Η περίπτωση της Αγγελικής Σωτηροπούλου εικονογραφεί την πορεία της δίκης της 17Ν


Η πρώιμη καταδίκη
 

 
 

"Η τρομοκρατία είναι ανδρική υπόθεση"
        (Σοφία Νικολαΐδου, «ΤΑ ΝΕΑ», 3/6/2003)

 

 

ΤΡΙΤΟΣ ΜΗΝΑΣ συμπληρώθηκε στη δίκη του Κορυδαλλού και όλοι μαθαίνουμε. Στο πνεύμα των ημερών, οι παράγοντες της δίκης μελετούν την πείρα του πρώτου τριμήνου και δίνουν τις δικές τους εξετάσεις. 

Είναι η πρώτη δίκη interactive. Μόλις προκύπτει ένα κενό στο βούλευμα, αμέσως ανασύρεται κάποιο έγγραφο που θα το συμπληρώσει. Αλλά όταν αυτό το έγγραφο δεν αντέχει στην κριτική της υπεράσπισης, αμέσως αποσύρεται από την Εισαγγελία. Μόλις διαπιστώνεται ότι οι μαρτυρίες είναι αναξιόπιστες, αμέσως προωθούνται άλλες και όταν κι αυτές δεν αποδίδουν, τότε επισημαίνεται ότι οι μαρτυρίες δεν έχουν καμιά σημασία και ότι πρόκειται για δίκη "ομολογιών και πειστηρίων" (πρβλ. τα σχετικά άρθρα της στήλης για τους δύο πρώτους μήνες της διαδικασίας, "Δικαιοσύνη στο περίπου", 5/4/03 και "Απόψε αυτοσχεδιάζουμε", 10/5/03). 

Ακόμα και συλλήψεις άλλων μελών της οργάνωσης επιχειρούνται κατά τη διάρκεια της δίκης, με διακηρυγμένο στόχο το περίφημο "δέσιμο" των κατηγοριών. Το γεγονός ότι η συγκεκριμένη επιχείρηση κατέληξε σε φιάσκο δεν μειώνει καθόλου την εκδηλωμένη πρόθεση των διωκτικών αρχών να συμβάλουν όπως μπορούν στην κάλυψη των κενών της δικογραφίας! 

Η περίπτωση Σωτηροπούλου

Χαρακτηριστική για τον τρόπο διεξαγωγής της δίκης του Κορυδαλλού είναι η αντιμετώπιση της Αγγελικής Σωτηροπούλου. Η άσκηση δίωξης εις βάρος της και πολύ περισσότερο η προφυλάκισή της είναι πρωτοφανείς για τα ελληνικά δικαστικά χρονικά, όπως εξηγεί η Κατερίνα Ιατροπούλου σε διπλανή στήλη.

Στο πρώτο μέρος της δίκης δεν υπήρξαν μάρτυρες που την αναγνωρίζουν. Ομως κάθε λίγο, κάποιος μιλούσε για μια "κοντή γυναίκα", άλλος για ένα κοντό "άτομο" που αρχικά το θεώρησε παιδί, αλλά μπορεί να ήταν και γυναίκα, ένας τρίτος για ένα ζευγάρι κ.ο.κ. Οταν η ίδια ή οι δύο συνήγοροί της (Γιάννα Κούρτοβικ, Δάφνη Βαγιαννού) έσπευδαν να διαμαρτυρηθούν, εισέπρατταν από τον πρόεδρο την εύλογη παρατήρηση: "Τι διαμαρτύρεστε; Δεν κατηγορείστε γι' αυτή την πράξη". Φυσικά οι εντυπώσεις έμεναν.

