Οσο πιο μακριά μας βρίσκονται οι Αφγανοί, τόσο περισσότερο τους... συμπαραστεκόμαστε



Επιχείρηση «σκούπα» κατά των προσφύγων

 

"Να σταματήσουν οι συλλήψεις, να δοθεί άσυλο"
                («ΑΥΓΗ» 23.10.2001)

 

 

Γράφαμε το προηγούμενο Σάββατο για την ιδεολογική προετοιμασία των Ελλήνων από τα ΜΜΕ, εν όψει των «παράπλευρων ζημιών» του πολέμου, καθώς και για την αντιπροσφυγική πολιτική της κυβέρνησης. Δημοσιεύοντας ντοκουμέντο -έγγραφο διοικητικής απέλασης μιας οικογένειας από το Αφγανιστάν- αποδείξαμε την εγκληματική υποκρισία των ελληνικών αρχών, αλλά και του μεγαλύτερου μέρους των ΜΜΕ, τα οποία συνειδητά συσκοτίζουν την πραγματικότητα. Μπορεί να αναφέρονται στο προσφυγικό δράμα (Αφγανών, Κούρδων κ.ο.κ.) όσο αυτό εξελίσσεται μακριά μας, όταν όμως οι ίδιοι άνθρωποι φτάνουν στη χώρα μας, η ρητορική των ΜΜΕ (όπως και των επίσημων αρχών) αλλάζει, ώστε οι ξεριζωμένοι να υποβαθμίζονται σε «λαθρομετανάστες» που «μας απειλούν» και φτάνουν εδώ με «την προτροπή της Τουρκίας».

Το αντιφατικό και υποκριτικό αυτό σχήμα το είδαμε πολύ καθαρά να εφαρμόζεται την εβδομάδα που πέρασε. Από τη μια πλευρά αναδείχθηκε το δράμα, όπως το παρουσίασε μακροσκοπικά (την Τετάρτη) η αντιπρόσωπος της Υπάτης Αρμοστείας για τους Πρόσφυγες του ΟΗΕ στην Αθήνα, Φλορίντα Ρόχας-Ροντρίγκεζ, και από την άλλη αποσιωπήθηκε η βίαιη αστυνομική επιχείρηση κατά των Αφγανών στο Πεδίον του Αρεως (τη Δευτέρα) -όπως και οι άλλες όψεις της πραγματικότητάς τους στη χώρα μας. 

Τα ΜΜΕ εξήραν τις προσπάθειες του εκπροσώπου του ΥΠΕΞ Κώστα Γεωργίου να βοηθήσει τα θύματα των βομβαρδισμών που καταφεύγουν στα πακιστανοαφγανικά σύνορα, δίχως να στιγματίσουν (όπως θα όφειλαν) την αναλγησία του ελληνικού κράτους, όταν το πρόβλημα εμφανίζεται στο κέντρο της Αθήνας.

Τα χαρτόκουτα του πολιτισμού μας

Τις προηγούμενες βδομάδες, όσοι από τους Αφγανούς πρόσφυγες δεν «επαναπροωθούνταν», έφταναν -με τη μεσολάβηση των ανθρωπιστικών οργανώσεων- στην Αθήνα. Τα πρωινά σχημάτιζαν ουρές έξω από το γραφείο του Ελληνικού Συμβουλίου για τους Πρόσφυγες και όσοι απ' αυτούς ήταν τυχεροί και δεν είχαν τυλιχτεί σε μια κόλλα «διοικητικής απέλασης», περίμεναν υπομονετικά να καταγραφούν ως «αιτούντες άσυλο». Τα βράδια, αν εξαιρέσουμε αυτούς που φιλοξενούνται στα δύο κέντρα των Γιατρών του Κόσμου (στην Πεντέλη και στην οδό Πειραιώς), προσπαθούσαν να επιβιώσουν στο Πεδίον του Αρεως. Πίσω από τους θάμνους, σε χαρτόκουτα, εκατοντάδες πρόσφυγες υπενθύμιζαν σε όσους Αθηναίους τούς έβλεπαν ότι ο πόλεμος δεν είναι τηλεοπτική σειρά. Η δυστυχία δεν μόνο είναι στην Καμπούλ ή στο Πεσαβάρ.

Κάποιες μικρές αναφορές του Τύπου ενεργοποίησαν κάποτε την κρατική μηχανή με τον αναμενόμενο αντιφατικό τρόπο: Η Διεύθυνση Κοινωνικής Αλληλεγγύης του υπουργείου Υγείας συντόνιζε θεωρητικά ένα σχέδιο φιλοξενίας που όμως θα το άφηνε στις Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις (λόγω περιορισμένων αρμοδιοτήτων και πόρων), ενώ η Αστυνομία βρήκε ευκαιρία για έναν ακόμα τσαμπουκά.

