Από την υπόθεση Ζαχόπουλου στην Εκθεση Ρακιντζή


Οι ειδικοί λογαριασμοί κάνουν τους καλούς φίλους

 

Δυο φαινομενικά ασύνδετες ειδήσεις με διαφορά λίγων ημερών απασχόλησαν τα μέσα ενημέρωσης. Η πρώτη πέρασε σχεδόν στα ψιλά, παρά το γεγονός ότι αφορούσε ένα ζήτημα που μονοπώλησε την επικαιρότητα επί μήνες όταν ξέσπασε ως σκάνδαλο το Δεκέμβριο του 2007. Ηταν η είδηση ότι η «υπόθεση Ζαχόπουλου» μπαίνει από τη δικαιοσύνη στο αρχείο, ενώ παραπέμπονται μόνο τέσσερις από τους πρωταγωνιστές της για απλά πλημμελήματα που αφορούν το «ροζ» πλευρά της ιστορίας. Η δεύτερη είδηση, αντίθετα, προβλήθηκε κατά κόρον σε εφημερίδες και κανάλια: ήταν η δημοσίευση της ετήσιας έκθεσης του Γενικού Επιθεωρητή Δημόσιας Διοίκησης Λέανδρου Ρακιντζή που συνοδεύτηκε με την αποκάλυψη ότι βρέθηκε πρώην συνδικαλιστής και ήδη συνταξιούχος δημόσιος υπάλληλος με 9 εκατ. ευρώ στο λογαριασμό του. Και βέβαια παρά το γεγονός ότι ο συνδικαλιστής ανήκε στη ΔΑΚΕ και το φούσκωμα του λογαριασμού του χρονολογείται από την περίοδο της γαλάζιας διακυβέρνησης, στην προβολή αυτής της είδησης έδωσαν το δικό τους τόνο οι εφημερίδες της δεξιάς που δεν θα έχαναν την ευκαιρία να χύσουν το μελάνι τους συλλήβδην σε «συνδικαλιστές» και «δημόσιους υπαλλήλους»: Αδέσμευτος Τύπος, Απογευματινή, και πρωτοπόρα η Αυριανή («Εργατοπατέρας έχει στην Τράπεζα 9.000.000 ευρώ!!!») και ο Ελεύθερος («Απίστευτο! Υπάλληλος υπουργείου με καταθέσεις ύψους 9 εκατ. ευρώ»). 

Οι δυο ειδήσεις είναι οι δυο πλευρές του ίδιου νομίσματος. Γιατί η αδυναμία της δικαιοσύνης να εξετάσει τις βαθύτερες παραμέτρους της υπόθεσης Ζαχόπουλου και η κατόπιν εορτής ενασχόληση της διοίκησης με τα πόθεν έσχες των υπαλλήλων έχουν κι οι δυο απόλυτη σχέση με την πολιτική που εφαρμόστηκε επί χρόνια στο υπουργείο αυτό. Η υπόθεση του «συνδικαλιστή» είναι ένα μόνο επεισόδιο από το πραγματικό σκάνδαλο στο υπουργείο Πολιτισμού που έχουμε αποκαλύψει από τις στήλες της Κυριακάτικης Ελευθεροτυπίας («Οι ακριβές καρέκλες του ΥΠΠΟ», 17.2.2008), δημοσιεύοντας και ενδεικτικούς πίνακες με τα ποσά που διοχετεύονταν προς ποικίλα σωματεία. Ανάμεσά τους σε περίοπτη θέση βρισκόταν και το σωματείο «Γλαυκώπις Αθηνά», το οποίο διοικούσε ο δακτυλοδεικτούμενος σήμερα συνδικαλιστής. 

Η ουσία της υπόθεσης είναι ότι δεν πρόκειται για κάποιον μεμονωμένο απατεώνα, ο οποίος εκμεταλλεύτηκε τη θέση του συνδικαλιστή και υπεξαίρεσε κάποια μεγάλα ποσά εν αγνοία των υπευθύνων. Τα ποσά που διακινούνταν επί χρόνια στους προσωπικούς λογαριασμούς συνδικαλιστών του υπουργείου αφορούσαν πολλά άτομα και πολλά σωματεία, ενώ η εκταμίευσή τους γινόταν φυσικά από την πολιτική ηγεσία. Κάτω από το πρόσχημα ότι δεν υπάρχει άλλος τρόπος για την πληρωμή επιδομάτων στους εργαζόμενους του υπουργείου, υπουργοί και γενικοί γραμματείς διαχειρίζονταν κατά βούληση τον αμαρτωλό «ειδικό λογαριασμό», εξασφαλίζοντας με «ειδικά κίνητρα» τη συνεργασία μιας διακομματικής συνδικαλιστικής ελίτ. 