Υπήρξαν και δύο ειδικοί μάρτυρες που καταθέτουν ότι αναγνωρίζουν την κυρία Σωτηροπούλου. Δύο γυναίκες. Κατέθεσαν κι οι δύο για πρώτη φορά στο τέλος του καλοκαιριού, το φθινόπωρο, όταν κορυφωνόταν το δημοσιογραφικό τρομοσόου. Μέχρι τότε δεν είχαν αναφέρει πουθενά την εμπειρία τους. Και οι δύο μάρτυρες καταθέτουν ότι είχαν δει τη Σωτηροπούλου μια-δυο μέρες πριν από κάποιες ενέργειες (με τον Σάββα Ξηρό η μία, με τον Κουφοντίνα η άλλη). Στο ακροατήριο οι μαρτυρίες αυτές αντιμετώπισαν τις ερωτήσεις των συνηγόρων, έπεσαν σε αντιφάσεις, άρχισαν να παίζουν με την κολοκυθιά των ποσοστών. "Την αναγνωρίζω 50%, διότι την είδα μόνο προφίλ".

Οταν η κυρία Σωτηροπούλου διαμαρτυρήθηκε λέγοντας ότι με τις δικές τους μαρτυρίες βρίσκεται και θα μείνει στη φυλακή, οι δύο μάρτυρες έδειξαν έκπληξη. "Αυτό δεν μου το είπαν εκεί", είπε η μία. Ενώ η άλλη αντεπιτέθηκε: "Οι άλλοι είναι χρόνια στους τάφους".

Αυτές τις δύο μαρτυρίες διάλεξε να εξάρει ο εισαγγελέας: "Πολίτες αυτού του ύψους με κάνουν να χαίρομαι και να σκέφτομαι ότι μπορούμε να είμαστε αισιόδοξοι για την καλή πορεία της χώρας". 

Ο κύκλος των ύποπτων γυναικών

Η επιμονή των διωκτικών αρχών στην Αγγελική Σωτηροπούλου είναι ευεξήγητη. Σύζυγος των δύο στελεχών της οργάνωσης, ιδιόρρυθμη, συνεπής στον εαυτό της και τις ιδέες της, αλλά αφιλόξενη στα κανάλια και τους αστυνομικούς, σημαδεμένη από μια οικογενειακή τραγωδία στα παιδικά της χρόνια, είναι ιδανική για "μοιραία γυναίκα της τρομοκρατίας". 

Στην αρχή χρησιμοποιήθηκε ως "μοχλός πίεσης" για να παραδοθεί ο Κουφοντίνας και για να συνεργαστεί με τις αρχές ο Σάββας: "Ας μιλήσει τώρα ο Ξηρός για φάρμακα, ας αλλάξει την κατάθεσή του", έλεγε ο Νίκος Κακαουνάκης (Alter, 10/9/02), ανακοινώνοντας ότι βρέθηκαν αποτυπώματα της Σωτηροπούλου και στις δύο γιάφκες.

Την πλήρη απόδειξη για την ασκούμενη πίεση φέρνει στην ίδια εκπομπή ο Στέλιος Βορίνας που δηλώνει ότι μόλις του ήρθαν πληροφορίες από την Αστυνομία ότι υπάρχουν στοιχεία και για την "Ισπανίδα" ("δεν ξέρω αν είναι αποτυπώματα").

Στις 12/9/02 η Σωτηροπούλου συλλαμβάνεται. Αμέσως αρχίζουν τα "πορτρέτα" που ενισχύουν την κατηγορία με λεπτομέρειες από τη δύσκολη παιδική ζωή της, αλλά και επιμένουν στη μυστηριώδη της φύση ("Τα 17 πρόσωπα μιας γυναίκας", Mega, 12/9/02). Ακολούθησε η επιχείρηση διασυρμού της ως κακής μάνας. "Πρόστυχη" χαρακτήρισε τη συμπεριφορά της μια πολιτευόμενη δημοσιογράφος, "τηλεπικοινωνιακό σόου" διέκριναν οι παραθυράρχες πασών των εκπομπών. Ο Κακαουνάκης βέβαια δεν αρκείται. Πρέπει να τη βγάλει και λίγο χαφιέ για να αποθαρρύνει τους ελάχιστους υπερασπιστές της: "Εχει πει πολλά η Σωτηροπούλου στις αρχές. Αρα της χρωστάνε κάποιο αντάλλαγμα" (Alter, 19/9/02). 

