Η περίπτωση των "εποχικών" υπαλλήλων του ΟΓΑ δείχνει τις νέες διαστάσεις του εργασιακού Μεσαίωνα


Οι αθέατες απολύσεις
 

 
 

"Κερδίζει έδαφος η αυτοαπασχόληση"
        («ΤΟ ΒΗΜΑ», 27/3/2003)

 

 

ΕΝΩ ΕΧΕΙ ΑΝΑΨΕΙ η συζήτηση με αφορμή τα νέα κύματα απολύσεων σε κλάδους του ιδιωτικού τομέα και εμφανίζεται ως αδήριτη ανάγκη η περαιτέρω "ελαστικοποίηση" των εργασιακών σχέσεων, καθώς και η συρρίκνωση της αμοιβής της εργασίας, το ελληνικό δημόσιο πρωτοπορεί. Απολύει συστηματικά χιλιάδες "συμβασιούχους μικρής διάρκειας", που κατά κανόνα καλύπτουν πάγιες και διαρκείς ανάγκες, για να προσλάβει ξανά χιλιάδες άλλους υπό προθεσμία εργαζόμενους, που σε λίγους μήνες θα μείνουν κι αυτοί στο δρόμο ψάχνοντας στη συνέχεια για νέα προσωρινή απασχόληση κ.ο.κ. Με το σύστημα αυτό η κυβέρνηση "ρυθμίζει" την εικόνα των δεικτών της ανεργίας, γενικεύει την ανασφάλεια των εργαζομένων (κάπου 250.000 άνθρωποι μπαινοβγαίνουν σε δουλειές του Δημοσίου και του ευρύτερου δημόσιου τομέα με αυτό το παράλογο καθεστώς), εξασφαλίζοντας επιπλέον και τη σιωπή των περισσοτέρων.

Ωστόσο, όλα δείχνουν ότι το τελευταίο διάστημα συγκροτείται ένα νέο συνδικαλιστικό κίνημα αυτών των συμβασιούχων που μαζί με εκείνους που υφίστανται τις άλλες συνέπειες του νεοφιλελευθερισμού (μερικά απασχολούμενοι, ενοικιαζόμενοι, δήθεν αυτοαπασχολούμενοι, άτυπα εργαζόμενοι κ.λπ.), θα φέρουν στο προσκήνιο αυτά τα κεντρικά προβλήματα του κόσμου της εργασίας. Αλλωστε, ακόμα και στελέχη του υπουργείου Εργασίας, με τα οποία επικοινωνήσαμε, παραδέχονται ότι "αργά ή γρήγορα αυτή η πολιτική της κυβέρνησης με τους χιλιάδες συμβασιούχους, πριν απ' όλα, θα καταρρεύσει στα δικαστήρια, υποχρεώνοντας δεκάδες οργανισμούς να συμμορφωθούν πληρώνοντας το τεράστιο οικονομικό και πολιτικό κόστος".

Καψώνια στον ΟΓΑ

Τις μέρες που τα φώτα της δημοσιότητας είχαν πέσει στο δράμα των απολυμένων της Palco και έφταναν τα δυσοίωνα στοιχεία για την απώλεια 59.418 θέσεων εργασίας του ιδιωτικού τομέα (ΟΑΕΔ, εξάμηνο Οκτωβρίου 2002- Μαρτίου 2003), η εκπρόσωπος του νεοσύστατου "Σωματείου Εργαζομένων στον ΟΓΑ με σχέση εργασίας Ιδιωτικού Δικαίου" Αναστασία Ράπτη έχανε κι αυτή τη δουλειά της. "Την Παρασκευή 23/5 απολυθήκαμε από τον ΟΓΑ 69 εργαζόμενοι και μαζί με τους 61 συναδέλφους μας που τους έδιωξαν τον περασμένο Γενάρη, φτάνουμε τους 130 που μένουμε στο δρόμο". Η 26χρονη Αναστασία Ράπτη, πτυχιούχος Πολτικών Επιστημών, έχει απολυθεί δύο φορές από τον ΟΓΑ! Πρωτοπροσλήφθηκε με 8μηνη σύμβαση, διώχθηκε, βρέθηκε στην ανεργία χωρίς δυνατότητα επιδόματος από τον ΟΑΕΔ για οκτώ μήνες και ξαναπροσλήφθηκε για άλλο ένα 8μηνο, έως τις 23/5. Τώρα ψάχνει να βρει τρόπους να συντηρηθεί, αναζητώντας οποιαδήποτε εργασία, όπως και χιλιάδες άλλοι νέοι "απασχολήσιμοι" που ανακυκλώνονται συστηματικά, χωρίς δική τους ευθύνη, σε αυτήν την αθέατη κρεατομηχανή του νεοφιλελευθερισμού.

