ΔΙΔΑΓΜΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΟΤΕ ΑΠΟ ΤΑ ΣΚΟΠΙΑ 

 

Τι ζητούν οι Γερμανοί στη ...Μακεδονία;

 

Τα λόγια του μεγάλου αφεντικού της Deutsche Telekom επισήμανε στη Βουλή την προηγούμενη Παρασκευή ο Αλέκος Αλαβάνος, μιλώντας σε ερώτηση προς τον πρωθυπουργό. Ο κ. Ρενέ Ομπερμαν (βλ. φωτ.), διευθύνων σύμβουλος του γερμανικού κολοσσού που αγοράζει τον ΟΤΕ κάτω από τις γνωστές συνθήκες, εξηγούσε ότι εντάσσει αυτή την εξαγορά μεταξύ των «ευκαιριών σε απομονωμένες αγορές» και αντιμετώπιζε τις αντιδράσεις των εργαζομένων του ελληνικού (μέχρι χθες) οργανισμού τηλεπικοινωνιών «ως συνηθισμένες σε χώρες της νοτιοανατολικής Ευρώπης».

Ο κ. Ομπερμαν είναι ακριβής. Αυτό που συμβαίνει σήμερα με τον ΟΤΕ, το έχει εφαρμόσει η γερμανική εταιρεία σε πολλές άλλες περιπτώσεις στη βαλκανική γειτονιά μας, ακολουθώντας την ίδια μεθοδολογία που έχει προκαλέσει τις δημόσιες πολιτικές συγκρούσεις στη χώρα μας τις τελευταίες βδομάδες. Μια μεθοδολογία προσαρμοσμένη σε χώρες της «νοτιοανατολικής Ευρώπης».

Χαρακτηριστική είναι η μέθοδος που ακολούθησε η Deutsche Telekom για τον έλεγχο των τηλεπικοινωνιών στη γειτονική μας ΠΓΔΜ. Είναι σε μικρογραφία η ίδια πορεία που βλέπουμε σήμερα να ακολουθείται και για την πλήρη «ιδιωτικοποίηση» (για την ακρίβεια «επανακρατικοποίηση» αλλά σε άλλο κράτος) του ΟΤΕ.

Δεν λείπει, μάλιστα, και η ενδιάμεση φάση, κάτι ανάλογο με αυτό που συνέβη με τη μεσοβασιλεία της Marfin του κ. Βγενόπουλου, που αγόρασε το περιβόητο 20% για να το πουλήσει στη συνέχεια. Το ενδιαφέρον είναι ότι το ρόλο του ενδιάμεσου στην περίπτωση της ΠΓΔΜ τον έπαιξε η γνωστή μας Interamerican του κ. Κοντομηνά, μέσω της θυγατρικής της που δραστηριοποιείται στον τομέα των τηλεπικοινωνιών, της Cosmotelco.

Στις 22 Δεκεμβρίου 2000 ανακοινώθηκε ότι ένα διεθνές κονσόρτσιουμ εταιρειών (Stonebridge Communi-cations AD) με επικεφαλής τον ουγγρικό οργανισμό τηλεπικοινωνιών Matav (Magyar Telekom Rt) απέκτησε τον έλεγχο του 51% του αντίστοιχου οργανισμού της ΠΓΔΜ MakTel (Makedonski Telekommunikacii). Στο κονσόρτσιουμ μετείχε με 86,5% η Matav, ενώ 6,1% κατείχε το Southeast Europe Equity Fund (SEEF), μια εταιρεία επενδύσεων του Τζορτζ Σόρος, και άλλα 7,4% η Interamerican Holding, του γνωστού ομίλου του Δημήτρη Κοντομηνά. Η συμφωνία προέβλεπε ότι μετά την ολοκλήρωσή της θα αναλάμβανε η Matav το μάνατζμεντ και τον πλήρη επιχειρηματικό έλεγχο της MakTel.