Οι σχετικοί πίνακες που δημοσιεύσαμε (όπως έκαναν τότε και άλλοι δημοσιογράφοι, λ.χ. ο Μπάμπης Αγρολάμπος και ο Κώστας Βαξεβάνης) εμφανίζουν ένα πολυδαίδαλο σύστημα σωματείων και δραστηριοτήτων που επιχορηγούνταν με τεράστια ποσά. 

Μετά το σκάνδαλο, αλλά και για λόγους αναδιάρθρωσης της κυβερνητικής εξουσίας οι ειδικοί λογαριασμοί άρχισαν ένας ένας να καταργούνται. Όμως δεν είναι καθόλου σίγουρο ότι από την υπόθεση αυτή έχουν γίνει σοφότεροι και όσοι κατά καιρούς αναμείχθηκαν στη διαχείριση αυτών των λογαριασμών. Η ανακοίνωση της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Εργαζομένων Υπουργείου Πολιτισμού μετά τις δηλώσεις Ρακιντζή είναι χαρακτηριστική. «Πρόσφατα επανήλθε στη δημοσιότητα η γνωστή από το 2008 ιστορία του πολιτιστικού συλλόγου Γλαυκώπις που ως γνωστόν δεν είναι συνδικαλιστικό σωματείο άρα ούτε μέλος της ΠΟΕ-ΥΠΠΟ», αναφέρει η ανακοίνωση. Και συνεχίζει: «Είναι γνωστό σε όλους από το 2008 που έγινε έλεγχος ότι στη δεκαετία 1998-2008 οι επιχορηγήσεις ανήλθαν σε περίπου 9.000.000 ευρώ (για κατασκηνώσεις, αριστεία τέκνων υπαλλήλων, κλπ) και διακινήθηκαν παρατύπως προς τους αποδέκτες από ατομικό λογαριασμό. Η σκόπιμη διόγκωση αυτής της επιλήψιμης διαχειριστικής λειτουργίας με τη γενίκευση ‘κάποιος συνδικαλιστής’ στόχο έχει ακόμη και στην τελευταία γωνιά της γης να μείνει η εικόνα του διεφθαρμένου συνδικαλιστικού κινήματος που προφανώς ο λόγος που αντιστέκεται στα αντιλαϊκά κυβερνητικά μέτρα είναι στην ουσία οι χαμένες κονόμες».

Ώστε πρόκειται για «διόγκωση», σύμφωνα με την ηγεσία της ΠΟΕ-ΥΠΠΟ. Με την ίδια ευκολία θα μπορούσαμε να μιλήσουμε για σκόπιμη υποβάθμιση από μέρους της του πραγματικού σκανδάλου. Οσο για τα ποσά που διακινήθηκαν ήταν πολύ μεγαλύτερα από τα 9 εκατ. που αναφέρει η ανακοίνωση. Στους ίδιους πίνακες που δημοσιεύσαμε φαίνεται ότι η ΠΟΣΥΠΠΟ (όπως ονομαζόταν τότε η ΠΟΕ-ΥΠΠΟ) λάμβανε μόνο σε ένα χρόνο πάνω από 7 εκατομμύρια: 7.150.000 το 2004 και 8.475.000 το 2005. Το Ταμείο Αλληλοβοηθείας των εργαζομένων στο ΥΠΠΟ έλαβε 4.950.000 το 2005 και 14.400.000 το 2006. Οσο για τη «Γλαυκώπιδα» του ελεγχόμενου συνταξιούχου συνδικαλιστή, έλαβε μέσα σε 4 χρόνια πάνω από 3.000.000 (2004-2007). Αλλα 2,3 εκατ. ευρώ πέρασαν από τη «Γλαυκώπιδα» μέσω της Γενικής Γραμματείας Ολυμπιακής Αξιοποίησης (ΓΓΟΑ) για τις εκδηλώσεις «Ανοιχτά Στάδια»… Μικρή λεπτομέρεια: τις τελευταίες αυτές επιχορηγήσεις υπέγραφε ως υπεύθυνος της ΓΓΟΑ ο κ. Κλαδάς, ο οποίος στη συνέχεια ως επικεφαλής της Υπηρεσίας Ειδικών Ελέγχων κλήθηκε να ελέγξει το σύννομο της διακίνησης αυτών των ποσών στους προσωπικούς λογαριασμούς συνδικαλιστών. 