Στις 5.30 το απόγευμα της Δευτέρας (22/10) μια μικρή αντιπροσωπεία της «Πρωτοβουλίας Γένοβα 2001» επισκέφθηκε τους πρόσφυγες. Δεν ήταν πρώτη φορά. Μέσω διερμηνέα, η αριστερή οργάνωση -όπως κι άλλα απογεύματα- εξηγούσε στους Αφγανούς ότι θα τους υποστηρίξει με όλες της τις δυνάμεις να γλιτώσουν την «επαναπροώθηση», να βρουν αξιοπρεπές καταφύγιο και να διεκδικήσουν επίσημα άσυλο. Ξαφνικά, κατέφτασαν και περικύκλωσαν την περιοχή κλούβες και άνδρες των Ειδικών Δυνάμεων.

Ο δικτάτορας Μουσάραφ τους ανέχεται στο Πακιστάν, οι δικοί μας «ράμπο» όχι. «Εξαπολύθηκε ένα ανθρωποκυνηγητό που δεν περιορίστηκε μόνο κατά των δυστυχισμένων», μας λέει ο Πέτρος Κωνσταντίνου της «Πρωτοβουλίας». «Οι αστυνομικοί συνέλαβαν ακόμα και γονείς μικρών παιδιών που συνόδευαν τα παιδιά τους στο πάρκο. Ξυλοκόπησαν αρκετούς Αφγανούς πρόσφυγες και στοίβαξαν πολλές δεκάδες στις κλούβες, αν και πολλοί απ' αυτούς είχαν χαρτιά του Ελληνικού Συμβουλίου για τους Πρόσφυγες και, επομένως, ήταν και τυπικά εντάξει».

Η αστυνομική επιχείρηση δεν θα μπορούσε να θεωρηθεί επιτυχημένη, αν οι «ράμπο» δεν περνούσαν χειροπέδες και στα μέλη της «Πρωτοβουλίας» Χρήστο Κιούπη, Κατερίνα Θωίδου και Νίκο Λούντο. 

Οπως οι ίδιοι μας είπαν, οδηγήθηκαν κακήν κακώς στη Γενική Ασφάλεια, υπέστησαν σωματική έρευνα, τους πήραν δακτυλικά αποτυπώματα, τους κατάσχεσαν ένα φωτογραφικό φιλμ και κράτησαν φωτοτυπημένα αντίγραφα όλων των εντύπων ή σημειώσεων που είχαν μαζί τους. Χρειάστηκε η παρέμβαση του βουλευτή του ΚΚΕ Ν. Γατζή και της πρώην βουλευτού του ΣΥΝ Στέλλας Αλφιέρη προς τον γραμματέα του υπουργείου Δ. Τάξης, Γ. Ευσταθιάδη, για να αφεθούν τελικά ελεύθεροι έπειτα από περίπου τρεις ώρες οι συμπαραστάτες των προσφύγων. 

Τη μοίρα των 98 συλληφθέντων αστέγων του Πεδίου του Αρεως δεν τη μάθαμε. Υποτίθεται -λένε οι φήμες από την Αστυνομία- ότι απελευθερώθηκαν όλοι, αργότερα, το ξημέρωμα. Ωστόσο, επίσημα το υπουργείο Δημόσιας Τάξης, στο οποίο θέσαμε γραπτά τα προφανή ερωτήματά μας, δεν απάντησε. Μας παρέπεμψε στη Διεύθυνση της Γενικής Ασφάλειας, σαν να επρόκειτο για αυτόνομη άσκηση ανθρωποκυνηγητού του τοπικού οπλαρχηγού της Αθήνας. 

Πόσοι από τους άστεγους πρόσφυγες οδηγήθηκαν κρυφά στα σύνορα του Εβρου, πόσοι αφέθηκαν να συνεχίσουν τον αγώνα επιβίωσής τους στις ουρές του Συμβουλίου για τους Πρόσφυγες ή στα συσσίτια των Γιατρών του Κόσμου, παραμένει άγνωστο.

Τα κέντρα φιλοξενίας κοστίζουν

Είναι γνωστό ότι στην τελευταία σύνοδο κορυφής στη Γάνδη, ο κ. Σημίτης υποστήριξε ότι η Ελλάδα χρειάζεται ευρωπαϊκή ενίσχυση για να αντιμετωπίσει τα «κύματα των λαθρομεταναστών». Να οργανώσει δηλαδή τη φύλαξη των συνόρων, χερσαίων και θαλάσσιων και να φροντίσει κάποιον αδιευκρίνιστο αριθμό αιτούντων άσυλο (όταν οι κατασταλτικές δυνάμεις τούς αφήνουν να ζητήσουν άσυλο). Η συνδικαλιστική κίνηση του πρωθυπουργού ήταν προφανής: Αν δεν ενθυλακώσουμε νέους πόρους από τα ευρωπαϊκά ταμεία, ανθρωπιστική πολιτική δεν κάνουμε. 

Η κυβέρνηση, με λίγα λόγια, δίνει το πειστικότερο επιχείρημα στους δημαγωγούς της ξενοφοβίας, συσπειρώνει και νομιμοποιεί την κοινωνία να παραμένει σε κατάσταση αδράνειας.

Οπως δείχνει η ώς τώρα κυβερνητική πρακτική, όλα αφήνονται (όσο αφήνονται) στις όποιες δυνατότητες των λιγοστών ανθρωπιστικών οργανώσεων και -φυσικά- στις πελατειακές τους σχέσεις με τις κρατικές υπηρεσίες. 

