Μπορεί ο Θεός να ευλογεί την πολεοδομική αυθαιρεσία για λογαριασμό μιας ιδιωτικής "Αδελφότητας";


Ο ναοδόμος "Σαμαρείτης" στα Τρίκαλα


Μέχρι τώρα είχαμε μάθει για τα λεγόμενα πανηγυρόσπιτα, τα περιβόητα αυθαίρετα "ιερά" κτίσματα που πολλαπλασιαζόμενα σιγοκαταστρέφουν ό,τι απέμεινε από το αυθεντικό κυκλαδικό τοπίο. Ωστόσο, μια ανάλογη βιομηχανία στήνεται και στην υπόλοιπη χώρα, πάντοτε μέσω του περίεργου θεσμού της Ναοδομίας (της ειδικής υπηρεσίας της Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας), η οποία υποκαθιστά προφανείς αρμοδιότητες της Πολεοδομίας. Φυσικά, και στις εκτός Κυκλάδων περιπτώσεις, τα "ιερά" κτίρια οικοδομούνται σε περιοχές και θέσεις ιδιαίτερης ομορφιάς και υψηλής "αντικειμενικής αξίας", ενισχύοντας έτσι και άλλες εμπορικές δραστηριότητες... θρησκευτικού, οπωσδήποτε, χαρακτήρα.

Το Διοικητικό Εφετείο της Λάρισας -αν τελικά κριθεί αρμόδιο και δεν "χαθεί" η υπόθεση στους γνωστούς διαδικαστικούς δαιδάλους των σκοπιμοτήτων- καλείται σε λίγο καιρό να αποφασίσει οριστικά την κατεδάφιση, ή όχι, ενός πολυτελούς διώροφου (με άνετο ημιυπόγειο) "πανηγυρόσπιτου", γύρω στα 900 τ.μ., δίπλα σε έναν ιδιωτικό ναό (εξίσου προβληματικό) και ορισμένα άλλα εξαμβλώματα, ψηλά στον ακριβό Λόφο της Αναλήψεως (που εντάσσεται σε Ζώνη Οικιστικού Ελέγχου και έχει χαρακτηριστεί ως Περιοχή Ιδιαίτερου Φυσικού Κάλλους) στα όρια της πόλης των Τρικάλων (Λογγάκι).

Ηδη, από τον Ιούλιο 2002, όλο αυτό το δομημένο "ιερό πακέτο", έχει κριθεί από την τοπική Πολεοδομία ως αυθαίρετο και μετά από πολλές γραφειοκρατικές περιπέτειες και πολιτικο-θρησκευτικές πιέσεις, κινήθηκαν όλες οι σχετικές (αργόσυρτες) διαδικασίες και κανονικά την περασμένη Δευτέρα (12/1/2004) θα έπρεπε να είχε γκρεμιστεί.

Το ιερό... εμβαδόν

Σύμφωνα με το έγγραφο που υπογράφει ο αρχιτέκτονας Αθ. Κουκούσης, διευθυντής Πολεοδομίας (Γραφείο Αυθαιρέτων) του Δήμου Τρικκαίων (Τρίκαλα), στις 25/11/03 κοινοποιείται στον ιδιοκτήτη του οικοπέδου και των υφισταμένων "ιερών" οικοδομών, πρόεδρο της "Αδελφότητας", Παναγιώτη Παπαευθυμίου, η εξής απόφαση: "Σας γνωρίζουμε ότι τη Δευτέρα 12 Ιανουαρίου 2004 και ώρα 10:00 π.μ θα προβούμε στην κατεδάφιση των κτισμάτων που περιγράφονται στην έκθεση αυτοψίας με αρ. πρωτ. 2236/19.6.2003 στον Λόφο της Ανάληψης, ιδιοκτησίας Ορθοδόξου Χριστιανικής Αδελφότητος 'Ελεήμων Σαμαρείτης'. Συγκεκριμένα: Τον Ιερό Ναό, το κτίσμα επέκτασης του Ιερού Ναού, το αυθαίρετο διώροφο κτίσμα και το αυθαίρετο τοιχίο. Παρακαλείσθε να μεριμνήσετε για την απομάκρυνση των προϊόντων κατεδάφισης".