"Τι να κάνουμε;", μας λέει ο Διοικητής του ΟΓΑ Γεράσιμος Βουδούρης. "Βαφτίζουμε το κρέας ψάρι. Ο Οργανισμός με τους 800.000 συνταξιούχους, τα 350.000 πολυτεκνικά επιδόματα και τις εκατοντάδες χιλιάδες ιατροφαρμακευτικά ασφαλισμένους, την Αγροτική Εστία κ.λπ., χρειάζεται διπλάσιους υπαλλήλους για να καλύψουν άμεσα οργανικές θέσεις. Ζητάμε την πρόσληψη μονίμων υπαλλήλων, μας καθυστερούν πολλούς μήνες και καταφεύγουμε στη λύση των συμβασιούχων ". Από τον περασμένο Φλεβάρη ο ΟΓΑ έχει ζητήσει από τους συναρμόδιους υπουργούς 200 υπαλλήλους μέσω του ΑΣΕΠ, οι οποίοι στην καλύτερη περίπτωση -αν εγκριθούν τελικά οι προσλήψεις- θα πιάσουν δουλειά στο πρώτο εξάμηνο του 2004! Και οι ανάγκες του ΟΓΑ όλο και μεγαλώνουν. Ο χρόνος έκδοσης των νέων συντάξεων καθυστερεί ανυπόφορα για τους δικαιούχους, η μηχανοργάνωση δεν λέει να ολοκληρωθεί, πολλές από τις υπεσχημένες υπηρεσίες προς τους ασφαλισμένους δεν παρέχονται καν, και τώρα, με τις απολύσεις των συμβασιούχων, χάνεται το πιο παραγωγικό κομμάτι του υπαλληλικού δυναμικού του Οργανισμού. Πρόκειται για από τις πάμπολλες ανάλογες... επιτυχίες του "εκσυγχρονιστικού εγχειρήματος".

