Το δικαίωμα της επίσχεσης εργασίας καταργείται;


Το Δ.Ν.Τ στην οδό Σταδίου

 

Μια μεσαία επιχείρηση στον κλάδο του ξενόγλωσσου, κυρίως γαλλόφωνου, βιβλίου -που κατέχει την ιστορική επωνυμία "Κάουφμαν" με τρία βιβλιοπωλεία και αποθήκες-, τους τελευταίους μήνες δεν πάει καλά. Οπως διαπιστώνει ο Σύλλογος Υπαλλήλων Βιβλίου-Χάρτου Αττικής, "η εταιρεία έχει ξεκινήσει ένα 'κρυφτούλι' απέναντι στους εργαζόμενους προκειμένου να απαλλαγεί από τις οικονομικές υποχρεώσεις απέναντί τους". Πράγματι το Μάιο του 2009 η εταιρεία ζήτησε να υπαχθεί στο καθεστώς του άρθρου 99 του Πτωχευτικού Κώδικα (Ν. 3588/2007, της περιόδου Κώστα Καραμανλή), ώστε να αποφύγει τις πιέσεις των πιστωτών της και μέσω δικαστικών αποφάσεων και διορισμού από το Πτωχευτικό Δικαστήριο εμπειρογνώμονα μεσολαβητή να κερδίσει χρόνο: να αναδιαπραγματευτεί τα χρέη της και να συνομολογήσει σχέδιο διάσωσης της εταιρείας δίχως να θιγούν οι θέσεις εργασίας των περίπου 30 εργαζομένων (όπως ορίζει το άρθρο 101 του ίδιου νόμου).

Οι περισσότεροι εργαζόμενοι, επί χρόνια στη δουλειά, με γνώση, αγάπη και ειδίκευση στο αντικείμενό τους, κινήθηκαν ενωμένοι ασκώντας μεθοδικά -μαζί με το σωματείο τους- όλα τα δικαιώματα που τους δίνουν οι Συλλογικές Συμβάσεις και οι νόμοι, όταν διαπίστωσαν ότι η εταιρεία αποφεύγει να δώσει εξηγήσεις και παράλληλα να ετοιμάζει "κόλπα απομάκρυνσης" των εργαζομένων. "Θυμάμαι", μας λέει ένας υπάλληλος από τους 14 που σήμερα βρίσκονται σε επίσχεση εργασίας, "όταν προσλήφθηκα στον Κάουφμαν, μια φίλη, καθηγήτρια γαλλικών, μου είχε πει πως, σίγουρα, θα έβγαινα στη σύνταξη, χωρίς να χρειαζόταν να ξαναψάξω για δουλειά. Τέτοια επιχείρηση, μου είπε, δεν βλέπεις, απασχολεί τους ίδιους ανθρώπους στο βιβλιοπωλείο τόσα χρόνια. Τότε ήταν σε άλλα χέρια, βέβαια, το μαγαζί και πραγματικά, είχα ελπίσει πως θα στέριωνα. Καλές συνθήκες εργασίας, τυπική εργοδοσία, συναδελφικό περιβάλλον. Αλλά τα πράγματα άλλαξαν, πολύ πριν μας έρθει η γενική οικονομική κρίση. Κι όταν, κάποιοι από εμάς, αναγκαστήκαμε να διεκδικήσουμε όρους δουλειάς και επιβίωσης, ομολογώ ότι η πίκρα που ένιωσα, ήταν μεγαλύτερη απ’ την οργή. Να 'Χέις δουλέψει στα γεμάτα κάποια χρόνια στη σειρά, ξέροντας ότι το κάνεις ακέραια. Και να αντιμετωπίζεσαι σαν προδότης, επειδή στάθηκες απέναντι στον εργοδότη. Το να προσπαθείς να βρεις το δίκιο σου σε εργασιακές διαφορές, είναι αγώνας άνισος. Εχεις την αίσθηση ότι η άλλη πλευρά μπορεί πάντα να ξεγλιστράει. Εσύ, έχεις μόνο τη φωνή σου. Μετά, βρίσκεις την αλληλεγγύη των άλλων. Και σκληραίνεις και λες, δεν θα τους χαρίσουμε τίποτα". Αλλοι υπάλληλοι προσθέτουν ότι: "από την άνοιξη του 2008 οι ιδιοκτήτες σταμάτησαν να εμπλουτίζουν και να ανανεώνουν τα βιβλιοπωλεία. Τα ράφια αδειάζουν... οι εργαζόμενοι επισημαίνουμε ότι αυτό είναι οτιδήποτε άλλο εκτός από 'λύση' γιατί εμείς ζούμε και νοιαζόμαστε για τη δουλειά μας. Θέλουμε να κρατήσουμε ζωντανό και όχι αποδυναμωμένο το βιβλιοπωλείο. Η εργοδοσία δεν έχει καμία διάθεση να συζητήσει...".