Είκοσι μέρες νωρίτερα (5/11/2003) είχε προηγηθεί μια άλλη απόφαση της Πολεοδομίας για την αυθαίρετη τοποθέτηση "ιερής" κεραίας στον ίδιο χώρο. Εύλογα θα αναρωτηθείτε, πώς είναι δυνατόν να συμβαίνουν αυτά τα πράγματα στην εκσυγχρονισμένη μας χώρα, όταν μάλιστα οι πρωταγωνιστές της υπόθεσης είναι ευσεβείς και ανιδιοτελείς ορθόδοξοι χριστιανοί;

Ολα ξεκίνησαν όταν ένα σωματείο των Τρικάλων, "Η Ορθόδοξος Χριστιανική Αδελφότητα 'Ελεήμων Σαμαρείτης' ", αφού έκτισε αυθαίρετα έναν ιδιωτικό ναό γύρω στο 1971 στο κλίμα της τότε "Ελλάδας-Ελλήνων-Χριστιανών", και εφόσον συνέρραψε πολλά γειτονικά αγροτεμάχια από δωρεές (κυρίως, "εν ζωή") των πιστών, είπε να επεκτείνει την παρουσία της στην περιοχή: χτίζοντας ένα "Πνευματικό, Φιλανθρωπικό και Ιεραποστολικό Κέντρο με εσωτερικό (άλλο) ναό, της Ορθοδόξου Αδελφότητας", μαζί με τα περιφερειακά κατασκευαστικά συμπαρομαρτούντα και να υψώσει μια κεραία για τις ανάγκες του ραδιοσταθμού της τοπικής Ιεράς Μητρόπολης. Στο σημερινό μας σημείωμα δεν θα διερευνήσουμε το άλλο μεγάλο κεφάλαιο -με τις δωρεές οικοπέδων και την πλούσια οικονομική δραστηριότητα ενός μη κερδοσκοπικού σωματείου. Θα περιοριστούμε στο πολεοδομικό πεδίο.

Στις 13/7/2001, λοιπόν, το γραφείο Ναοδομίας της Ιεράς Συνόδου εκδίδει "άδεια ανεγέρσεως" (2951/01) του "Ιεραποστολικού Κέντρου" με βάση το διαβιβαστικό έγγραφο της Μητρόπολης Τρίκκης και Σταγών (358/20.3.2000), για λογαριασμό ωστόσο μιας ιδιοκτησίας ενός νομικού προσώπου ιδιωτικού δικαίου -και όχι του νομικού προσώπου "Εκκλησία της Ελλάδος". Επιπλέον, όμως, από τις 10/7/2001 -δηλαδή, τρεις μέρες πριν την έκδοση της "αδείας" από τις υπηρεσίες της Ιεράς Συνόδου- η Ναοδομία περιορίζεται αποφασιστικά ως προς το τι είδους "άδειες" δικαιούται να εκδίδει. Τροπολογία που πέρασε στη Βουλή το καλοκαίρι του 2001 στο άρθρο 12 του σχετικού Π.Δ (του 1978) με τις αρμοδιότητες της Ιεράς Συνόδου, ορίζει ότι: "Ειδικά η ανέγερση ιδιωτικών Ιερών Ναϋδρίων επιτρέπεται εφ' όσον αυτά έχουν την επιτρεπόμενη για την περιοχή αρτιότητα. Το κτίριο του Ναϋδρίου δεν μπορεί να καταλαμβάνει επιφάνεια μεγαλύτερη των 50 τ.μ. συμπεριλαμβανομένων και των βοηθητικών χώρων (χώροι υγιεινής, πανηγυρόσπιτο ή κελί), οι οποίοι βοηθητικοί χώροι δεν μπορεί να υπερβαίνουν τα 10 τ.μ. Για οποιαδήποτε άλλη, οικοδομικού χαρακτήρα παρέμβαση στον περιβάλλοντα το Ναϋδριο χώρο (πανηγυρόσπιτο ή κελί, χώρος υγιεινής, διαμόρφωση - ανάπλαση εξωτερικών χώρων κ.λπ) εκδίδεται χωριστή οικοδομική άδεια από τις κατά τόπους πολεοδομικές υπηρεσίες, σύμφωνα με τις γενικές και ειδικές πολεοδομικές διατάξεις που διέπουν κάθε περιοχή. Το 'πανηγυρόσπιτο' ή 'κελί' δεν μπορεί να υπερβαίνει τα 10 τ.μ., συμπεριλαμβανομένου και ενός χώρου υγιεινής, το δε ύψος του τα 3,50 μέτρα. Η ισχύς της παραγράφου αυτής αρχίζει στις 10/7/2001." (Αρθρο 5, παρ. 15β του Ν.2940/2001 -ΦΕΚ 180/τ.Α'/6.8.2001).