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι οι απολυμένοι συμβασιούχοι, οι οποίοι έχουν προσφύγει ομαδικά στα δικαστήρια, θα δικαιωθούν. Πέρα από την ειλικρινή θέση του ίδιου του διοικητή του ΟΓΑ, ότι όντως κάλυπταν πάγιες και διαρκείς ανάγκες του Οργανισμού, υπάρχει και μια εξαιρετικά διαφωτιστική απόφαση του Ελεγκτικού Συνεδρίου, ειδικά για την περίπτωση του ΟΓΑ, που δεν αφήνει περιθώρια αμφιβολιών. Αυτού του είδους οι συμβάσεις ιδιωτικού δικαίου ορισμένου χρόνου για την αντιμετώπιση δήθεν εποχικών ή άλλων περιοδικών ή πρόσκαιρων αναγκών δεν νομιμοποιούνται. "Συνάγεται ότι ο ΟΓΑ" -γράφει η 139/2002 απόφαση του Ελεγκτικού Συνεδρίου (Τμήμα Ι)- "μπορεί να προσλαμβάνει προσωπικό με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου ορισμένου χρόνου, εφόσον το προσωπικό που υπηρετεί σ' αυτόν και καλύπτει πάγιες και διαρκείς ανάγκες του, εργαζόμενο και πέρα από το κανονικό του ωράριο, δεν μπορεί να καλύψει τις αυξημένες εποχικές ή άλλες περιοδικές ή πρόσκαιρες ανάγκες". Και πιο κάτω η απόφαση καταλήγει: "Στην προκείμενη περίπτωση από τα συνοδεύοντα στοιχεία προκύπτουν τα ακόλουθα: Ο ΟΓΑ, εν όψει του προγραμματισμού των προσλήψεων προσωπικού του έτους 2002 με τα 35719/10.4.2001 και 4254/14.1.2002 έγγραφά του προς το Υπουργείο Εργασίας ζήτησε με το πρώτο έγγραφο την κάλυψη 168 θέσεων μονίμου προσωπικού και με το δεύτερο έγγραφο την πρόσληψη ως εποχικό προσωπικό που είναι απολύτως απαραίτητο διότι ήδη αποχώρησαν (sic) 30 συμβασιούχοι που είχαν προσληφθεί το έτος 2001 και για την κάλυψη των αναγκών που προκύπτουν από την εφαρμογή των ν.2458 και 2459/1997, τη νομιμοποίηση των εργαζομένων αλλοδαπών στη χώρα μας και τη χορήγηση νέων παροχών στα πλαίσια διμερών συμβάσεων κοινωνικής ασφάλισης εν όψει και της έλλειψης του προσωπικού δεδομένου ότι οι κενές οργανικές θέσεις αυτού ανέρχονται περίπου στο 1/3 του συνόλου των προβλεπομένων θέσεων του. Εν όψει αυτών η Τριμελής Επιτροπή (...) ενέκρινε την πρόσληψη από τον ΟΓΑ 61 υπαλλήλων διαφόρων ειδικοτήτων με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου έως οκτώ μήνες, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 21 του ν.2190/1994, για την κάλυψη εποχικών του αναγκών. Ακολούθως με τις 376, 382, 409, 421, 422 και 432/2002 αποφάσεις του Διοικητή του ΟΓΑ προσλήφθηκαν 61 υπάλληλοι (...) Με δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στη σκέψη που προηγήθηκε, οι φερόμενοι ως δικαιούχοι υπάλληλοι προσλήφθηκαν κατά παράβαση των διατάξεων του άρθρου 21 του ν.2190/1994, γιατί δεν πληρούνται οι τιθέμενες από τις ίδιες διατάξεις προϋποθέσεις και ειδικότερα οι υπηρεσιακές ανάγκες για την κάλυψη των οποίων προσλήφθηκαν δεν προκύπτει ότι έχουν χαρακτήρα εποχικό ή παροδικό, αφού υφίστανται επί σειρά ετών και καθίστανται αδήριτες από την έλλειψη τακτικού προσωπικού και σε κάθε περίπτωση προσδιορίζονται κατά τρόπο γενικό και αόριστο, ενώ δεν προκύπτει ότι εξυπηρετούνται από το ως άνω προσληφθέν προσωπικό. Εξάλλου, αβάσιμα υποστηρίζεται ότι οι ανωτέρω υπάλληλοι προσλήφθηκαν για να καλύψουν εποχικές ανάγκες (...)".

Η θετική για τους συμβασιούχους πιο πάνω απόφαση, όπως αντιλαμβάνεστε, ήρθε μετά την αντίθεση του Ελεγκτικού Συνεδρίου με τον ΟΓΑ ως προς την έγκριση της πληρωμής τους. Αυτή η διαμάχη κόστισε βεβαίως ορισμένους μήνες καθυστέρησης των δεδουλευμένων τους και τελικά λύθηκε με σολομώντειο τρόπο: Θέλοντας το Ελεγκτικό Συνέδριο να μην αφήσει απλήρωτους τους εργαζόμενους, αλλά ταυτόχρονα να δείξει την παρανομία που συστηματικά γίνεται με αυτές τις δήθεν εποχικές συμβάσεις, κατέληξε στη θέση της "συγγνωστής πλάνης". Δηλαδή ο ΟΓΑ (και κατ' επέκταση διάφοροι άλλοι οργανισμοί και υπηρεσίες του Δημοσίου), παραβιάζουν τα εργασιακά δικαιώματα, θέτουν τους συμβασιούχους σε καθεστώς ομηρίας, όμως "συγχωρούνται λόγω ανοησίας", ώστε τελικά να δικαιολογηθεί η έγκριση των χρημάτων και να μη μείνουν και απλήρωτοι οι εργαζόμενοι. Η τέλεια σχιζοφρένεια.