Με την παροιμιώδη του αμεσότητα, ο Μανώλης Καψής δηλώνει "πάει ο νους μας στην Αγγελική Σωτηροπούλου", όταν μιλάει ο Τράγκας για μια κοντή γυναίκα στην υπόθεση Μάτη ("Η γυναίκα αράχνη",Star, 19/9/02). "Δεν πάει πουθενά ο νους μας" τον βάζει στη θέση του ο Τράγκας. Και βέβαια συνεχίζονται "αποκαλύψεις για το παρελθόν της Σωτηροπούλου" (Alter, 20/9/02).

Ακολούθησε η προσπάθεια να δημιουργηθεί κλίμα διαχωρισμού του παιδιού της ("Αγρια κόντρα για το γιο της Σωτηροπούλου", Star, 29/9/02), στην οποία αναμίχθηκαν ακόμα και οι Παπαροκάδες. Στο ίδιο κλίμα και η αξιοποίηση της είδησης του "ύποπτου" γάμου της με τον Κουφοντίνα, όπου ακόμα και ο δήμαρχος Κορυδαλλού τον θεώρησε "γάμο σκοπιμότητας" (Alter, 3/10/02). Και βέβαια γάμος σκοπιμότητας: για να έχουν το δικαίωμα οι δυο προφυλακισμένοι να συναντιούνται! 

Η σύλληψη της Αγγελικής Σωτηροπούλου καλύπτει το μεγάλο κενό των "γυναικών" που μας είχαν υποσχεθεί από το καλοκαίρι ένστολοι και μη τρομο-κυνηγοί.

Η Τατιάνα Στεφανίδου έκανε ολόκληρη εκπομπή για τη σχέση του Ξηρού με τη ...σύζυγο γνωστού μουσικού (Alter, 4/9/02)! Στα μέσα Σεπτεμβρίου τα κανάλια διαγωνίζονταν για να αποκαλύψουν "τις γυναίκες της 17Ν" (Alter, 15/9/02), ή τα "κορίτσια της 17Ν" (Star, 15/9/02). Η Μαρία της Ριανκούρ, η Μαρία της Αίγινας, η Αννα, η καθηγήτρια, η.... Διάφορες γυναίκες μπαίνουν στο στόχαστρο. 

Μέσα σ' όλα δεν θα μπορούσε να λείπει και η δημοσιογράφος. Επί μέρες φωτογράφιζαν και συκοφαντούσαν την Ιωάννα Σωτήρχου κανάλια και εφημερίδες. Η υπόθεση βέβαια κατέληξε στο γνωστό φιάσκο. Πριν από λίγες βδομάδες εκδόθηκε και η απόφαση του πειθαρχικού της ΕΣΗΕΑ με βαριές καμπάνες σε όσους αναμίχθηκαν στο διασυρμό. Ομως η απόφαση -όπως πάντα- πέρασε στα ψιλά.

Στις αρχές Οκτωβρίου εντάθηκε η πίεση εναντίον της κυρίας Πενό και της κυρίας Κορτέζ. Βρέθηκαν "τρίχες με ρίζες" της μιας, βρέθηκαν αποτυπώματα της άλλης. Και "ετοιμάζεται" δωμάτιο-κελί για γυναίκα-τρομοκράτη στο νοσοκομείο Μεταξά με σχετικά αποκλειστικά πλάνα. 

Αλλά ακόμα και οι γυναίκες που διέσωσαν την ελευθερία τους, μετά την ανάμιξη του ονόματός τους στον κύκλο των ύποπτων γυναικών, δεν έσωσαν την υπόληψή τους. Η ρετσινιά τις ακολουθεί. Ποιος έμαθε ότι την περασμένη Δευτέρα το δευτεροβάθμιο πειθαρχικό της ΕΣΗΕΑ επικύρωσε τη διαγραφή για δύο χρόνια του Νίκου Κακαουνάκη για την ανάμιξη του ονόματος της Λ. Λασσιθιωτάκη στη 17Ν; Σχεδόν κανείς. Ομως όλοι είδαν στο δελτίο του Mega τον Νίκο Χατζηνικολάου να ζητάει "δήλωση" περί τρομοκρατίας από την κυρία Λασσιθιωτάκη και όλοι διάβασαν στο βιβλίο του κ. Πρετεντέρη ότι δεν θεωρεί ικανοποιητική την απάντησή της ("Η αναμέτρηση", σ. 57).


