Περίπτωση "Κούνεβα" στον αόρατο κλάδο των σερβιτόρων


Η εργασία στα χρόνια της ασυδοσίας

 

Αν δεν υπήρχε ένα δυναμικό νέο σωματείο και αν δεν κινδύνευε η ζωή της εργαζόμενης Κ., θα επρόκειτο για μια ακόμα από τις αμέτρητες αθέατες ιστορίες εργοδοτικής ασυδοσίας.

Μια νέα γυναίκα, η Κ., βρήκε δουλειά τον περασμένο Ιούλιο σε ένα από τα καταστήματα γνωστής αλυσίδας street cafe και πρόχειρου φαγητού, που απασχολεί συνολικά περίπου 80 εργαζόμενους. Χρειάστηκε ένας μήνας επίμονων εκκλήσεών της προς τον εργοδότη της, για να ασφαλιστεί στο ΙΚΑ αλλά με ένσημα μερικής απασχόλησης (4ωρης εργασίας) αν και δούλευε κανονικό και εντατικό 8ωρο. Λίγο μετά μετατέθηκε στο μαγαζί της ίδιας αλυσίδας στην οδό Σταδίου, εκεί που στο υπόγειο εργαστήριο δουλεύουν περίπου σαν σκλάβοι κυρίως μετανάστες και στον "επάνω κόσμο" πηγαινοέρχονται, μεταφέροντας αδιάκοπα καφέδες, αναψυκτικά και φαγητά, δεκάδες σερβιτόροι και ντελιβεράδες στα γύρω κτίρια γραφείων. Πριν λίγο καιρό η Κ. υποφέροντας από οσφυαλγίες πήρε τη νόμιμη -με χαρτί γιατρού- αναρρωτική της ολιγοήμερη άδεια. Οταν επέστρεψε στη δουλειά της το αφεντικό την απέλυσε δινοντάς της κάποια ψίχουλα ως αποζημίωση. Η Κ. έχοντας κρατήσει μια παλαιότερη ανακοίνωση του Σωματείου Σερβιτόρων, Μαγείρων και λοιπών εργαζομένων του κλάδου του Επισιτισμού, επικοινώνησε με τους συνδικαλιστές συναδέλφους της ζητώντας τη βοήθειά τους, διεκδικώντας τα αυτονόητα: δεδουλευμένα, ένσημα, αποζημίωση κ.λπ.

Τα μέλη της διοίκησης του Σωματείου κινήθηκαν ταχύτατα, όπως θα έπρεπε να κάνουν όλα τα σωματεία, και στρίμωξαν τον εργοδότη: Παραβίασες την εργατική νομοθεσία και τη Συλλογική Σύμβαση, του είπαν. Της έφαγες τα ένσημα, τις αμοιβές, τις υπερωρίες, τα επιδόματα. Θα πληρώσεις. Κατά τις συζητήσεις για τον τελικό διακανονισμό, την προηγούμενη Τρίτη 23 Μαρτίου, στα γραφεία των εταιρειών του εργοδότη, με την παρουσία δικηγόρων και λογιστών, κάποια στιγμή τα αίματα άναψαν. Το αφεντικό, που προφανώς ζούσε ως τότε στο δικό του κόσμο, με τις χρυσοφόρες μπίζνες και τα νταηλίκια, διαπίστωσε ότι οι νεαροί συνδικαλιστές "δεν μασάνε" και επιχείρησε να τους τρομάξει. Σύμφωνα με την ανακοίνωση του Σωματείου, "εμφανίστηκε προκλητικός απέναντι στην εργαζόμενη αλλά και στους εκπροσώπους του σωματείου (...) άρχισε να τραβάει φωτογραφίες, ενώ σήκωσε την μπλούζα του και επέδειξε το όπλο που έφερε στη ζώνη του. Η συνέχεια δόθηκε στο αστυνομικό τμήμα, όπου οι αστυνόμοι αφού κατέγραψαν το γεγονός «συνέστησαν» στην εργαζόμενη και στα μέλη του σωματείου να μην προβούν σε μηνύσεις". Το αφεντικό καθ’ όλη την διάρκεια του περιστατικού επαναλάμβανε τη φράση «Τώρα μπλέξατε»... Στο αστυνομικό τμήμα Ακροπόλεως ο νταής ...δεν χρειάστηκε να επιδείξει καν την άδεια οπλοφορίας του (αν έχει), ωστόσο η Κ. και τα μέλη του σωματείου υποχρεώθηκαν να δώσουν τα στοιχεία τους και τις διευθύνσεις των κατοικιών τους.

