Η περιπέτεια μιας νέας γιατρού στις φυλακές της Χίου

 

Αλλος για Χίο τράβηξε
 

 

Στις φυλακές της Χίου διορίστηκε εδώ και λίγους μήνες, για να κάνει το αγροτικό της, η γιατρός Κ.Λ. Η γιατρός είχε ακόμα πολύ πρόσφατο τον όρκο του Ιπποκράτη και ξεκίνησε με πάθος να παρέχει τις ιατρικές της φροντίδες στους συνωστισμένους κρατούμενους των φυλακών. Παράλληλα άρχισε και τις προσπάθειες να εφαρμόσει τις διατάξεις του νόμου, να έχουν δηλαδή οι κρατούμενοι το δικαίωμα στην υγεία και στην περίθαλψη.

Αρχισε να εξετάζει ασθενείς σε ένα χώρο σαν στενό κελί με ακαθαρσίες ποντικών, μούχλα και κοριούς, ενώ απευθύνθηκε στην υποδιευθύντρια των φυλακών για να διαμαρτυρηθεί και να ζητήσει κάποια βελτιωτικά μέτρα. Η απάντηση στην ουσία ήταν ότι «έπρεπε να προσέξει διότι μπορεί να κριθεί τελικά ακατάλληλη για αυτή τη δουλειά». Παρέμεινε λοιπόν στη θέση της και άρχισε να φροντίζει τους κρατούμενους όταν διαπίστωσε ότι πέρα από τις άθλιες συνθήκες του «ιατρείου» άρχισαν και οι παρεμβάσεις ακόμα και στην άσκηση των ιατρικών της καθηκόντων.

Στο διάστημα της πανελλαδικής κινητοποίησης των φυλακισμένων η γιατρός συνέταξε μια αναφορά προς το διοικητή του νοσοκομείου Χίου, αλλά και προς όλους τους αρμόδιους των φυλακών, ενημερώνοντάς τους, όπως είχε υποχρέωση, για τις συνθήκες άσκησης των καθηκόντων της και με στόχο να φροντίσουν για στοιχειώδεις αλλαγές σε κάποια από τα κακώς κείμενα της φυλακής. Η εκτενής αναφορά της περιέγραφε τις άθλιες συνθήκες που επικρατούν στο νοσηλευτικό «δωμάτιο» των φυλακών, τα κατεστραμμένα και παλιά όργανα εξέτασης των κρατουμένων αλλά και τη διατύπωση απόψεων των σωφρονιστικών υπαλλήλων επί ιατρικών θεμάτων όπως π.χ. ποια φάρμακα είναι κατάλληλα και ποια όχι. «Οταν κάποιος πλύνει τα χέρια του εκεί, νιώθει πραγματικά ότι λερώθηκε περισσότερο και όχι ότι απολυμάνθηκε, (προφανώς λόγω των εγκαταστάσεων το νερό είναι βρώμικο και τα χέρια 'κολλάνε' μετά το πλύσιμο). Ομως σε χώρο ιατρείου χρειάζεται να υπάρχει αν μη τι άλλο καθαρό νερό. Χρειάστηκε να κάνω αλλαγή τραύματος σε κάποιον ασθενή και δεν υπήρχε κάποιο καθαρό σημείο που να μπορεί να ακουμπήσει το τραυματισμένο χέρι του ώστε να μη μολυνθεί». Στην αναφορά της η Κ.Λ. περιγράφει την Οδύσσεια ασθενών κρατουμένων που είναι επιληπτικοί ή διαβητικοί ή πάσχουν από άσθμα.

Αναλυτικά αναφέρεται στα άρθρα του σωφρονιστικού κώδικα που περιγράφουν τη φροντίδα που χρειάζονται οι φυλακισμένοι και που όμως δεν τηρούνται με άμεσο αποτέλεσμα τις επιπτώσεις στην υγεία τους. Είναι γνωστό το πρόβλημα του νερού στο νησί, το οποίο συχνά περιέχει βλαβερές ουσίες και οι κάτοικοι καλούνται να πίνουν εμφιαλωμένο. Οι κρατούμενοι υποχρεώνονται να πιούν το νερό της βρύσης με αποτέλεσμα βλάβες στην υγεία τους.