Με άλλα λόγια, η "άδεια" της Ναοδομίας είναι πέρα για πέρα παράνομη γιατί δεν μπορεί να νομιμοποιεί οποιοδήποτε "ιερό" κτίσμα ή και "ναϋδριο", ιδιωτικού μάλιστα φορέα, εμβαδού 900 (!) τ.μ. και ύψους 7,50 μ., μετά τις 10 Ιουλίου 2001. Ολοφάνερα, η αρμοδιότητα ανήκει στα πολεοδομικά γραφεία της (κοσμικής) πολιτείας.

Με βάση αυτά τα δεδομένα δύο πολίτες των Τρικάλων, οι κύριοι Κων. Ντάφος και Ιωάν. Κεμανίδης, κινήθηκαν για τη ματαίωση του ανοσιουργήματος της "Αδελφότητας", το οποίο -παρά τις διαδοχικές παρατηρήσεις, παρεμβάσεις και πρόστιμα που του επέβαλλε η Πολεοδομία- συνέχισε να υψώνεται σε βάρος της αισθητικής και του νόμου. Οι δύο πολίτες στράφηκαν προς όλες τις κατευθύνσεις (Διευθύνσεις Περιβάλλοντος της Περιφέρειας Θεσσαλίας, Πολεοδομία Δήμου Τρικκαίων, Ιερά Σύνοδο, προς τον κ. Πυλαρινό, Διευθυντή των Κεντρικών Οικονομικών Υπηρεσιών της Εκκλησίας, προς τη Μητρόπολη της περιοχής, τον Συνήγορο του Πολίτη, το Σώμα Επιθεωρητών-Ελεγκτών Δημόσιας Διοίκησης), με τρόπο διαρκή και επίπονο που δεν άφηνε περιθώριο στη Διοίκηση να ...αντιμετωπίσει το θέμα με την τακτική "δε βαριέσαι, μπλεγμένη ιστορία" ή το ακόμα χειρότερο επιχείρημα "πρόκειται περί ιερού σκοπού".

Resort "Ελεήμων";

