Εκποίηση δημόσιων επιχειρήσεων και Ασφαλιστικό 

 

Πωλείται όπως είναι ανασφάλιστο!

 


Στην πρώτη της τετραετία η κυβέρνηση του Κώστα Καραμανλή διακήρυξε ως πρώτο της στόχο την «επανίδρυση» του κράτους. Το σύνθημα αυτό ξεφούσκωσε πολύ γρήγορα και ο μόνος χώρος στον οποίο επιχειρήθηκε να εφαρμοστούν οι ιδέες μιας νεοφιλελεύθερης «επανίδρυσης» ήταν το υπουργείο Πολιτισμού. Ο νέος Οργανισμός που συντάχθηκε για το υπουργείο αυτό (το οποίο, ας μην το ξεχνάμε, βρισκόταν εκείνη την περίοδο υπό την άμεση εποπτεία του πρωθυπουργού) και επρόκειτο να λειτουργήσει πιλοτικά, συνάντησε την καθολική αντίδραση και αποσύρθηκε άρον άρον. Από τότε η «επανίδρυση» έμεινε στα αζήτητα.

Η δεύτερη τετραετία Καραμανλή έχει ξεκινήσει με σύνθημα τις «μεταρρυθμίσεις». Μετά την αποτυχημένη προσπάθεια για συνταγματική αναθεώρηση και την εφαρμογή σκληρών φιλελεύθερων μέτρων στο χώρο της εκπαίδευσης, σειρά έχει τώρα η οικονομία. Λέγοντας «μεταρρυθμίσεις» στην οικονομία, η κυβέρνηση αντιλαμβάνεται τα μέτρα που περνάει για την κοινωνική ασφάλιση και την προσπάθεια αποκρατικοποίησης, δηλαδή την πώληση κάθε λογής δημόσιας επιχείρησης ή περιουσίας.

Στη φωτογραφία που δημοσιεύουμε διακρίνεται το μπλοκ των εργαζομένων της ΔΕΗ στο μεγάλο συλλαλητήριο της 20ής Μαρτίου στην Αθήνα. Τα συνθήματα των εργαζομένων συνδύαζαν τα ασφαλιστικά τους δικαιώματα που απειλούνται και την υπεράσπιση του δημόσιου χαρακτήρα της επιχείρησης. Αλλά πώς διαπλέκεται η αλλαγή του Ασφαλιστικού με την αποκρατικοποίηση των δημόσιων επιχειρήσεων, ακόμα (και ιδίως) των πιο κερδοφόρων;

Ζητήσαμε από τον Γιώργο Σταμάτη, καθηγητή της Θεωρίας της Οικονομίας στο Πάντειο Πανεπιστήμιο, να σχολιάσει την οικονομική λογική αυτών των «μεταρρυθμίσεων» της κυβέρνησης και το συνδυασμό των μέτρων για το Ασφαλιστικό με την πολιτική των ιδιωτικοποιήσεων.

ΕΡ.: Διαπιστώνουμε ότι η κυβέρνηση, παράλληλα με τα μέτρα για το Ασφαλιστικό, επιδίδεται σε μια προσπάθεια ιδιωτικοποίησης όλων των μεγάλων δημόσιων οργανισμών και επιχειρήσεων. Μπορούμε να πούμε ότι συνδέονται αυτά τα μέτρα;

 - Ας πάρουμε το παράδειγμα της ΔΕΗ. Ηδη από τις αρχές του 1990 το Δημόσιο ως ο ιδιοκτήτης της ΔΕΗ επιθυμούσε την εισαγωγή της τελευταίας στο χρηματιστήριο και τη διάθεση μετοχών της στο κοινό, δηλαδή στους καπιταλιστές. Τότε η ΔΕΗ ήταν ακόμη ανώνυμη εταιρεία με μία και μόνη μετοχή που ανήκε στο Δημόσιο. Σήμερα είναι ανώνυμη εταιρεία εισηγμένη στο χρηματιστήριο, μέρος των μετοχών της οποίας ανήκει σε ιδιώτες. Το ελληνικό Δημόσιο ήθελε και θέλει να ιδιωτικοποιήσει εν μέρει και στη συνέχεια εν όλω τη ΔΕΗ. Ο δρόμος για την ιδιωτικοποίησή της είναι προφανώς η εισαγωγή της στο χρηματιστήριο και η διάθεση μετοχών της σε καπιταλιστές. Αυτό εύκολα λέγεται, δύσκολα όμως γίνεται.

