ΔΕΗ, ΡΑΕ και ΚΕΔ επιμένουν για μονάδα στο Αλιβέρι

 

(Λιθ)άνθρακες ο θησαυρός της ΔΕΗ

 

 

Την ώρα που ο Τύπος χαιρέτιζε την έγκριση από το ΥΠΕΧΩΔΕ των περιβαλλοντικών όρων για την πράσινη μονάδα φυσικού αερίου της ΔΕΗ στο Αλιβέρι, ο πρόεδρος της ΔΕΗ κ. Αθανασόπουλος ανάμεσα σε αιχμές για αόρατους και ορατούς εχθρούς της επιχείρησης ανακοίνωνε τη θετική γνωμοδότηση της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας (ΡΑΕ) για τη «μαύρη» μονάδα λιθάνθρακα, επίσης στο Αλιβέρι. Μια μονάδα 800 MW που θα εκλύει τουλάχιστον 4,6 εκ. τόνους διοξειδίου του άνθρακα ακόμα και αν χρησιμοποιηθούν οι καλύτερες διαθέσιμες τεχνικές, όπως επισημαίνει η WWF. Μάλιστα, ο πρόεδρος της ΔΕΗ γνώριζε περί της θετικής γνωμοδότησης -πριν ακόμα δοθεί- από τις 17 Απριλίου, όπως προκύπτει από σχετικό δελτίο Τύπου της επιχείρησης. Είναι απορίας άξιον πώς ανακοινώνεται με τόση φασαρία η έγκριση της μονάδας του φυσικού αερίου, ενώ σχεδόν στα κρυφά από άποψη διαδικασιών ετοιμάζεται η μονάδα του λιθάνθρακα. Με συνοπτικές διαδικασίες επιλέχτηκαν ο βολικός Δήμος Αλιβερίου αλλά και η Λάρυμνα Φθιώτιδας για την κατασκευή κι άλλων ρυπογόνων λιθανθρακικών μονάδων της ΔΕΗ. Οι νέες περιοχές επιλέχτηκαν σχεδόν διά της εις άτοπον απαγωγής, δεδομένου ότι τόσο στην Καβάλα και τον Αλμυρό όσο και στο Μαντούδι η κυβέρνηση και οι επενδυτές έκαναν πίσω μετά τις μαζικές αντιδράσεις φορέων και κατοίκων.

Η ΡΑΕ με αδιαφανείς διαδικασίες προωθεί αυτές τις μονάδες, ενώ ταυτόχρονα αναστέλλει ανεξήγητα το πρόγραμμα επενδύσεων σε φωτοβολταϊκά και διατυπώνει συνεχώς ενστάσεις για τις ανανεώσιμες πηγές. Παράλληλα εξετάζει την περίπτωση να χορηγήσει ενιαία άδεια λειτουργίας στη ΔΕΗ, άσχετα αν οι υφιστάμενες ή οι υπό κατασκευή μονάδες πληρούν τους περιβαλλοντικούς όρους. Πέρα από το ότι αυτό είναι αντισυνταγματικό σύμφωνα και με πόρισμα του Συνηγόρου του Πολίτη, φαίνεται ότι η ΡΑΕ τρέφει μεγάλη συμπάθεια για το πιο βρόμικο καύσιμο, δηλαδή τον λιθάνθρακα.

Μόλις το 2006 η ΡΑΕ ανέθεσε, έπειτα από διεθνή διαγωνισμό, σε εταιρεία θυγατρική της γερμανικής RWE (εταιρεία που λατρεύει τον λιθάνθρακα και που απασχόλησε πρόσφατα τη δημοσιότητα) να εκπονήσει μελέτη σκοπιμότητας για την εισαγωγή λιθάνθρακα στη χώρα. Από εκεί -πρώτοι οι επενδυτές και μετά η ΡΑΕ- πήραν το μήνυμα κι αποδέχτηκαν τη συμφέρουσα αυτή (για τους ίδιους) λύση. Εξι αιτήσεις κατατέθηκαν τότε και ταχύτατα, χωρίς να εξεταστεί καθόλου το θέμα εκπομπών CO2 και περιβαλλοντικής όχλησης, εκδόθηκαν δύο θετικές γνωμοδοτήσεις της ΡΑΕ. Στην ΤΕΡΝΑ, για εργοστάσιο λιθάνθρακα στο Μαντούδι και στον Μυτιληναίο, για παρόμοια μονάδα στην Αντίκυρα. Ηθελαν μάλιστα να κατασκευάσουν και μια μονάδα τέρας 1.600 MW στην Καβάλα ή τον Αλμυρό. Μια μονάδα που απέρριψαν οι κάτοικοι στη γερμανική πόλη Ensdorf. Στην Καβάλα, στον Αλμυρό και στο Μαντούδι, όμως, η αντίδραση ήταν μεγάλη και ο κόσμος αποφασισμένος.