Το πρώτο βήμα ήταν η προσφυγή του σωματείου, της ομοσπονδίας ιδιωτικών υπαλλήλων και των εργαζομένων στον "Κάουφμαν" στην Επιθεώρηση Εργασίας (29.5.2009). Η εταιρεία, μετά από αναβολή, στις 15.6.2009, διαβεβαίωσε ότι "δεν έχει τεθεί ποτέ θέμα απειλής των θέσεων εργασίας" και ότι "οποιαδήποτε απόφαση ληφθεί που να αφορά τα εργασιακά θέματα και το μέλλον της επιχείρησης θα προβεί σε άμεση ενημέρωση των εργαζομένων". Η εταιρεία, ωστόσο, το επόμενο κρίσιμο διάστημα δεν ενημέρωσε κανέναν και για τίποτα, αλλά και ο διορισμένος, λίγο αργότερα από το Πτωχευτικό Δικαστήριο, εμπειρογνώμονας-μεσολαβήτης ήταν ...αδύνατο να εντοπιστεί ώστε, σύμφωνα με το νόμο, να εξηγήσει στους εργαζόμενους την εικόνα των πραγμάτων και τα όποια σχέδια διάσωσης. Μοιραία η εταιρεία άρχισε από τον Ιούλιο του 2009 να καθυστερεί την καταβολή των δεδουλευμένων μισθών και να ...αποφεύγει τις συναντήσεις με το Σύλλογο Βιβλιοϋπαλλήλων. Το Φεβρουάριο του 2010 δεν καταβλήθηκαν οι μισθοί και 14 εργαζόμενοι άσκησαν το δικαίωμα της επίσχεσης εργασίας. Δηλαδή δεν δουλεύουν μέχρι να πληρωθούν.

Ενα μήνα αργότερα η εταιρεία με εξώδικό της προς τους 14 εν επισχέσει εργαζόμενους θεωρεί ότι η επίσχεση είναι καταχρηστική, ότι η απουσία τους από τη δουλειά είναι αδικαιολόγητη, ωστόσο δεν τους καλεί να επιστρέψουν στην εργασία τους. Συνεπώς η "Κάουφμαν" Α.Ε ερμηνεύει την επίσχεση ως "λύση της εργασιακής σχέσης". Με λίγα λόγια οι 14 εργαζόμενοι "παραιτήθηκαν" από τη δουλειά και δεν δικαιούνται δεδουλευμένα, δώρα και αποζημιώσεις απόλυσης. Οι εργαζόμενοι αποφασίζουν να ξαναστείλουν νέα εξώδικη δήλωση στην εταιρεία (με κοινοποίηση στην Επιθεώρηση Εργασίας) ότι θέλουν τη δουλειά τους και ασκούν εκ νέου το δικαίωμα επίσχεσης για το χρονικό διάστημα από 13.2.2010 έως 15.3.2010. Σημειώνουν κατηγορηματικά ότι "δεχόμαστε τη μερική αποπληρωμή του συνόλου των δεδουλευμένων οφειλών με συγκεκριμένα ποσά και σε τακτές προθεσμίες που θα ορίσουμε από κοινού". Στην Επιθεώρηση Εργασίας (19.4.2010) η "Κάουφμαν" Α.Ε "αναγνωρίζει και θα προσπαθήσει να καταβάλει τις δεδουλευμένες αποδοχές (πριν από την επίσχεση) με τις αναλογίες των επιδομάτων αδείας και του δώρου Πάσχα [...] Δεν αναγνωρίζει και θεωρεί καταχρηστική την επίσχεση εργασίας από 16.2.2009 μέχρι σήμερα". "Δεν δέχεται τις προτάσεις των εργαζομένων καθώς για την επιχείρηση οι συμβάσεις εργασίας έχουν καταγγελθεί από την πλευρά των εργαζομένων". Ο επιθεωρητής εργασίας ζητεί συμβιβασμό: να πληρωθούν αμέσως στους 14 εργαζόμενους όσα αναγνωρίζει η επιχείρηση, να επιστρέψουν στη δουλειά τους οι υπάλληλοι, να πληρώνονται τακτικά στο εξής και η νομιμότητα της επίσχεσης καθώς και οι πληρωμές τους κατά τη διάρκεια της επίσχεσης να κριθούν από το δικαστήριο.