Ο δημοσιογράφος της εφημερίδας «Αλήθεια» Γιώργος Παγούδης μάς μίλησε για το θέμα αυτό και τις διαμαρτυρίες των κρατουμένων που δεν έχουν την οικονομική δυνατότητα να προμηθεύονται εμφιαλωμένο νερό. Επειδή η αναφορά της γιατρού συνέπεσε με τις κινητοποιήσεις των κρατουμένων το θέμα «βγήκε» και στα τοπικά ΜΜΕ. Το βολεμένο σύστημα διοίκησης των φυλακών αντέδρασε και μάλιστα η γιατρός άρχισε να δέχεται ακόμα και απειλές. Ο διοικητής του νοσοκομείου αλλά και οι γιατροί δυστυχώς παρότι επισκέφτηκαν τις φυλακές δεν έσπευσαν να καλύψουν τη γιατρό και έβγαλαν απλά μια χλιαρή ανακοίνωση. Η διοίκηση όμως των φυλακών και οι σωφρονιστικοί υπάλληλοι αντέδρασαν πολύ έντονα.

Στη Χίο υπήρχε παλιά μια μικρή φυλακή που τη διαχειρίζονταν δύο οικογένειες. Τη δεκαετία του 1990 μεγάλωσε με νέες εγκαταστάσεις, πολλούς κρατούμενους (140) και όπως και ο τζίρος έτσι και οι ευθύνες αναγκαστικά πολλαπλασιάστηκαν. Ελλείψεις τρομακτικές σε προσωπικό και εγκαταστάσεις και ένα πολύ κλειστό σύστημα διοίκησης που ταυτόχρονα έχει και την τροφοδοσία. Σχεδόν όλη η διοίκηση αλλά και πολλοί σωφρονιστικοί υπάλληλοι ακόμα και οι προμηθευτές της φυλακής έχουν συγγενικούς δεσμούς και αυτό επηρεάζει προφανώς και τη συμπεριφορά τους. Σε δελτίο Τύπου που έδωσαν στη δημοσιότητα οι υπάλληλοι της φυλακής και με το οποίο επιτίθενται στην εφημερίδα «Αλήθεια» και στους υπαινιγμούς της για ευθύνες σε θάνατο 26χρόνου κρατούμενου απάντησαν με το επιχείρημα ότι «οι φυλακές δεν οργανώνουν εκδρομές και τουρισμό με σκοπό την ψυχαγωγία των κρατουμένων». Στη συνέχεια δε εγκαλούν τη γιατρό να εφαρμόζει «σωστά» τον όρκο του Ιπποκράτη. Σε ραδιοφωνική της συνέντευξη η υποδιευθύντρια των φυλακών ισχυρίστηκε ότι «ο αρχιφύλακας έχει ιατρικές γνώσεις και μπορεί να κρίνει τι φάρμακα θα αγοράσει διότι κάποια εξ αυτών που γράφει η γιατρός είναι ακριβά και ότι ο αρχιφύλακας γνωρίζει να επιδιορθώνει τόσο το πιεσόμετρο όσο και τον καρδιογράφο των φυλακών».

Δύο θάνατοι ένα μήνα πριν, χάλασαν φαίνεται την «ωραία» αυτή ατμόσφαιρα και η πρώτη σκέψη ήταν να φορτωθεί έμμεσα ο ένας στην φαρμακευτική αγωγή που έδωσε η γιατρός. Την κάλεσαν να καταθέσει, ενώ παράλληλα διέρρεαν φήμες για τις ευθύνες της. Στην αρχή είχε εξαφανιστεί και το χαρτί με τη συνταγογράφηση του ψυχιάτρου του νοσοκομείου για τον συγκεκριμένο κρατούμενο, αλλά μετά τις έντονες διαμαρτυρίες της γιατρού το χαρτί «επανήλθε». Στην πλάνη αυτή δεν έπεσε φυσικά η οικογένεια του νεκρού ούτε οι άλλοι κρατούμενοι που έχουν δει τους τελευταίους μήνες μια ανθρώπινη αντιμετώπιση από τη γιατρό και της έχουν εμπιστοσύνη. Η γιατρός κλήθηκε να καταθέσει στην αστυνομία για το θάνατο του κρατουμένου.