Η καθολική άρνηση είχε ως αποτέλεσμα να σταματήσουν τα σχέδια συνεργασίας ΔΕΗ-RWE και να ανακαλέσει ο υπουργός Ανάπτυξης τη θετική γνωμοδότηση της ΡΑΕ για τη μονάδα στο Μαντούδι.

Η ΔΕΗ κινήθηκε σιωπηλά αμέσως μετά, για την κατασκευή μονάδων στο Αλιβέρι και στη Λάρυμνα. Ο λιθάνθρακας είναι μια κερδοφόρα επένδυση μόνο για τους επενδυτές. Οι μονάδες αυτές άπαξ και κατασκευαστούν πρέπει να λειτουργούν τουλάχιστον 80% του χρόνου, δηλαδή βρέξει-χιονίσει, ενώ το κόστος των εκπομπών ρύπων μετακυλίεται εύκολα στους καταναλωτές. Ηδη η ΔΕΗ εξετάζει το εξωφρενικό ενδεχόμενο να επιβληθεί ρήτρα ρύπων στα τιμολόγιά της. Αυτό, πέρα από το ότι είναι εντελώς αντίθετο με το ευρωπαϊκό σύστημα της αρχής «ο ρυπαίνων πληρώνει», καταδικάζει τους κατοίκους να πληρώνουν και τη βλάβη στην υγεία τους.

Η WWF με συνεχείς παρεμβάσεις και η «Συμμαχία ενάντια στον λιθάνθρακα» προσπαθούν να ενημερώσουν για τις καταστροφικές συνέπειες της κατασκευής κι άλλων τέτοιων μονάδων. Η ΡΑΕ καλύπτει τις ενέργειες κατασκευής μονάδας στο Αλιβέρι με μυστικοπάθεια, βαφτίζοντας τη μονάδα λιθάνθρακα μονάδα φυσικού αερίου, εμποδίζοντας έτσι τις ενστάσεις. Δικαιολογήθηκε μάλιστα, ισχυριζόμενη ότι δεν υπήρχε αντίστοιχη κατηγορία στην ιστοσελίδα της γι' αυτό και ανάρτησε την αίτηση κατασκευής της μονάδας στην κατηγορία φυσικού αερίου. Αυτό δεν ισχύει, δεδομένου ότι από παλιά, στην περίπτωση της Αντίκυρας, είχε αναρτηθεί στην ιστοσελίδα της ΡΑΕ αίτηση για την κατασκευή μονάδας λιθάνθρακα.

Ενα άλλο παράδοξο αφορά την αίτηση της ΔΕΗ για λιθανθρακική μονάδα στη Λάρυμνα. Στην περίπτωση αυτή, στην ιστοσελίδα της ΡΑΕ δημοσιεύθηκε θετική γνωμοδότηση χωρίς να έχει προηγηθεί η δημοσιοποίηση της αίτησης. Η ΡΑΕ ισχυρίστηκε ότι δεν ανάρτησε στην ιστοσελίδα την ανακοίνωση διότι δεν ήταν πλήρης ακόμα ο φάκελος της αίτησης και δεν είχαν πληρωθεί τα παράβολα, και ότι εκ παραδρομής δόθηκε θετική γνωμοδότηση .

Στο Αλιβέρι όμως, πολύ γρήγορα η ΡΑΕ έδωσε θετική γνωμοδότηση χωρίς να εξετάσει επί της ουσίας την περιβαλλοντική διάσταση της επένδυσης. Παράλληλα, εντελώς ανεξήγητα δόθηκε στη ΔΕΗ αυστηρός χρόνος εκτέλεσης του έργου μέχρι το 2013, δημιουργώντας εύλογα ερωτήματα, μια και είναι γνωστό ότι χρειάζονται περιβαλλοντικές μελέτες και χρονοβόρες διαδικασίες, ενώ σίγουρα θα προκύψουν αντιδράσεις και προσφυγές.

