Κάποτε πληρώνουν ακόμα και τα αφεντικά στο χώρο των ΜΜΕ

 

Το "μπλοκάκι" είχε τη δική του ιστορία
 

 

Η λεγόμενη "ευέλικτη" εργασία των δημοσιογράφων, δηλαδή η ψευδεπίγραφη σχέση "παροχής ανεξάρτητων υπηρεσιών" με το "μπλοκάκι" (Δ.Π.Υ) στις επιχειρήσεις Ενημέρωσης (Ιδιωτικές, Δημοτικές και Δημόσιες - ΕΡΤ κ.λπ) έχει πάρει διαστάσεις καταιγίδας. Και τώρα που η ελληνική οικονομία εισέρχεται σε φάση παρατεταμένης ύφεσης αναμένονται τα χειρότερα: περισσότερη ανεργία, ακόμα περισσότερη "μαύρη" εργασία και επέκταση των "ευέλικτων" μορφών εντατικότερης εκμετάλλευσης των εργαζομένων, γενικά και ειδικά στον κλάδο του Τύπου και των ΜΜΕ.

Πέρα από την πίεση που εξ αντικειμένου ασκείται από την επικείμενη άνοδο της ανεργίας, ο περιορισμός των εργασιακών και ασφαλιστικών δικαιωμάτων (η "μαύρη" εργασία, τα "μπλοκάκια", η μερική απασχόληση κ.ο.κ) ενισχύεται και από τους πιο κάτω μονιμότερους παράγοντες:

1. Από τη θεσμική συρρίκνωση και την εσκεμμένη αδρανοποίηση των ελεκτικών μηχανισμών της δημόσιας διοίκησης που θεωρητικά θα όφειλαν να εντοπίζουν και να τιμωρούν την εργοδοτική αυθαιρεσία (Επιθεώρηση Εργασίας, Ασφαλιστικά Ταμεία κ.λπ).

2. Από τη συστηματική υπονόμευση των Συμβάσεων Εργασίας Αορίστου Χρόνου, την προηγούμενη 15ετία, μέσω αλλεπάλληλων νομοθετικών ρυθμίσεων νεοφιλελεύθερης ευρωπαϊκής προέλευσης, αλλά και οι αυξημένες θεσμικές δυνατότητες που παρέχονται πλέον στις επιχειρήσεις ώστε να ελίσσονται "αθέατες" μεταμφιεζόμενες και μετακινούμενες, αποφεύγοντας τις κάθε είδους υποχρεώσεις τους και ιδίως αυτές προς τους εργαζόμενούς τους.

3. Από τη ραγδαία αποδυνάμωση των συνδικάτων, κυρίως στον ιδιωτικό τομέα, αλλά και την επικράτηση στα περισσότερα σωματεία συντεχνιακών αντιλήψεων ("θυσία" νεοτέρων γενιών εργαζομένων με αντάλλαγμα τη διαπραγμάτευση της διάσωσης των κεκτημένων των παλαιότερων).

4. Από την ιδιότυπη "ασυλία" των περισσότερων επιχειρήσεων ΜΜΕ, ως προϊόν της "διαπλοκής" τους με την κρατική και οικονομική εξουσία, που ενισχύει την ασυδοσία και την "ευελιξία" της εργασίας στο συγκεκριμένο κλάδο. Και, ασφαλώς,

5. Από την αποκαρδιωτική κατάσταση που επικρατεί -ως προς το χρόνο και το κόστος απονομής δικαιοσύνης- στα δικαστήρια της χώρας, καθώς και από τον κίνδυνο της τιμωρίας από τους εργοδοτικούς κύκλους όσων στραφούν στη Δικαιοσύνη, αποτελούν ουσιαστικούς λόγους αποθάρρυνσης της πλειονότητας των αδικημένων εργαζομένων να βρουν το δίκιο τους.

Αυτόν τον τελευταίο παράγοντα αποφάσισαν να αγνοήσουν δύο νέοι δημοσιογράφοι μετά την απόλυσή τους από τις επισφαλείς και ανασφάλιστες θέσεις τους, ο ένας στον ραδιοσταθμό FLASH του κ. Σωκράτη Κόκκαλη, και ο άλλος στην εφημερίδα "ΧΩΡΑ" του κ. Γιώργου Τράγκα.

