Οι γυναίκες της RAWA περιγελούν τους δυτικούς πανηγυρισμούς για την «απελευθέρωσή» τους




Το νέο «κατηγορώ» των γυναικών του Αφγανιστάν

 

"Γιορτή ελευθερίας στο Αφγανιστάν!"

            («ESPRESSO», 17/12/2001)

 

 
ΟΛΑ ΠΑΝΕ ΚΑΛΑ, λοιπόν, στο Αφγανιστάν. Αν εμπιστευτούμε την πλειονότητα των ελληνικών -και όχι μόνο- μέσων ενημέρωσης, η περίοδος που ξεκίνησε με τις συνομιλίες της Βόνης συνιστά δίχως αμφιβολία ένα νέο, ελπιδοφόρο ξεκίνημα για την πολύπαθη χώρα. Απόδειξη, οι δύο γυναίκες της μεταβατικής κυβέρνησης, αλλά και οι εικόνες -πάλι αυτές οι εικόνες- των γυναικών που κυκλοφορούν με ακάλυπτο το πρόσωπο στους δρόμους των απαλλαγμένων από την τυραννία των Ταλιμπάν αφγανικών πόλεων. Μια προσεκτικότερη, ωστόσο, ματιά ακόμη και σ' αυτή την επιλεκτική πληροφόρηση και σ' αυτές τις αποσπασματικές εικόνες αρκεί για να μετριαστεί αυτομάτως η ευφορία, η οποία, κακά τα ψέματα, σε πολλές περιπτώσεις κρύβει την υπόρρητη επιθυμία για μια εκ των υστέρων νομιμοποίηση της αμερικανικής επέμβασης στη χώρα. 

Οσο για τις γυναίκες του Αφγανιστάν, αυτές για ακόμη μία φορά χρησιμοποιούνται ως πρόσχημα και επιβεβαίωση των δυτικών σχεδιασμών: χαλάλι οι βομβαρδισμοί, οι ξεριζωμοί και οι θάνατοι, αφού οι γυναίκες κατάφεραν επιτέλους να γλιτώσουν από την τυραννία της μπούρκας. 

Ο βολικός συμβολισμός

Αλλά τα πράγματα είναι πολύ διαφορετικά για τις γυναίκες του Αφγανιστάν από ό,τι αφήνουν να εννοηθεί οι όψιμοι υπερασπιστές τους. Ακόμη και ο τόσο προσφιλής στη Δύση συμβολισμός της απελευθέρωσης από την μπούρκα δεν ισχύει προσώρας για τις περισσότερες Αφγανές, κάτι που γίνεται αμέσως αντιληπτό από τις εικόνες που μεταδίδουν καθημερινά τα διεθνή πρακτορεία. Μεγαλύτερη σημασία έχουν ασφαλώς κάποιες πληροφορίες για την καθημερινότητα των Αφγανών γυναικών που, περνώντας στα "ψιλά", αφήνουν ανεπηρέαστους τους δυτικούς πανηγυρισμούς για τη θεόσταλτη σωτηρία τους. Τι να πρωτοθυμηθούμε: την απαγόρευση προγραμματισμένης γυναικείας διαδήλωσης στην Καμπούλ, από υπουργό της Βόρειας Συμμαχίας που, την ίδια ώρα, συμμετείχε στις συνομιλίες της Βόνης; Τους κινηματογράφους που άνοιξαν, αλλά μόνο για άνδρες, τα σχολεία που άγνωστο πότε θα δεχτούν κορίτσια, το συνεχιζόμενο στην ουσία αποκλεισμό των γυναικών από τα περισσότερα επαγγέλματα, την ατέλειωτη ταλαιπωρία των προσφύγων ή την αδυναμία και το φόβο των πολλών να γυρίσουν πίσω; 