Και ποια είναι η σχέση της Deutsche Telekom με την εξαγορά; Μα η γερμανική εταιρεία βρίσκεται πίσω από όλη αυτή τη μεθόδευση. Η Deutsche Telekom απέκτησε ήδη από το 1993 το 30% της Matav, ενώ το 2000 έγινε ο μεγαλύτερος μέτοχος της ουγγρικής εταιρείας και το 2005 έφτασε να ελέγχει το 59% της Matav. Η εξαγορά του 51% της MakTel χρηματοδοτήθηκε με δάνειο της ίδιας της Deutsche Telekom.

Ενθουσιασμένος ο Ντάνιελ Ντόντσεφ, τότε διευθύνων σύμβουλος της MakTel, σχολίασε τη συμφωνία με λόγια που μας θυμίζουν τους Ελληνες ομολόγους του να σχολιάζουν την εκποίηση του ΟΤΕ: «Η Matav εισήλθε στην περιοχή της νοτιοανατολικής Ευρώπης σε μια ιδανική στιγμή, έτσι ώστε να συμμετάσχει στην επιταχυνόμενη ανάπτυξη των τηλεπικοινωνιών που αναμένεται τα επόμενα χρόνια. Η εμπειρία και η τεχνογνωσία της Matav και της Deutsche Telekom θα βοηθήσουν στην ενίσχυση της θέσης της MakTel στην αγορά και θα διευρύνουν την ανάπτυξη της αγοράς».

Η εξαγορά του 51% της MakTel από το κονσόρτσιουμ των εταιρειών που ελέγχονταν από την Deutsche Telekom συνοδεύτηκε από πολλές αμφισβητήσεις. Υπάρχει ακόμα και ειδική έκθεση του International Crisis Group για τη διαφθορά του δημοσίου τομέα στην ΠΓΔΜ, στην οποία αναφέρεται η περίπτωση της εξαγοράς της MakTel ως μιας από τις πιο χαρακτηριστικές σκοτεινές δοσοληψίες της περιόδου ("Macedonia's public secret: how corruption drags the country down", 14/8/02). Ανεξάρτητα από τη βασιμότητα της έκθεσης, είναι σίγουρο ότι υπήρξε μια εσπευσμένη και αδιαφανής διαδικασία εκχώρησης αυτού του κρίσιμου 51%. Πάντως η ελληνική κυβέρνηση ίσως γνωρίζει κάτι περισσότερο, εφόσον ο ΟΤΕ ήταν η δεύτερη εταιρεία που συμμετείχε στο σχετικό διαγωνισμό και έχασε από το κονσόρτσιουμ των τριών εταιρειών (Matav, SEEF, Cosmotelco-Interamerican).

Αλλά ακόμα και μετά την ολοκλήρωση της μεταβίβασης του 51% της MakTel δεν είχε ολοκληρωθεί το σχέδιο της εξαγοράς. Με το 86,5 που κατείχε μέσα στο κονσόρτσιουμ του 51%, η Matav έλεγχε άμεσα μόνο το 44% του οργανισμού τηλεπικοινωνιών της ΠΓΔΜ. Με διαδοχικές κινήσεις η ουγγρική θυγατρική πλέον της Deutsche Telekom αγόρασε το μερίδιο της SEEF, ενώ στις 24 Οκτωβρίου 2004 και η Cosmotelco του Ομίλου Κοντομηνά υπέγραψε συμβόλαιο πώλησης των μετοχών της στη Matav, αντί ποσού 31,4 εκατ. ευρώ. Μετά την πώληση αυτή, η Matav απέκτησε μόνη της την πλειοψηφία του 51% ενώ η Cosmotelco αποσύρθηκε.