Ο πρώτος, ο κ. Νίκος Αλέπης, εργάστηκε στον FLASH από την 1/10/2003 και απολύθηκε στις 7/4/2005. Αν και ήταν καθημερινά με πλήρες ωράριο στο σταθμό, τον θεωρούσαν ως διερχόμενο "εργολάβο" που παρείχε "ανεξάρτητες υπηρεσίες" "με το κομμάτι". Ετσι, εφόσον η επιχείρηση του κ. Κόκκαλη δεν εφήρμοζε τη Συλλογική Σύμβαση της ΕΣΗΕΑ, του στέρησε γύρω στα 20.000 ευρώ - και ασφαλώς τα ασφαλιστικά του δικαιώματα. Η αγωγή του κ. Αλέπη κατά του ραδιοσταθμού ορίστηκε να εκδικαστεί τον Ιούλιο του 2005. Αλλά, αναβλήθηκε, λόγω "κωλύματος" του συνηγόρου προφανώς της εργοδοσίας. Ομως, μετά από σχεδόν ένα χρόνο (24/5/2006) η δίκη έγινε. Το Πρωτοδικείο Αθηνών, Τμήμα Εργατικών Διαφορών (Αρ. Απόφ. 2011/2006) υποχρέωσε τον ραδιοσταθμό να πληρώσει 16.016 ευρώ με το νόμιμο τόκο (χαρίστηκαν οι διαφορές για την Κυριακάτικη εργασία), και 500 ευρώ για τα δικαστικά έξοδα. Φυσικά ο FLASH δεν αποδέχτηκε την ετυμηγορία, και οδήγησε την υπόθεση στο Εφετείο, όπου και εκδικάστηκε σχεδόν έναν ακόμα χρόνο μετά, στις 20/3/2007. Για να δημοσιευτεί επιτέλους στις 28/9/2007, η απόφαση δικαιώνοντας οριστικά το δημοσιογράφο: "Αφού, η εκκαλούσα εργοδότρια (σ.σ. FLASH), ασκούσε τον έλεγχο και εποπτεία ως προς τον τόπο, το χρόνο και τον τρόπο παροχής της εργασίας του και του έδινε δεσμευτικές εντολές και οδηγίες για την προσήκουσα εκπλήρωση της παροχής του, επρόκειτο για σύμβαση εξαρτημένης εργασίας και τα όσα αντίθετα ισχυρίζεται η εκκαλούσα είναι κατ' ουσίαν αβάσιμα και απορριπτέα (...) Τέλος απορριπτέος είναι και ο λόγος εφέσεως περί καταχρηστικής ασκήσεως του δικαιώματος της αγωγής (σ.σ. από τον απολυμένο), διότι τα θεμελιωτικά αυτού πραγματικά περιστατικά (μακρά αδράνεια του ενάγοντος ο οποίος άσκησε αγωγή μετά τη λύση της σύμβασης...), αυτοτελώς αλλά και συνολικώς εκτιμώμενα και αληθή υποτιθέμενα, δεν καθιστούν τη δια της αγωγής άσκηση του δικαιώματος καταχρηστική..." (Απόφαση Εφετείου Αθηνών, Τμήμα 4ο, Αρ. 6534/2007).

Ο δεύτερος νέος δημοσιογράφος, ο κ. Φώτης Σμυρνής, προσλήφθηκε την 1/10/2001 στην εφημερίδα "ΧΩΡΑ" του γνωστού λαϊκού ήρωα των τηλεπαραθύρων, Γιώργου Τράγκα, και εργάστηκε μέχρι τις 17/6/2006, οπότε και απολύθηκε χωρίς οποιαδήποτε αποζημίωση όταν ο κ. Τράγκας διέκοψε προσωρινά την έκδοση της εφημερίδας του (διεκδικώντας παράλληλα περισσότερη κρατική διαφήμιση από την κυβέρνηση). Οπως διαβάζουμε στην απόφαση του Πρωτοδικείου Αθηνών (2137/2008), η "Γ. ΤΡΑΓΚΑΣ ΕΚΔΟΤΙΚΗ Α.Ε.Β.Ε." "αποδέχτηκε την εργασία του κ. Σμυρνή, δεν του κατέβαλε τις δεδουλευμένες αποδοχές από το 1/10/2001 μέχρι και τον Απρίλιο του 2002, ενώ του κατέβαλε τις αποδοχές του μειωμένες για το διάστημα από 1/5/2002 έως την καταγγελία της σύμβασή του -ήτοι από 1/5/2002 μέχρι 31/10/2003 οπότε του κατέβαλε το ποσό των 216,87 ευρώ μηνιαίως αντί του προβλεπόμενου από τις Σ.Σ.Ε, από 1/11/2003 μέχρι 30/9/2004, καθ' όσον τον είχε εντάξει στο καλούμενο 'προμισθολόγιο' (σ.σ. πρόκειται περί παράνομης πατέντας διαδεδομένης στα ΜΜΕ), ενώ για το μετά την 1/10/2004 διάστημα δεν του κατέβαλε τις πλήρεις αποδοχές".