Ας μην επικαλείται λοιπόν η ηγεσία της ΠΟΕ-ΥΠΠΟ τη διαφάνεια. Την κρίσιμη περίοδο των αρχών του 2008 μπορεί κάτω από το βάρος των δημοσιευμάτων να ζήτησε διαχειριστικό έλεγχο, αλλά την ίδια στιγμή στο συνέδριο της ομοσπονδίας δεν υπήρχε έγγραφος διοικητικός και οικονομικός απολογισμός, με αποτέλεσμα να υποχρεωθούν ορισμένοι σύνεδροι να ζητήσουν με εξώδικα να ενημερωθούν για τα οικονομικά πεπραγμένα της περιόδου 2005-2007!

Και φυσικά κανείς δεν μπορεί να χρησιμοποιεί ως άλλοθι το πραγματικό γεγονός ότι υπάρχει προσπάθεια κατασυκοφάντησης του συνδικαλισμού. Γιατί την ίδια περίοδο που η ηγεσία της ΠΟΣΥΠΠΟ συνεργαζόταν με τους διαδοχικούς υπουργούς για την «αξιοποίηση» των ειδικών λογαριασμών, πολλοί συνδικαλιστές (ανάμεσά τους ξεχωρίζουμε τα στελέχη της Ενωτικής Συνδικαλιστικής Κίνησης) έκαναν ό,τι μπορούσαν για να ανατραπεί το αδιαφανές, πελατειακό και σκανδαλώδες καθεστώς χρηματοδότησης.

Θα ήταν πάντως λάθος αν περιόριζε κανείς την υπόθεση αυτή σε μια απλή -έστω και ακραία- έκφραση του πελατειακού κράτους. Στο ΥΠΠΟ επιχειρήθηκε ένα είδος πολιτικής συνδιαχείρισης -με τη βοήθεια της συνδικαλιστικής ηγεσίας- προκειμένου να παρακαμφθούν οι «δυσλειτουργίες» του δημοσίου, μ’ άλλα λόγια να προχωρήσει με άτυπο τρόπο η ιδιωτικοποίηση μεγάλων τομέων της κρατικής λειτουργίας. Ας μην ξεχνάμε ότι απ’ αυτό το υπουργείο επιχειρήθηκε η πιλοτική «επανίδρυση» του κράτους, με διακηρυγμένο στόχο την απεμπλοκή από το «ανελαστικό» δημόσιο και την παράκαμψη της «ξεροκέφαλης» αρχαιολογικής υπηρεσίας (βλ. Ιός, «Η επανίδρυση του πολιτισμού», Ελευθεροτυπία, 4.12.2004). Τον Αύγουστο του 2005, σε κοινή συνέντευξη Τύπου του τότε αρμόδιου υφυπουργού Πέτρου Τατούλη και της ηγεσίας της ΠΟΣΣΥΠΟ ανακοινώθηκε ότι το συνδικάτο εξασφάλισε 50 εκατομμύρια ευρώ για την επιμόρφωση των μελών του. Η σχετική συζήτηση περιλαμβάνεται στα επίσημα Πρακτικά της 5ης Συνεδρίασης της Επιτροπής Παρακολούθησης του Επιχειρησιακού Προγράμματος Πολιτισμός (ΥΠΠΟ, 18.11.2005). Αυτή η χρηματοδότηση τελικά δεν υλοποιήθηκε, αλλά ο σχεδιασμός της είναι ενδεικτικός των προθέσεων και των σχεδίων πολιτικής ηγεσίας του υπουργείου και συνδικαλιστικής ηγεσίας.

 

(Ελευθεροτυπία, 17/7/2010)

 

www.iospress.gr