Η Κ. φοβήθηκε πολύ. Προτίμησε εκείνο το βράδυ να μην κοιμηθεί στο σπίτι της. Σα να διαισθανόταν τα χειρότερα. Οι συνάδελφοί της από το Σωματείο, έχοντας εμπειρίες και από άλλες συνδικαλιστικές συγκρούσεις με παρόμοιους τσαμπουκάδες επιχειρηματίες των καφέ, των εστιατορίων και των μπαρ, συμφώνησαν ότι η κατάσταση είναι όντως επίφοβη. Την επόμενη μέρα, Τετάρτη, 24/3, το απόγευμα, η Κ. συμμετείχε σε σύσκεψη στα γραφεία του Σωματείου στην οδό Λόντου στα Εξάρχεια για την αντιμετώπιση των προκλήσεων του κουμπουροφόρου εργοδότη και τη διεκδίκηση των αυτονόητων αποζημιώσεων της. Υστερα αποφάσισε να πάει στο σπίτι της για να πάρει μερικά ρούχα. Με το Μετρό έφτασε στο σταθμό Λαρίσης και γύρω στις επτά το απόγευμα μπήκε στο στενάκι που βρίσκεται το σπίτι της στη γειτονιά του Αγίου Παύλου. Εκεί δύο άγνωστοι επιτέθηκαν στην Κ. από πίσω. Την έπιασαν απ' το λαιμό (σχεδόν την έπνιγαν), της έκλεισαν το στόμα, μάλλον με ένα ύφασμα ποτισμένο σε αναισθητικό, τη χτύπησαν με γροθιές και με αγνώστου είδους "θλων και αμβλύ όργανο" (σύμφωνα με την ιατροδικαστική έκθεση) κυρίως στο κρανίο και στο πρόσωπο. Αιμόφυρτη και λιπόθυμη την έσυραν έως την είσοδο του σπιτιού της, λίγα μέτρα πιο κάτω, όπου έμεινε για δέκα ώρες στο πεζοδρόμιο μέχρις ότου ένας περαστικός μετανάστης την είδε, τη συνέφερε, τη φρόντισε και τη βοήθησε να πάει στο νοσοκομείο, γύρω στις πέντε το πρωί της Πέμπτης, 25η Μαρτίου. Το πορτοφόλι της, τα "χαρτιά" της και η συσκευή του κινητού της τηλεφώνου δεν χάθηκαν. Το κίνητρο, επομένως, του εγκλήματος δεν ήταν η ληστεία. Τί λέτε κ. Χρυσοχοϊδη, θα τους βρείτε τους ενόχους;

Το σωματείο συνδέοντας την τρομοκρατική επίθεση κατά της Κ. με τις απειλές του κουμπουροφόρου επιχειρηματία κάλεσε με ανακοινώσεις του σε συγκέντρωση την επόμενη μέρα, Παρασκευή, 26/3, το μεσημέρι έξω από το street cafe της οδού Σταδίου, εκεί που δούλευε η Κ. Περισσότεροι από 250, κυρίως νέοι και νέες, μέλη του σωματείου και άλλοι συμπαραστάτες, απέκλεισαν το μαγαζί για λίγες ώρες (βλ. φωτό). Οπως σημειώνει σε επόμενη ανακοίνωσή του το σωματείο, ο μέχρι πρότινος προκλητικός και εριστικός εργοδότης κρύφτηκε στο υπόγειο. Στη συνέχεια, πραγματοποιήθηκαν παρόμοιες παρεμβάσεις στα μαγαζιά του, στην Πανεπιστημίου και στην Εμ. Μπενάκη. Το απόγευμα της ίδιας μέρας ο κουμπουροφόρος επικοινώνησε με το σωματείο ...εκλιπαρώντας να καταβάλει όλα τα χρωστούμενα στην Κ. "Ολα ήταν μια παρεξήγηση", είπε ο επιχειρηματίας. "Προφανώς δεν υπάρχουν ούτε παρεξηγήσεις, ούτε μεμονωμένα περιστατικά", λέει το σωματείο. "Οι απλήρωτες εργατοώρες, τα ακόλλητα ένσημα, η μη καταβολή δώρων και επιδομάτων, οι απολύσεις, η μείωση μισθών, η μαύρη εργασία είναι πραγματικότητα που βιώνουμε καθημερινά στα εργασιακά κάτεργα. Οποιος τολμήσει να μιλήσει γι αυτά και να ορθώσει το ανάστημά του, έρχεται αντιμέτωπος από την μια με την εργοδοτική τρομοκρατία που περιλαμβάνει όπλα, απειλές, μπράβους, βιτριόλι και από την άλλη με την τρομοκρατία της ανεργίας".