Η εξαίρεση της Αγγελικής


"ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ νομοθεσία υπάρχει ένα ισχυρό πλέγμα διατάξεων, το οποίο προστατεύει τους συγγενείς των κατηγορουμένων για ποινικά εγκλήματα". Μιλάμε με τη δικηγόρο Κατερίνα Ιατροπούλου, που εκφράζει την έκπληξή της για τον τρόπο που έχουν εφαρμοστεί στην περίπτωση της Αγγελικής Σωτηροπούλου οι σχετικές διατάξεις, με αποτέλεσμα να βρίσκεται προφυλακισμένη και να δικάζεται ως "συνεργός" και "μέλος" της οργάνωσης. 

"Επισημαίνω το άρθρο 47 του Ποινικού Κώδικα που αφορά την απλή συνέργεια και το άρθρο 49 περί ψυχικής συνδρομής, όπου ακόμα και η γνώση αξιόποινων πράξεων δεν τιμωρείται.
Κατ' εφαρμογή αυτών των άρθρων απαλλάχτηκε πρόσφατα πρώην σύζυγος κατηγορουμένου, ο οποίος έχει προφυλακιστεί για παραπλήσια 'μη πολιτικά' αδικήματα. Επιπροσθέτως έχουμε και το άρθρο 232 περί υπόθαλψης που πάλι απαλλάσσει τους συγγενείς του κατηγορουμένου. Συγκεκριμένα, η παρασιώπηση εγκλημάτων από οικείους δεν τιμωρείται.

Ο νόμος, δηλαδή, ματαιώνει τη δίωξη εις βάρος οικείων κάποιου κατηγορουμένου, ακόμα και στις περιπτώσεις όπου διαπιστώνονται ενεργητικές κινήσεις εκ μέρους τους, όπως υπόθαλψη. Ο νόμος προστατεύει τους οικείους, αλλά ως φαίνεται όλα αυτά δεν ισχύουν για τους τρομοκράτες. Οι τρομοκράτες άλλωστε δεν έχουν οικείους!

Το χειρότερο είναι ότι η παρέκκλιση από όσα γνωρίζαμε για την εφαρμογή αυτών των διατάξεων συντελείται εις βάρος ενός ατόμου ιδιαιτέρως ευάλωτου. Το οικογενειακό παρελθόν της κυρίας Σωτηροπούλου, αλλά και το διαφορετικό μοντέλο συζύγου που εκφράζει, χρησιμοποιείται τελικά ως στοιχείο εις βάρος της. Ορθώς θεωρήθηκε το καλοκαίρι ότι η αρχική κατηγορία εις βάρος της χρησιμοποιήθηκε ανοιχτά για να εκβιαστεί ο σύντροφός της Δημήτρης Κουφοντίνας και να παραδοθεί. Αλλά και σήμερα ο εκβιασμός παραμένει. 

Δεν υπάρχει άλλο προηγούμενο ποινικού κρατουμένου που να κατηγορηθούν για συνέργεια τα οικεία του πρόσωπα. Μοναδική εξαίρεση η κοπέλα του Ρωχάμη το '76. Ομως εκείνη είχε κάνει μια ενεργητική κίνηση διασπώντας τα αστυνομικά μπλόκα. Αλλά και πάλι η κατηγορία εις βάρος της κατέπεσε γρήγορα και αφέθηκε ελεύθερη. Για μένα αυτό είναι ακατανόητο".

 


Στη δημοσιογραφική κάλυψη της δίκης συνεργάζεται η Αντα Ψαρρά.

 

 

(Ελευθεροτυπία, 7/6/2003)

 

www.iospress.gr