ΕΡ.: Για ποιο λόγο;

 - Για τον εξής λόγο: Η ΔΕΗ είχε η ίδια ασφαλίσει κοινωνικά τους εργαζόμενούς της. 'Η, αλλιώς ειπωμένο, οι εργαζόμενοι της ΔΕΗ είχαν αντασφαλισθεί στη ΔΕΗ. Δηλαδή πλήρωναν στη ΔΕΗ ένα μέρος του μισθού τους και η ΔΕΗ τους εγγυάτο ιατροφαρμακευτική περίθαλψη όσο εργάζονταν και, όταν δεν εργάζονταν πλέον, ιατροφαρμακευτική περίθαλψη και καταβολή μιας προσυμφωνημένης σύνταξης.

ΕΡ.: Γιατί, όμως, η αυτασφάλιση των εργαζομένων της ΔΕΗ στην ίδια τη ΔΕΗ δυσχεραίνει την ιδιωτικοποίησή της, δηλαδή εν προκειμένω την εισαγωγή της στο χρηματιστήριο και τη διάθεση των μετοχών της στους καπιταλιστές;

 - Διότι όποιος αγοράσει κατ' αυτόν τον τρόπο τη ΔΕΗ θα επωμισθεί και τα βάρη της ασφάλισης των εργαζομένων της. Και αυτό προφανώς δεν το επιθυμεί και δεν το θέλει ο επίδοξος αγοραστής. Οπότε τι κάνει το Δημόσιο, το οποίο θέλει να εκποιήσει τη ΔΕΗ; Μα προφανώς την απαλλάσσει από αυτά τα ασφαλιστικά βάρη.

ΕΡ.: Και πώς μπορεί να συμβεί αυτό;

 - Φτιάχνοντας ένα ταμείο κοινωνικής ασφάλισης των εργαζομένων της ΔΕΗ στο οποίο δεν συμμετέχει η ίδια. Ετσι, ύστερα από πολύ πάρε-δώσε με τη ΓΕΝΟΠ-ΔΕΗ συμφωνήθηκε ένα τέτοιο ταμείο και, τέλος, το 1999 ψηφίστηκε (όχι μόνο από την τότε κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ, αλλά και από τη Ν.Δ. και τέλος επίσης και από τον ΣΥΝ) ο σχετικός νόμος. Σύμφωνα με τη σχετική αναλογιστική μελέτη, η ΔΕΗ όφειλε σε αυτό το ταμείο 11,8 δισ. ευρώ (σημερινής αξίας 18 δισ. ευρώ). Δεν τα κατέβαλε όμως στο ταμείο αυτό η ΔΕΗ. Τα εγγυήθηκε απλώς το Δημόσιο. Τα εγγυήθηκε βέβαια, αλλά γιατί να τα καταβάλει στο ταμείο; Ετσι λοιπόν, με το, νομοσχέδιο της κυρίας Πετραλιά για το Ασφαλιστικό, το Δημόσιο φορτώνει τις υποχρεώσεις του προς το ταμείο της ΔΕΗ στο ΙΚΑ, ενσωματώνοντας αυτό το ταμείο στο ΙΚΑ. Κατ' αυτό τον τρόπο, η ΓΕΝΟΠ-ΔΕΗ πληρώνει σήμερα την παλαιότερη έμπρακτη συναίνεσή της στην ιδιωτικοποίηση της ΔΕΗ.
Ο νοήμων αναγνώστης κατανοεί ότι με αυτές τις μεθοδεύσεις μετατίθενται από τους ιδιοκτήτες της ΔΕΗ (Δημόσιο και καπιταλιστές) βάρη 18 δισ. ευρώ στο ΙΚΑ.