Ο Σύλλογος Βιβλιοϋπαλλήλων δημοσιοποιεί την υπόθεση καταλήγοντας: "Κανένας εργαζόμενος δεν μοιράστηκε τα κέρδη της επιχείρησης, κανένας δεν θα πληρώσει με τους μισθούς τους και τις αποζημιώσεις τους τη δική τους κακοδιαχείρηση. Ο "Κάουφμαν" θα μπορούσε να είναι ο οποιοσδήποτε εκδότης ή βιβλιοπώλης που προσπαθεί να την κάνει από την πίσω πόρτα. Η αλληλεγγύη μας στους εργαζόμενους του 'Κάουφμαν' είναι το όπλο μας απέναντι στην αυθαιρεσία τους". Ολα δείχνουν ότι η επιχείρηση επιθυμεί να απαλλαγεί από τους εργαζόμενους χωρίς να πληρώσει τα προβλεπόμενα από το νόμο. Με έωλα και αντιφατικά επιχειρήματα -που ξεκινούν από το "γυρίστε στη δουλειά" και φτάνουν στο "έχετε παραιτηθεί ήδη"- αντιστρέφει την πραγματικότητα και επιχειρεί να "δημιουργήσει" νομολογία αφαίρεσης δικαιωμάτων των εργαζομένων, κατάργηση του δικαιώματος της επίσχεσης εργασίας, εκμεταλλευόμενη τις περίπλοκες και αντιφατικές διατάξεις των νόμων, αλλά κυρίως το "μποτιλιάρισμα" της Δικαιοσύνης.

Πριν τρεις βδομάδες (14.6.2010) οι 14 εργαζόμενοι κατέθεσαν αγωγή στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών με τη διαδικασία των εργατικών διαφορών, διεκδικώντας τα αυτονότητα. Η είδηση πλέον δεν είναι η πρωτοφανής αδιάλλακτη στάση της "Κάουφμαν" Α.Ε, αλλά η κατάσταση που επικρατεί στη Δικαιοσύνη. Σύμφωνα με τους νόμους οι εργατικές διαφορές πρέπει -για προφανείς λόγους- να εκδικάζονται αμέσως. Στην περίπτωσή μας το Πρωτοδικείο ορίζει ημερομηνία συζήτησης της υπόθεσης (που θα αποζημιώσει με κάποιο τρόπο τους ουσιαστικά, αλλά όχι τυπικά, ανέργους εργαζόμενους του "Κάουφμαν") την 21η Φεβρουαρίου 2012.

Εχουμε και λέμε λοιπόν: Μια επιχείρηση δεν πάει καλά. Καταφεύγει στις διατάξεις του Πτωχευτικού Κώδικα για να μπλοκάρει τις απαιτήσεις των οφειλετών της, να κερδίσει χρόνο και να αναδιαπραγματευτεί τα χρέη της. Θεωρεί ότι οι εργαζόμενοί της δεν έχουν δικαίωμα επίσχεσης εργασίας, πρέπει να μένουν απλήρωτοι και ανενημέρωτοι για το μέλλον τους και ότι, εφόσον ασκούν τα δικαιώματά τους, έχουν ήδη καταγγείλει, οι ίδιοι, την σύμβαση εργασίας τους. Τα υπόλοιπα, λέει, στη Δικαιοσύνη ...στο απώτατο μέλλον. Οι εργαζόμενοι απλήρωτοι, ουσιαστικά άνεργοι, στον αέρα επί πολλούς μήνες, ανασφαλείς. Ολα αυτά για την "σωτηρία της οικονομίας", που λέει το Δ.Ν.Τ και η κυβέρνησή μας.

 

(Ελευθεροτυπία, 3/7/2010)

 

www.iospress.gr