Στο κλίμα αυτό, μόνον οι ίδιες οι Αφγανές δικαιούνται κατά τη γνώμη μας να πουν τι άλλαξε, τι παραμένει αμετάλλακτο και τι πρέπει ακόμη να γίνει. Και μόνον από αυτές έχει νόημα να πληροφορηθούμε τη νέα τους πραγματικότητα. Γιατί και στις Βρυξέλλες, όπου πραγματοποιήθηκε προ ημερών η πολυδιαφημισμένη Διάσκεψη Κορυφής των Γυναικών του Αφγανιστάν για τη Δημοκρατία, πιστεύουμε πως οι -πολλές και διαφορετικές- απόψεις των γυναικών αυτών δεν μπόρεσαν να ακουστούν καθαρά και ότι πνίγηκαν μέσα στο αυστηρό και περιοριστικό πλαίσιο που επέλεξαν, για λόγους που δεν έγιναν γνωστοί, οι οργανώτριες της συνάντησης (το Ευρωπαϊκό Λόμπι Γυναικών με την αρμόδια αρμοστεία του ΟΗΕ και ορισμένες γυναικείες οργανώσεις). Οπως και να 'χει, ιδιαίτερα διαφωτιστική δεν στάθηκε ούτε καν η λεγόμενη "ανοιχτή" συνάντηση στο Ευρωκοινοβούλιο (6/12), η οποία, σύμφωνα με καταγγελίες, επιχειρήθηκε να παραμείνει όσο το δυνατόν πιο "κλειστή". Γενικόλογη υπήρξε και η "Διακήρυξη των Βρυξελλών" που δόθηκε στη δημοσιότητα μετά τη Συνάντηση Κορυφής, η οποία, αν και ζητεί την πολύμορφη συμμετοχή των γυναικών στην ανασυγκρότηση της χώρας, αποφεύγει να θίξει τα ευαίσθητα πολιτικά ζητήματα της συγκυρίας. (Η διακήρυξη φιλοξενείται στην ιστοσελίδα του Ευρωπαϊκού Λόμπι Γυναικών, http://www.womenlobby.org.) 

Και πάλι η RAWA

Διαφορετικές είχαν, προφανώς, φανταστεί τις εξελίξεις οι γυναίκες που, με κίνδυνο της ζωής τους, αγωνίζονταν όλα αυτά τα χρόνια κατά των Ταλιμπάν, μη κρύβοντας ταυτόχρονα την απέχθειά τους για τους λοιπούς φονταμενταλιστές της χώρας τους, κάμποσοι από τους οποίους βρίσκονται σήμερα -ελέω Δύσης- στο τιμόνι της νέας μεταβατικής κυβέρνησης. Κά-ποιες από αυτές, τις γυναίκες της Επαναστατικής Ενωσης των Γυναικών του Αφγανιστάν (RAWA), της μόνης φεμινιστικής αντιφονταμενταλιστικής οργάνωσης της χώρας, τις παρακολουθήσαμε από τη στήλη αυτή να συνεχίζουν τη θαυμαστή τους δράση εντός και εκτός Αφγανιστάν και μετά τις 11 Σεπτεμβρίου και να τοποθετούνται με εξαιρετική σαφήνεια -και πολιτική ανεξαρτησία- στα πρόσφατα γεγονότα. 

Υπενθυμίζουμε επί τροχάδην ότι η RAWA καταδίκασε αμέσως το χτύπημα στους Δίδυμους Πύργους, χωρίς να διστάσει να αποδώσει στις Ηνωμένες Πολιτείες σοβαρές ευθύνες για την επικράτηση των Ταλιμπάν και την "κατασκευή" του Μπιν Λάντεν. Αντιτάχθηκε σθεναρά στον πόλεμο και από την ιστοσελίδα της πρόσφερε συστηματική και τεκμηριωμένη ενημέρωση για τα θύματα και τις καταστροφές των βομβαρδισμών. Αν και μη μοναρχική, υποστήριξε τη δημιουργία μιας δημοκρατικής, μη ισλαμικής μεταβατικής κυβέρνησης υπό τον Ζαχίρ Σαχ και ζήτησε τον αφοπλισμό και τον αποκλεισμό όλων ανεξαιρέτως των φονταμενταλιστών από την κυβέρνηση. Απαίτησε, τέλος, να συμμετάσχει και η ίδια στις συνομιλίες για τη νέα κυβέρνηση, εκπροσωπώντας τις γυναίκες του Αφγανιστάν. 