Τη Δευτέρα ο ιδιοκτήτης της αλυσίδας αναγνώρισε ότι είχε παραβιάσει την εργατική και την ασφαλιστική νομοθεσία και αποζημίωσε, αδιαμαρτύρητα πλέον, την Κ.

Την περασμένη Τρίτη, 30/3, το Σωματείο Σερβιτόρων, Μαγείρων, έχοντας σημειώσει μια σημαντική νίκη -πράγμα σπάνιο για τα συνδικάτα στις μέρες μας- συμμετείχε με το πιο μαζικό μπλοκ στη διαμαρτυρία των πρωτοβάθμιων σωματείων, των συνδικαλιστών του ΣΥΡΙΖΑ, της ΑΝΤΑΡΣΥΑ και άλλων οργανώσεων της Αριστεράς, αλλά και της ΑΔΕΔΥ (που ωστόσο αν και συνδιοργάνωνε, δεν εμφανίστηκε). Κατά τη διάρκεια της διαδήλωσης και παρότι τα δύο από τα μαγαζιά της συγκεκριμένης αλυσίδας, που βρίσκονται στην καθιερωμένη διαδρομή των διαδηλώσεων, είχαν θωρακιστεί με λαμαρίνες -διότι, όπως έγραφαν σχετικές πινακίδες, "γίνονται έργα ανακαίνισης"- δέχθηκαν την οργή της ζωηρότερης μερίδας των διαδηλωτών.

Η κατάσταση στον κλάδο των καφέ, εστιατορίων, μπαρ, κλαμπ, ξενοδοχείων κ.λπ, σ' έναν υπερβολικά ανεπτυγμένο τομέα της ελληνικής οικονομίας, είναι από πολλές απόψεις εκτός ελέγχου: Μαύρη εργασία, φοροκλοπή, πλασματική μερική απασχόληση, εισφοροκλοπή προς το ΙΚΑ και συστηματικές παραβιάσεις των Συλλογικών Συμβάσεων και των κανονισμών υγιεινής και ασφάλειας που προβλέπει η εργατική νομοθεσία. Στον κλάδο εργάζονται κυρίως νέοι και νέες και σε μεγάλο βαθμό η εργασία χαρακτηρίζεται από εκτεταμένη κινητικότητα και προσωρινότητα. Αυτό, μαζί με την απουσία ελέγχων, διευκολύνει τους επιχειρηματίες να επιβάλλουν τους όρους τους. Μέρος των επενδύσεων στον ίδιο οικονομικό τομέα προέρχεται από άδηλες πηγές. Τα δίκτυα προστασίας, οι μαφίες, ελέγχουν τα πράγματα. Τα παλιά σωματεία του χώρου έχουν ξεπεραστεί εδώ και χρόνια. Χρειάστηκε η δημοσιότητα, οι διαδηλώσεις αλλά -κακά τα ψέματα- και οι σπασμένες βιτρίνες μετά τη φονική επίθεση κατά της Κ. για να εμφανιστούν το Σώμα Επιθεώρησης Εργασίας και η Ομοσπονδία που υποτίθεται ότι αντιμετωπίζουν τα όλο και πιο βίαια προβλήματα των χιλιάδων εργαζομένων του χώρου του επισιτισμού. "Σημειώνεται ότι όπως προκύπτει και από την Ετήσια Εκθεση Πεπραγμένων του ΣΕΠΕ, κατά το έτος 2009 το 21% εκ του συνόλου των ελέγχων, διενεργήθη στον κλάδο που ανήκουν τα επισιτιστικά επαγγέλματα, ενώ σε επίπεδο κυρώσεων ο επαγγελματικός αυτός κλάδος βρίσκεται στην πρώτη θέση. Για το σκοπό αυτό, ο Ειδικός Γραμματέας του ΣΕΠΕ κ. Μιχάλης Χάλαρης, βρίσκεται σε συνεχή συνεργασία με τον Πρόεδρο της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Εργατών Επισιτισμού - Υπαλλήλων Τουριστικών Επαγγελμάτων κ. Λεωνίδα Καραθανάση», λέει το τμήμα δημοσίων σχέσεων του υπουργείου Εργασίας.

* Επισκεφτείτε το Σωματείο: http://somateioserbitoronmageiron.blogspot.com

 

(Ελευθεροτυπία, 2/4/2010)

 

www.iospress.gr