- Η βουλευτής του ΠΑΣΟΚ Ε. Τσουρή κατέθεσε ερώτηση στον υπουργό για τις συνθήκες περίθαλψης στις φυλακές Χίου.

- Η Αννα Φιλίνη επισκέφτηκε τις φυλακές και ενώ ζήτησε να παρίσταται και η γιατρός η διοίκηση με τυπικό κώλυμα δεν το επέτρεψε.

- Δύο περιπτώσεις ξυλοδαρμού έχει καταγγείλει η γιατρός και σε μία περίπτωση ενώ έστειλε στο νοσοκομείο κρατούμενο με πόνους στη μέση τον είδε να επιστρέφει χτυπημένος στο κεφάλι.

Αναγκάστηκε δε να βγει η ίδια στο ραδιόφωνο όταν ο αρχιφύλακας σε συνέντευξη αρνήθηκε ότι κάποιος κρατούμενος είχε χτυπηθεί στο κεφάλι.

Εκείνο που προκαλεί εντύπωση δεν είναι βέβαια μόνο η στάση της διοίκησης των φυλακών. Ποιος διευθυντής φυλακής εξάλλου διακρίνεται για την αλληλεγγύη του στους κρατούμενους. Προβληματίζει όμως η επιφυλακτική στάση των συναδέλφων γιατρών του νοσοκομείου. Μόνο το νοσηλευτικό προσωπικό ξεκαθάρισε την συμπαράστασή του στη γιατρό. Το θέμα πάντως δεν τελειώνει εδώ.

Η συγκεκριμένη γιατρός δουλεύει κατ' εντολή της υπηρεσίας της 40 ώρες την εβδομάδα στις φυλακές ενώ μέχρι τώρα οι γιατροί δούλευαν 6 ώρες την εβδομάδα. Μια μέρα ζήτησε να λείψει για να κάνει κάποιες ιατρικές εξετάσεις. Η υπηρεσία των φυλακών κατήγγειλε την απουσία της στο διοικητή του νοσοκομείου και εκείνος την κάλεσε στο γραφείο του.

Σύμφωνα με όσα μας είπε η γιατρός, ο διοικητής της ανακοίνωσε την πρόθεση του υπουργείου να την μετατάξει σε άλλη υπηρεσία διότι δεν μπορούσαν να εγγυηθούν την ασφάλειά της λόγω της αντιπαλότητας με τους σωφρονιστικούς υπαλλήλους. Η ίδια αρνήθηκε ότι έχει υποπέσει σε οποιοδήποτε σφάλμα και ζήτησε να παραμείνει ενώ ετοίμασε και αναφορά για το υπουργείο Υγείας, το οποίο σε τελική ανάλυση διορίζει και τους διοικητές νοσοκομείων.

Τελικά όμως μετά από την καθολική και έμπρακτη συμπαράσταση των κρατουμένων στο πρόσωπό της Κ.Λ. ο διοικητής ανακοίνωσε δημόσια ότι ήταν μια απλή σκέψη και όχι απόφαση η μετάταξη.

Η γιατρός προς το παρόν παραμένει στις φυλακές με το εξαντλητικό της ωράριο και τους κρατούμενους να ελπίζουν στη συνέχιση της ιατρικής φροντίδας της. Η ίδια θα ήθελε αν υπήρχε τρόπος να παρατείνει τη θητεία της στις φυλακές και μετά το διάστημα της αγροτικής θητείας, συνεχίζοντας να παρέχει φροντίδες στην υποβαθμισμένη ανθρώπινη αυτή κατηγορία.

Θα της το επιτρέψει άραγε αυτό το αρραγές σωφρονιστικό μέτωπο;

 

(Ελευθεροτυπία, 27/12/2008)

 

www.iospress.gr