Αξίζει να ρίξουμε μια ματιά στη συνέχεια: Τέσσερις μόλις ημέρες μετά τη συνάντηση στο Ευρωκοινοβούλιο και τη "Διακήρυξη των Βρυξελλών", οι γυναίκες της RAWA οργάνωσαν δύο συγκεντρώσεις στο Πακιστάν, όπου εδρεύει η οργάνωση τα τελευταία χρόνια. Αφορμή στάθηκε η Διεθνής Ημέρα Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (10/12), την οποία εδώ και καιρό η οργάνωσή τους χρησιμοποιεί συστηματικά για να καταγγείλει τις παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο Αφγανιστάν. Σαν να μην άλλαξε τίποτε, η πακιστανική αστυνομία εμπόδισε τις γυναίκες από το Πεσαβάρ να μπουν στο Ισλαμαμπάντ, όπου είχαν προγραμματίσει μια ειρηνική διαμαρτυρία έξω από τα γραφεία των Ηνωμένων Εθνών. Ετσι, κάθε τμήμα της RAWA πραγματοποίησε τη δική του εκδήλωση: στο Ισλαμαμπάντ, διαδήλωση με κύριο αποδέκτη τον ΟΗΕ, στο Πεσαβάρ, συγκέντρωση και συνέντευξη Τύπου στο τοπικό Κέντρο Τύπου.

Η επάνοδος των εγκληματιών

"Οι Αφγανές απαιτούν τα βασικά δικαιώματά τους" και "Αφήστε τις γυναίκες να συμμετάσχουν ισότιμα στην ανασυγκρότηση της χώρας", ήταν τα βασικά συνθήματα της διαδήλωσης στο Ισλαμαμπάντ. Ταυτόχρονα, οι γυναίκες της RAWA κατήγγειλαν τις συνομιλίες της Βόνης και τη νέα μεταβατική κυβέρνηση, η οποία περιλαμβάνει στελέχη της Βόρειας Συμμαχίας, γνωστά για το εγκληματικό παρελθόν τους. Στο ίδιο κλίμα, η εκπρόσωπος της RAWA, Γουίντα Μανσούρ, στη συνέντευξη Τύπου της οργάνωσης στο Πεσαβάρ υπογράμμισε τις ευθύνες των Ηνωμένων Εθνών στις εξελίξεις και υπενθύμισε τις δολοφονίες, τους βιασμούς και τις απαγωγές γυναικών που οργάνωσαν τα στελέχη της Βόρειας Συμμαχίας την εποχή του εμφύλιου πολέμου ('92-'96). 

Εξίσου σκληρή υπήρξε η κριτική της για τις δύο γυναίκες της μεταβατικής κυβέρνησης, που η Δύση θεωρεί τρανή απόδειξη της νέας εποχής που ανατέλλει στο Αφγανιστάν: "Η Σίμα Σαμάρ - εξήγησε η εκπρόσωπος της RAWA- ανήκε στο Χιζμπ-ι-Γουαντάτ, (σημ. "Ιού": Κόμμα της Ενότητας, πολιτική εκπροσώπηση των Χαζάρων, με ιρανικές διασυνδέσεις), οι δυνάμεις του οποίου ευθύνονται για το μεγαλύτερο αριθμό βιασμών, ενώ η Αμίνα Αφζαλί υπήρξε αρχικά οπαδός των φιλοσοβιετικών και στη συνέχεια πέρασε στους φονταμενταλιστές του Ραμπανί". "Και οι δύο αυτές γυναίκες -κατέληξε επιγραμματικά η Γ. Μανσούρ- δεν δίστασαν ούτε στιγμή να συνεργήσουν στην παραβίαση των δικαιωμάτων των γυναικών από τους άνδρες των κομμάτων τους. Ακόμη κι αν όλες οι κυβερνητικές θέσεις καταλαμβάνονταν από γυναίκες αυτού του είδους, καμιά πρόοδος δεν θα σημειωνόταν στη θέση των γυναικών του Αφγανιστάν". 