Ανεργία με δόσεις

Μέσα σ' αυτό το μπλέξιμο -που σε λίγες μέρες θα απασχολήσει και τα όργανα της Ευρωπαϊκής Ενωσης- ο υπουργός Εργασίας Δ. Ρέππας, σε ρόλο Πόντιου Πιλάτου, θεωρεί ότι "δεν μπορεί οι συμβασιούχοι να χρησιμοποιηθούν για να παρακαμφθεί το ΑΣΕΠ και ο ν. 2190" ("Κόσμος του Επενδυτή", 17/5), λες και το αποφασίζουν οι ίδιοι οι συμβασιούχοι. Σαν να μην συμπράττει το υπουργείο Εργασίας στη σχετική γενίκευση της "ελαστικοποίησης", εγκρίνοντας χιλιάδες δήθεν "εποχιακές" θέσεις απασχόλησης σε ζωτικούς για την ποιότητα της ζωής των πολιτών τομείς του κράτους και των δημόσιων οργανισμών. Διότι όλοι γνωρίζουμε ότι με υποψήφιους ανέργους, κακοκληρωμένους και ανεκπαίδευτους στο αντικείμενό τους συμβασιούχους εργαζόμενους, ούτε το κράτος θα φτάσει ποτέ στον ταλαίπωρο πολίτη, ούτε η περίφημη συνοχή θα κατακτηθεί, όσες επαγγελίες και αν γίνονται από τα στελέχη του κυβερνώντος κόμματος. Μόνο παραγωγή ανισότητας και φτώχειας θα έχουμε.

Κατά διαβολική σύμπτωση, την ώρα που διαπιστώναμε όλα αυτά τα αδιέξοδα και την παράλυση των κυβερνητικών επιτελείων μπρος στην ογκούμενη ανεργία και τη φτώχεια, οι εφημερίδες γέμιζαν τις σελίδες τους με προκηρύξεις για χιλιάδες νέες θέσεις προσωρινής απασχόλησης, ώστε να συνεχίζεται αενάως ο φαύλος κύκλος της ανασφάλειας των "απασχολήσιμων". Μονάχα την περασμένη Τρίτη διαβάσαμε ότι προκηρύχθηκαν άλλες 2.957 θέσεις εργασίας με συμβάσεις ορισμένου χρόνου (διάρκειας 6 ή 8 μηνών) σε υπηρεσίες και οργανισμούς (ΙΚΑ, ΟΤΕ, ΕΛΓΑ, Νομαρχίες, Δήμοι, Ασφαλιστικά Ταμεία, ΕΡΤ, Εκπαιδευτικά Ιδρύματα κ.ο.κ.). Να δεχτούμε ότι ένα μέρος αυτών των θέσεων έχει όντως "εποχικά" (ή ακόμη και "πελατειακά χαρακτηριστικά") και ότι οι ενδιαφερόμενοι είναι χομπίστες ή "αυτοαπασχολούμενοι" που θέλουν να δουλέψουν για ένα διάστημα σε κάποιον οργανισμό για να αποκτήσουν εμπειρία, όλοι όμως οι υπόλοιποι που θα σπεύσουν στις ουρές για την κατάθεση των αιτήσεων τους θα είναι οι χιλιάδες του εφεδρικού στρατού των κάθε λίγο και λιγάκι ανέργων που σχηματίζεται από το γενικευόμενο σύστημα της "απορύθμισης" της εργασίας.

 

 

(Ελευθεροτυπία, 31/5/2003)

 

www.iospress.gr