Με λίγα λόγια ο Γ. Τράγκας αφαίρεσε από τον νεαρό δημοσιογράφο 40.218 ευρώ, εφόσον τον απασχολούσε αρχικά ως άμισθο "μαθητευόμενο" κι αργότερα ως δήθεν "εξωτερικό συνεργάτη" με στοιχειώδεις αμοιβές (και, προφανώς, ανασφάλιστο), κατά παράβαση της Συλλογικής Σύμβασης της ΕΣΗΕΑ (μέλος της οποίας παραμένει ο κ. Τράγκας).

Στο δικαστήριο οι συνήγοροι του κ. Τράγκα επέμεναν πως ο δημοσιογράφος δεν βρισκόταν συνεχώς στην εφημερίδα, δεν είχε ωράριο και είχε αποδεχτεί την "εξωτερική του (εργολαβική) σχέση" καθώς είχε εκδώσει "μπλοκάκι" (Δελτίο Παροχής Υπηρεσιών) κι "έκοβε" αποδείξεις -συνεπώς ...καλά έκαναν και τον πλήρωσαν 40.000 ευρώ λιγότερο και του στερούσαν την κοινωνική ασφάλιση! Η απόφαση του δικαστηρίου στο σημείο αυτό είναι εξαιρετική: "Το γεγονός ότι για τις ανάγκες της εργασίας του ευρισκόταν αρκετό χρόνο εκτός γραφείων της εναγομένης, καθώς και η υποχρεώση που του είχε επιβάλει η τελευταία να εκδίδει τιμολόγια παροχής υπηρεσιών για το μισθό που εισέπρατε δεν μεταβάλλουν το χαρακτήρα της συμβάσεώς του ούτε αναιρούν την κρίση περί εξαρτήσεώς του από την εναγόμενη. Κι αυτό διότι η εκτός γραφείων της εφημερίδας απασχόλησή του ήταν απαραίτητη για τη συγκέντρωση του υλικού προς δημοσίευση των άρθρων του, η δε απασχόλησή του γινόταν υπό την εποπτεία του αρχισυντάκτη και του διευθυντή της εφημερίδας (...) Συνεπώς η εναγόμενη οφείλει στον κ. Σμυρνή το ποσό των 40.218 ευρώ, εντόκως (...) Και καταδικάζει την εναγόμενη στη δικαστική δαπάνη 1.200 ευρώ".
 

Δεν χρειάζεται να σημειώσουμε ότι ο κ. Τράγκας θα ασκήσει έφεση.
 

Το δίδαγμα για τη ΓΣΣΕ, το Εργατικό Κέντρο και το κάθε σωματείο (εν προκειμένω την ΕΣΗΕΑ) είναι ότι οφείλουν ν' αναδείξουν και να υποστηρίξουν αυτές τις γενναίες ατομικές στάσεις των εργαζομένων και ν' αξιοποιήσουν τέτοιου είδους σημαντικές αποφάσεις της Δικαιοσύνης. Τα σωματεία οφείλουν να καταθέσουν μηνυτήριες αναφορές στον Εισαγγελέα, εν ανάγκη να πάρουν απ' το χεράκι την Επιθεώρηση Εργασίας και τα Ασφαλιστικά Ταμεία για να ελέγξουν από κοντά την εργοδοτική ασυδοσία, και να εξασφαλίσουν τα δικαιώματα των εργαζομένων σε κάθε χώρο δουλειάς.

 

(Ελευθεροτυπία, 1/11/2008)

 

www.iospress.gr