ΕΡ.: Χρησιμοποιείται η ίδια μέθοδος και σε άλλους τομείς;

 - Ακριβώς το ίδιο γίνεται και με τα επικουρικά ταμεία των δημόσιων τραπεζών. Οι εργαζόμενοι σε αυτές τις τράπεζες είχαν συνάψει με αυτές συμβάσεις επικουρικής ασφάλισης. Το Δημόσιο ιδιωτικοποιεί αυτές τις τράπεζες. Και για τους λόγους που αναφέραμε παραπάνω θέλει να τις ιδιωτικοποιήσει ελεύθερες από τα βάρη των συμβάσεων επικουρικής ασφάλισης. Και τι κάνει; Ο,τι έκανε και στην περίπτωση της ΔΕΗ: Απαλλάσσει από αυτά τα βάρη τις προς πώλησιν δημόσιες τράπεζες, ιδρύοντας ένα σχετικό ταμείο.
 Οι υποχρεώσεις των εν λόγω τραπεζών στο εν λόγω ταμείο υπολογίζονται στα 5-6 δισ. ευρώ. Δεν κατέβαλαν όμως αυτές σε αυτό το ταμείο τίποτα. Το ποσό το εγγυήθηκε το Δημόσιο.

ΕΡ.: Και τι έκανε το Δημόσιο ως εγγυητής;

 - Αφού ίδρυσε το ταμείο, το φορτώνει με το νέο ασφαλιστικό νομοσχέδιο, όπως και στην περίπτωση της ΔΕΗ, στο ΙΚΑ. Χαρίζει, δηλαδή, στους καπιταλιστές που θα πάρουν τις δημόσιες τράπεζες 5-6 δισ. ευρώ, τα οποία δεν επωμίζεται αυτό το ίδιο, αλλά τα φορτώνει στο ΙΚΑ. Ετσι μεταρρυθμίζει και εξυγιαίνει η κυβέρνηση την κοινωνική ασφάλιση. Το νέο νομοσχέδιο για την κοινωνική ασφάλιση αυξάνει τα όρια ηλικίας της συνταξιοδότησης πολλών κατηγοριών ασφαλισμένων με πρόσχημα την εξυγίανση του ασφαλιστικού συστήματος. Ταυτόχρονα όμως προωθεί την πρόωρη συνταξιοδότηση, όπου αυτή είναι αναγκαία για την εκποίηση δημόσιων επιχειρήσεων στους καπιταλιστές, όπως π.χ. τον ΟΤΕ.
Κι ας μην θεωρήσει κανείς ότι το Δημόσιο κάνει με όσα αναφέραμε παραπάνω απλώς και μόνον παραχωρήσεις για να μπορέσει να ιδιωτικοποιήσει ευκολότερα τις επιχειρήσεις του. Οχι! Θέλει επίσης να τις εκποιήσει ευνοϊκά για τους καπιταλιστές που θα τις αγοράσουν.

ΕΡ.: Κατά τη γνώμη σας, ποιο είναι το πραγματικό πρόβλημα του Ασφαλιστικού που δεν αντιμετωπίζεται από τα μέτρα της κυβέρνησης;

Το σύστημα κοινωνικής ασφάλισης είναι ένα σύστημα εισροών-εκροών. Οι εισροές είναι εισφορές των επιχειρήσεων, των εργαζομένων και του κράτους. Οι εκροές είναι οι παροχές προς τους ασφαλισμένους. Τι πρόβλημα έχει το ασφαλιστικό σύστημα σήμερα; Ενα και μόνον: τις χαμηλές συντάξεις.
Αλλά και την πληρωμή αυτών των χαμηλών συντάξεων δεν μπορεί να εγγυηθεί επί μακρόν. Γιατί; Διότι το κράτος δεν φροντίζει για τις αντίστοιχες εισροές.
Επιτρέπει την εισφοροδιαφυγή των επιχειρήσεων και την ανασφάλιστη εργασία, χαρίζει κατά περιόδους εισφορές στις επιχειρήσεις και δεν καταβάλλει το δικό του μερίδιο στα ασφαλιστικά ταμεία. Και πώς θέλει να λύσει το Ασφαλιστικό; Μειώνοντας τις εκροές του: αυξάνοντας τα όρια συνταξιοδότησης και μειώνοντας τις συντάξεις.

ΕΡ.: Αρα τα μέτρα της κυβέρνησης δεν αντιμετωπίζουν αυτό που θεωρείτε πραγματικό πρόβλημα.

 - Μην έχετε καμιά αμφιβολία. Μια χαρά τα έχουν σκεφτεί και τα έχουν σχεδιάσει: Δεν δίνουμε τίποτα, παίρνουμε πίσω ό,τι μπορούμε.

 

 

(Ελευθεροτυπία, 12/4/2008)

 

www.iospress.gr