Σε εκτενή ανακοίνωσή της, που έδωσε την ίδια ημέρα στη δημοσιότητα, η RAWA τονίζει πως, παρά τις ελπίδες της, δεν στάθηκε ούτε φέτος δυνατό να γιορτάσει τη 10η Δεκεμβρίου στο εσωτερικό της χώρας. Η επανεμφάνιση των πολέμαρχων της Βόρειας Συμμαχίας και ο έλεγχος πολλών πόλεων από τις δυνάμεις τους έχουν βυθίσει στον τρόμο τους Αφγανούς, που αντιλαμβάνονται ότι χάρη στις επιλογές της δυτικής κοινότητας δεν πρόκειται να απαλλαγούν εύκολα από τα φαντάσματα του παρελθόντος. Οι ίδιοι άνθρωποι που σήμερα κινούν τα νήματα της αφγανικής πολιτικής -υποστηρίζουν οι γυναίκες της RAWA-, όταν ξαναβρέθηκαν στην εξουσία, υπήρξαν υπεύθυνοι για τα πιο απάνθρωπα βασανιστήρια: την ώρα που οι δυνάμεις του Γκουλμπεντίν Χεκματιάρ ισοπέδωναν την Καμπούλ, οι Χαζάροι έβγαζαν τα μάτια των αντιπάλων τους, κι εκείνοι τους έμπηγαν καρφιά στο κεφάλι και τους έβραζαν ζωντανούς μέσα σε κοντέινερ, ενώ οι συμμορίες του Ραμπανί και του Μασούντ επιδίδονταν σε σφαγές, βιασμούς και πλιάτσικο. Οι ευθύνες των Ηνωμένων Εθνών είναι τεράστιες για τη νεκρανάσταση αυτών των καθαρμάτων που, αντί να λογοδοτήσουν σε κάποιο δικαστήριο για τα εγκλήματά τους, βρίσκονται και πάλι στην εξουσία. 

Το Αφγανιστάν, καταλήγει η ανακοίνωση της RAWA, ξέφυγε από την τυραννία των Ταλιμπάν για να πέσει και πάλι στα χέρια των δολοφόνων Μουτζαχεντίν. Οσο για τις γυναίκες, αυτές, παρά τους δυτικούς πανηγυρισμούς, δεν βλέπουν τη θέση τους να βελτιώνεται άμεσα και ουσιαστικά: "Η απλή κατάργηση της αθλιότητας και της ταπείνωσης, που σήμαινε για τις γυναίκες του Αφγανιστάν η μπούρκα, δεν συνιστά σε καμία περίπτωση ένδειξη για την κατάκτηση των γυναικείων δικαιωμάτων και ελευθεριών. Η Επαναστατική Ενωση των Γυναικών του Αφγανιστάν, ως η μοναδική φεμινιστική αντιφονταμενταλιστική οργάνωση στη χώρα, συνεχίζει να υποστηρίζει ότι μόνο με μια μη θρησκευτική και δημοκρατική κυβέρνηση οι γυναίκες του Αφγανιστάν θα μπορέσουν να κερδίσουν την ισοτιμία τους, αποτινάζοντας το βάρος μιας καταπίεσης που διαρκεί αιώνες".

 

(Ελευθεροτυπία, 22/12/2001)

 

www.iospress.gr