την περιοχή της Αμερικάνικης Πρεσβείας, όπου και το ιατρείο!

 

 

ΝΤΟΚΟΥΜΕΝΤΟ

Η τυποποιημένη αστυνομική «βεβαίωση» με την οποία διατάσσεται η απέλαση μιας οικογένειας Αφγανών προσφύγων από τη χώρα μας «εντός δεκαπέντε ημερών» - χωρίς ούτε καν να τους δοθεί η ευκαιρία να υποβάλουν αίτημα για πολιτικό άσυλο. Το έγγραφο υπογράφει ο διοικητής της Ασφάλειας της Κω, υπαστυνόμος Δρόσος Κοπανέζος, βάσει ειδικής απόφασης των κεντρικών υπηρεσιών (6634/2/2001/66Α της Α.Δ.ΔΩΔ/ΣΟΥ/ ΓΑΑ) η οποία πάρθηκε στις 24 Σεπτεμβρίου.

 

(Ελευθεροτυπία, 20/10/2001)

 

www.iospress.gr