Τέλος, η ΡΑΕ γνωμοδότησε θετικά για την κατασκευή της συγκεκριμένης μονάδας ενώ η έκταση δεν ανήκει στη ΔΕΗ. Σχετικά με το ζήτημα της μη κατοχής της έκτασης, η απάντηση βρίσκεται πάλι στην από μηχανής παρέμβαση της κυβερνητικής ΚΕΔ (Κτηματική Υπηρεσία του Δημοσίου). Ενα οικόπεδο που παραχωρήθηκε στον δήμο τον Φεβρουάριο του 2004, με υπογραφή του τότε υπουργού Νίκου Χριστοδουλάκη και του υφυπουργού κ. Φωτιάδη, για αθλοπαιδιές και πράσινο, το ιδιοποιήθηκε η ΚΕΔ και το πουλάει στη ΔΕΗ.

Ο πρόεδρος της ΚΕΔ σε επιστολή του προς τον πρόεδρο της ΔΕΗ (23/6/2008) σημειώνει μεταξύ άλλων: «Εχουμε ξεκινήσει την προβλεπόμενη διαδικασία και σας διαβεβαιώνουμε ότι θα ολοκληρωθεί μέχρι τις 30/11/2008. Εκτιμούμε ότι θα έχει υπογραφεί μνημόνιο συνεργασίας μεταξύ ΚΕΔ-ΔΕΗ και Δήμου Αλιβερίου για τις γενικότερες παρεμβάσεις στην περιοχή».

Είναι απορίας άξιον όμως, πώς η θετική γνωμοδότηση για την κατασκευή εκεί της μονάδας δόθηκε χωρίς τον ξενοδόχο! Αυτό θα πρέπει να εξηγηθεί αναλυτικά στους πολίτες του Αλιβερίου. Τη στιγμή μάλιστα που η δημοτική περιουσία ανήκει στους δημότες και όχι αποκλειστικά στον εκάστοτε δημοτικό άρχοντα. Μπορεί βέβαια τη στιγμή αυτή η ΚΕΔ να πρέπει να απαντήσει σε πολύ σοβαρότερες υποθέσεις αγοραπωλησιών που απασχολούν τη δημοσιότητα, αλλά ο Δήμος Αλιβερίου λύνοντας τη σιωπή του ίσως μπορεί να διαφωτίσει περί του μνημονίου αυτού. Αναμένεται και η σαφής τοποθέτηση του δημοτικού συμβουλίου. Δεν γνωρίζουμε βέβαια αν θα είναι τόσο δυναμική όπως αυτή του δημάρχου Μαντουδίου, κ. Ενωτιάδη, που ανάγκασε τους υπεύθυνους να πάρουν πίσω την αδειοδότηση για... επανεξέταση.

Η επίκληση από πλευράς κυβερνητικών κυρίως συνδικαλιστών της ΔΕΗ του κοινωφελούς έργου της επιχείρησης και του σκοτεινού ρόλου της WWF μάλλον κινείται σε επιχειρήματα του προηγούμενου αιώνα. Ούτως ή άλλως, η ΔΕΗ είναι μια επιχείρηση η οποία είτε το θέλει είτε όχι οφείλει να σεβαστεί τη σύμβαση του Κιότο που έχει υπογράψει η Ελλάδα και οφείλει να πάψει να προκρίνει σχεδόν αποκλειστικά ρυπογόνες μονάδες του κερδοφόρου, αλλά και καταστροφικού για την υγεία και το περιβάλλον, λιθάνθρακα.

Το ίδιο ισχύει και για τη ΡΑΕ, η οποία μέχρι σήμερα παραμελεί τις άλλες μορφές ενέργειας λειτουργώντας σαν ρυθμιστής ιδιωτικών συμφερόντων και παραγωγής ρύπων πάνω στις πλάτες των κατοίκων της κάθε περιοχής.

 

(Ελευθεροτυπία, 27/9/2008)

 

www.iospress.gr