Από τότε, συνεχίζεται η σταδιακή μεταβίβαση και του μειοψηφικού μεριδίου της MakTel που είχε παραμείνει σε κρατικό έλεγχο. Το Μάιο του 2006 η Matav αποφάσισε την αγορά άλλου 10% των μετοχών της MakTel, μετά την ανακοίνωση της κυβέρνησης της ΠΓΔΜ ότι επιθυμεί την πώληση του συνόλου της συμμετοχής της στον οργανισμό τηλεπικοινωνιών της χώρας Από την 1η Μαΐου 2008 η εταιρεία μετονομάστηκε από AD Makedonski Telekomunikacii σε Makedonski Telekom AD - Skopje. Αυτές τις μέρες η MakTel ολοκληρώνει την αλλαγή του εμπορικού της ονόματος σε T-Home για τις υπηρεσίες σταθερής τηλεφωνίας και ευρυζωνικής πρόσβασης. Ηδη από το Σεπτέμβρη του 2006 έχει αλλάξει το εμπορικό όνομα της εταιρείας κινητής τηλεφωνίας του οργανισμού από MobiMAk σε T-Mobile. Με αυτές τις αλλαγές ολοκληρώνεται η ταύτιση της εταιρείας με την Deutsche Telekom και την ονομασία των αντίστοιχων θυγατρικών του γερμανικού οργανισμού στις άλλες χώρες όπου δραστηριοποιείται.

Και ποιο είναι τελικά το αποτέλεσμα αυτών των συνεχών αγοραπωλησιών που καταλήγουν στον όλο και μεγαλύτερο έλεγχο της βαλκανικής αγοράς τηλεπικοινωνιών από την Deutsche Telekom; Τον περασμένο Οκτώβριο ανακοινώθηκε επισήμως στα Σκόπια ότι «η εταιρεία τηλεπικοινωνιών Telekom εφαρμόζει ένα πρόγραμμα μείωσης του προσωπικού της και προσφέρει 11.000 ευρώ σε εκείνους που θα αποφασίσουν εθελούσια έξοδο από την εταιρεία. Συνολικά, η εταιρεία πρόκειται να απολύσει 300 υπαλλήλους με εθελούσια έξοδο». Επιβεβαιώνονται δηλαδή οι φόβοι των συνδικαλιστών του ΟΤΕ που διαβλέπουν στη μεγάλη επιχειρηματική κίνηση της κυβέρνησης μια άμεση απειλή για τα δικά τους συμφέροντα.

Αλλά για την Ελλάδα και τον ΟΤΕ η εξέλιξη αυτή στη γειτονική χώρα θα έχει και πιο ειδικά αποτελέσματα. Με την εξαγορά του ελληνικού οργανισμού, η Deutsche Telekom θα βρεθεί αυτομάτως στην ΠΓΔΜ με δυο διαφορετικές εταιρείες κινητής τηλεφωνίας, την T-Mobile και την Cosmofon, θυγατρική της Cosmote του ΟΤΕ, η οποία ξεκίνησε τη δραστηριοποίησή της το 2003 και ήδη από τα τέλη του 2006 κατέχει σημαντικό μερίδιο στην αγορά κινητής τηλεφωνίας, που φτάνει το 33%. Αλλά η συνύπαρξη δύο θυγατρικών εταιρειών της ίδιας μητρικής σε έναν οικονομικό κλάδο απαγορεύεται απολύτως από τους κανόνες ανταγωνισμού στο πλαίσιο της Ε.Ε. Η άμεση συνέπεια είναι ότι ουσιαστικά η πιο αδύναμη και λιγότερο ευνοημένη (εν προκειμένω η Cosmofon), θα απορροφηθεί με τον ένα ή τον άλλο τρόπο από την T-Mobile, πράγμα που θα έχει προφανείς δυσμενείς επιπτώσεις για τους εργαζομένους. Το ίδιο θα συμβεί και στις άλλες βαλκανικές χώρες στις οποίες δραστηριοποιείται ο ΟΤΕ, με αποτέλεσμα την αποδυνάμωση του συνολικού οικονομικού όγκου της εταιρείας. Φυσικά αυτό δεν απασχολεί την Deutsche Telekom, η οποία υπολογίζει το συνολικό όφελος που θα έχει από τον έλεγχο της αγοράς, σ' αυτή την «απομονωμένη» περιοχή της νοτιοανατολικής Ευρώπης.

Αλλά αυτά είναι ψιλά γράμματα για την κυβέρνηση. Μετά την απομάκρυνση από το ταμείο του κ. Αλογοσκούφη ουδέν λάθος αναγνωρίζεται.

 

(Ελευθεροτυπία, 17/5/2008)

 

www.iospress.gr