Η κρατική γραφειοκρατία, τούτες τις μέρες, το μόνο που φαίνεται να επιθυμεί να αναλάβει είναι μια αόριστη «συντονιστική εποπτεία» της μετάβασης λίγων δεκάδων προσφύγων (γύρω στους 150 που έχουν την ιδιότητα του δυνάμει αναγνωρισμένου πρόσφυγα) στη Σπερχειάδα και τον Κόκκινο Πηλό. Την ευθύνη της λειτουργίας των εκεί «χώρων υποδοχής» την αφήνει στον Ερυθρό Σταυρό και στη νομαρχιακή αυτοδιοίκηση, φορείς οι οποίοι σε λίγο θα μας καταγγείλουν ότι δεν έχουν χρήματα ούτε για την επισκευή των «κέντρων υποδοχής», ούτε για την περίθαλψη των ανθρώπων κ.ο.κ.

Γίνεται φανερό, για μια ακόμα φορά, ότι σε εποχές εκρηκτικών γεγονότων το κλείσιμο στο «χρυσό κλουβί μας» πέρα από απάνθρωπη επιλογή, είναι και ανόητη. Η τάση των δυστυχισμένων να φύγουν από τις ζώνες του πολέμου και της πείνας δεν μπορεί να εμποδιστεί, όσα ναρκοπέδια και αν φυτέψει ο στρατός, όσα «έξυπνα» όπλα κι αν προμηθευτεί το Λιμενικό, όσες διοικητικές απελάσεις κι αν διατάξουν οι κατά τόπους κομαντατούρ.

Η ανακοίνωση του Δικτύου Κοινωνικής Υποστήριξης Προσφύγων και Μεταναστών θέτει το ζήτημα στις πραγματικές μεγάλες πολιτικές του διαστάσεις: «Απέναντι στα καραβάνια των τρομοκρατημένων ανθρώπων, η Ευρωπαϊκή Ενωση (και μαζί της η ελληνικ κυβέρνηση) επιδεικνύει το πιο βίαιο πρόσωπό της. Κλείνει τα σύνορα και επιστρατεύει ακόμα και κανονιοφόρους για να σταματήσει τα πλοία της απελπισίας. Αρνείται τη χορήγηση ασύλου ακόμα και στις πιο τρανταχτές περιπτώσεις -στο ζήτημα αυτό η ελληνική κυβέρνηση έχει το αρνητικό ρεκόρ. Δεν δημιουργεί υποδομές για την υποδοχή, φιλοξενία και περίθαλψη των προσφύγων. Εξαπολύει μια απίστευτη προπαγάνδα (με τη συνδρομή βέβαια των ΜΜΕ), που ουσιαστικά ταυτίζει τους πρόσφυγες με τα μέλη της« Αλ Κάιντα», μετατρέποντας τα θύματα του πολέμου σε δυνάμει θύτες δολοφονικών επιθέσεων. Η Ε.Ε. και η ελληνική κυβέρνηση έρχονται σε σύγκρουση με τις αξίες της ανθρωπιάς και της αλληλεγγύης, ανατρέπουν μια πολιτισμική παράδοση αιώνων που υπαγορεύει την αρωγή στους κατατρεγμένους».

«Πιστεύουμε», συνεχίζει το Δίκτυο, «ότι είναι άμεση ανάγκη να συγκροτηθεί ένα μαζικό κίνημα ενάντια στον πόλεμο για να σταματήσει το έγκλημα που συντελείται στο Αφγανιστάν. Δεν πρέπει όμως να μείνουμε μόνο σε αυτό. Οι πρόσφυγες είναι ήδη εδώ και ακόμα περισσότεροι είναι αυτοί που θα προσπαθήσουν σε λίγο να περάσουν τα σύνορα. Αυτοί οι άνθρωποι χρειάζονται την πολιτική υποστήριξη και την έμπρακτη αλληλεγγύη της ελληνικής και της ευρωπαϊκής κοινωνίας. Πρέπει να απαιτήσουμε να ανοίξουν τα σύνορα για τους πρόσφυγες του πολέμου και να τους χορηγηθεί πολιτικό άσυλο. Κλειστά σύνορα για τους πρόσφυγες σημαίνουν θάνατος και αρρώστιες από την πείνα και τις κακουχίες. Δεν μπορούμε να μείνουμε απαθείς μπροστά σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο. Πρέπει να διεκδικήσουμε τη δημιουργία κέντρων υποδοχής προσφύγων, κέντρων φιλοξενίας και περίθαλψης και όχι εγκλεισμού και απομόνωσης. Οι πρόσφυγες που έρχονται έχουν άμεση ανάγκη από διατροφή και στέγη και όχι βέβαια από καταστολή και ρατσισμό. Δεν μπορούμε να επιτρέψουμε να επαναληφθεί το φαινόμενο όπου πεινασμένοι άνθρωποι προσπαθούν να περάσουν το χειμώνα στους δρόμους».

 

 

(Ελευθεροτυπία, 27/10/2001)

 

www.iospress.gr