Σε μια, λ.χ, αναφορά τους προς την Περιφέρεια Θεσσαλίας (8/11/2002) -οι υπηρεσίες της οποίας μυστηριωδώς επέμεναν ότι ναι μεν υπάρχουν σοβαρές υπερβάσεις αλλά "η αρμοδιότητα για την έκδοση της οικοδομικής άδειας ανήκει στον ΟΔΔΕΠ (Οργανισμός Διοίκησης και Διαχείρισης Εκκλησιαστικής Περιουσίας) -οι δύο πολίτες έγραφαν: "Στο Λόφο της Αναλήψεως, Β.Α. της πόλεως των Τρικάλων κτίστηκε τριώροφη οικοδομή χωρίς άδεια της Πολεοδομίας του Δήμου Τρικκαίων τριακοσίων τετραγωνικών μέτρων ανά όροφο -σύνολο 900 τ.μ.- με άδεια της Ναοδομίας. Το εν λόγω κτίριο αναφέρεται ότι προορίζεται για στέγαση πνευματικού κέντρου της παραεκκλησιαστικής οργάνωσεως με την επωνυμία 'Ελεήμων Σαμαρείτης' σε χώρο που κατά δήλωσίν τους τους ανήκει, όπου επίσης έχουν χτίσει ναό της Αναλήψεως του Σωτήρος (...) Επειδή έχουμε την εντύπωση ότι η διαδικασία που ακολουθήθηκε δεν είναι κατά τη γνώμη μας ικανοποιητική, σας παρακαλούμε να μελετήσετε τα στοιχεία του φακέλου που σας υποβάλλουμε, να ελέγξετε τη ροή της διαδικασίας και να μας πληροφορήσετε εάν ακολουθήθηκε η νόμιμη διαδικασία, έγιναν όπως πρέπει όλες οι ενέργειες και εάν είναι επαρκής η έκθεση αυθαιρέτου, διότι νομίζουμε ότι απεκρύβησαν και δεν αναφέρθηκαν σ' αυτή ούτε το εμβαδόν του οικοπέδου, ούτε οι νόμιμες αποστάσεις από τα όρια. Επίσης θέλουμε να μάθουμε εάν μια άδεια της Ναοδομίας είναι αρκετή για την ανέγερση κτιρίου αυτού του μεγέθους από μια παραεκκλησιαστική οργάνωση (νομικό πρόσωπο ιδιωτικού δικαίου) και κατά πόσο προορίζεται για πνευματικό κέντρο, καθώς από τα σχέδια που υποβλήθηκαν περισσότερον θυμίζει ξενοδοχείο παρά θρησκευτικό κέντρο. Επιπλέον σας πληροφορούμε ότι η περιοχή θεωρείται ιδιαίτερου φυσικού κάλλους και ότι διέπεται από ειδικούς πολεοδομικούς όρους". Από τότε άρχισαν όλοι να τρέχουν. Ακόμα και η Ιερά Σύνοδος και η τοπική Μητρόπολη αποστασιοποιήθηκαν από τις οικοδομικές επεκτάσεις της "Αδελφότητας".

Αλλά το μυστικό της επιτυχίας του "Ελεήμονα Σαμαρείτη" ήταν η νομική επιμονή του (με τις αμέτρητες ενστάσεις της "Αδελφότητας" κατά πάντων, ώστε να κερδίζει χρόνο), και βεβαίως η πρόταξη του "πνευματικού" και "ορθοδόξου" έργου που υπόσχεται να προσφέρει στην κοινωνία των Τρικάλων, με τους ξενώνες, τους χώρους διακίνησης θρησκευτικού υλικού, τις τελετές κ.λπ. Αλλωστε υπάρχουν δείγματα γραφής: στον ήδη υπάρχοντα Ιερό Ναό της Αναλήψεως (ιδιοκτησίας της ίδιας "Αδελφότητας") ο τιμοκατάλογος για τους γάμους και τις βαφτίσεις διαμορφώνεται σε 300 και 210 ευρώ αντιστοίχως, ανά τελετή, υπέρ του "ιερού ταμείου" της "Αδελφότητας". Ο δε ιερέας του ιδιωτικού ναού προσφέρεται από την Ιερά Μητρόπολη, κατ' αποκοπήν, ανάλογα με τη ζήτηση "μυστηρίων" και άλλων "πνευματικών" αναγκών των μελών και των φίλων της "Αδελφότητας". Νοικοκυρεμένα πράγματα.

 

(Ελευθεροτυπία, 17/1/2004)

 

www.iospress.gr