ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΗΣ ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΗΣ ΚΑΤΟΧΗΣ

 Το Ιράκ της Νέας Τάξης

1. / 2.   

Οι «άνθρωποί μας» στη Βαγδάτη

Η απήχηση των ιρακινών αντικαθεστωτικών οργανώσεων είναι ένα από τα βασικά ζητήματα που απασχολούν τις εκθέσεις των αμερικανικών θινκ τανκ. Κοινή είναι η διαπίστωσή τους ότι ένα πραγματικό χάσμα χωρίζει την αντίσταση του εσωτερικού από τις οργανώσεις της διασποράς που αποτελούν και τους προνομιακούς συνομιλητές της Ουάσιγκτον για τη διαμόρφωση της νέας τάξης πραγμάτων.

Ισχυρή είναι, κατ' αρχήν, η δύναμη των κουρδικών κομμάτων -Κουρδικό Δημοκρατικό Κόμμα (KDP), Πατριωτική Κουρδική Ενωση (PUK) και, σε μικρότερο βαθμό, Κίνημα Ισλαμικής Ενότητας του Κουρδιστάν (ΙΜΚ)- στον ημιαυτόνομο Βορρά, καθώς και των φιλοϊρανικών ισλαμικών οργανώσεων της σιίτικης πλειοψηφίας -Ανώτατο Συμβούλιο Ισλαμικής Επανάστασης του Ιράκ (SCIRI), Κάλεσμα (al-Dawa), Οργάνωση Ισλαμικής Δράσης- στον εξίσου απείθαρχο Νότο. Μολονότι οι περισσότερες απ' αυτές τις οργανώσεις έχουν αναζητήσει ένα modus vivendi με τις ΗΠΑ, οι στρατηγικές βλέψεις τους ωστόσο αποκλίνουν απ' αυτές της επίσημης Ουάσιγκτον.

Αξιόλογη δύναμη θεωρείται επίσης ότι έχει και το Κ.Κ. Ιράκ, από τις βασικές πολιτικές δυνάμεις της χώρας μέχρι την άνοδο του Σαντάμ στην εξουσία. Παρά την αιματηρή αντίθεσή τους προς το καθεστώς, οι κομμουνιστές έχουν όμως ταχθεί ρητά εναντίον της επερχόμενης αμερικανικής επίθεσης. Το ίδιο μπορεί να ειπωθεί και για τις αντιπολιτευτικές τάσεις των γηγενών εθνικιστών, με σημαντικότερη την αντικαθεστωτική, σοσιαλίζουσα και φιλοσυριακή πτέρυγα του πάλαι ποτέ ενιαίου Μπάαθ.

Εντελώς διαφορετική είναι η εικόνα της φιλοδυτικής αντιπολίτευσης του εξωτερικού, συσπειρωμένης από τον Ιούνιο του 1992 στο Εθνικό Ιρακινό Κογκρέσο (INC) και χρηματοδοτούμενης αρχικά από τη CIA και στη συνέχεια από τα ειδικά κονδύλια του αμερικανικού Νόμου για την Απελευθέρωση του Ιράκ (1998). Παρά την πανθομολογούμενη μηδενική απήχησή τους στο εσωτερικό, τα στελέχη του INC προβάλλονται από τα «γεράκια» του Πενταγώνου, του ΑΕΙ και του Heritage Foundation ως οι μελλοντικοί κυβερνήτες της χώρας, μετά την «απελευθέρωσή» της από τα στρατεύματα του προέδρου Μπους.

Εύκολα διαπιστώνει κανείς τους λόγους αυτής της προτίμησης. Η ηγεσία του INC δεν κρύβει καθόλου τις προθέσεις της όσον αφορά το μέλλον των ενεργειακών αποθεμάτων της χώρας. «Οι αμερικανικές εταιρείες θα έχουν μια μεγάλη δόση από το ιρακινό πετρέλαιο», δήλωσε λ.χ. ανενδοίαστα τον περασμένο Σεπτέμβρη στις εφημερίδες ο πρόεδρος της οργάνωσης Αχμάντ Τσαλάμπι («Washington Post» 15.9.02). Οι δηλώσεις αυτές, όπως και η συνάντησή του με στελέχη 3 πετρελαιοβιομηχανιών των ΗΠΑ, προκάλεσαν στα τέλη Οκτωβρίου τη δημόσια διαμαρτυρία της βρετανικής ΒΡ, που θεώρησε ότι αποκλείεται από την πιάτσα πριν ακόμη αρχίσει ο πόλεμος.

Υπήρξαν, φυσικά, και ειρωνικότερες προσεγγίσεις του φαινομένου. Για «κάτι τύπους που τριγυρνούν στο Λονδίνο φορώντας ρόλεξ και ντυμένοι στα μεταξωτά» έκανε π.χ. λόγο ο αμερικανός ναύαρχος Αντονι Ζίνι, ενώ ο Χαμίντ Μπαγιάτι του SCIRI υπήρξε ακόμη πιο κατηγορηματικός: «Αυτό δεν λέγεται δύναμη της ιρακινής αντιπολίτευσης. Λέγεται υπάλληλοι των Αμερικανών».

Ακόμη και στα ηγετικά κλιμάκια της επίσημης Ουάσιγκτον, ωστόσο, οι απόψεις για την αξία αυτών των «υπαλλήλων» διχάζονται. Τον Ιανουάριο του 2002, το Στέιτ Ντιπάρτμεντ έκοψε πολλές από τις χορηγίες του προς το INC, όταν διαπίστωσε στον προϋπολογισμό του τελευταίου μια «μαύρη τρύπα» 578.000 δολαρίων χωρίς τα απαραίτητα δικαιολογητικά. Τον Μάιο, ήρθε η σειρά της «TV Ελευθερία» του INC να υποστεί ανάλογες περικοπές. 

Από τα στελέχη του INC, οι κινήσεις αυτές αποδίδονται φυσικά στον προσανατολισμό των διπλωματών και της CIA προς άλλους υποψήφιους συνεργάτες. Κάποιους δυσαρεστημένους στρατηγούς του Σαντάμ, λόγου χάρη...



ΔΙΑΒΑΣΤΕ

Council on Foreign Relations - James Baker ΙΙΙ Institute «Guiding principles for U.S. post-conflict policy in Iraq» (Δεκέμβριος 2002). 
Η κοινή πρόταση δύο από τα εγκυρότερα θινκ τανκ των «ρεαλιστών». Εμφαση στην πολυμερή διεθνή συνεργασία και την ανάγκη οικοδόμησης μακροπρόθεσμων συμμαχιών στο εσωτερικό της ιρακινής κοινωνίας.

Center for Security & International Studies «Α wiser peace: an action strategy for a post-conflict Iraq» (Ιανουάριος 2003). 
Ανάλογες εισηγήσεις ενός ακόμη «ρεαλιστικού» θινκ τανκ. Ειδική έμφαση στα ζητήματα της εσωτερικής κι εξωτερικής ασφάλειας, της «συμμετοχής» των Ιρακινών στη διακυβέρνηση της χώρας τους, της «συμφιλίωσης» και της «ανοικοδόμησης».

Antony Η. Cordesman «Planning for a self-inflicted wound: U.S. policy to reshape a post-Saddam Iraq» (CSIS, Rough Draft for Comment, Revision Three, 31.12.2002).
Είκοσι άκρως κυνικές επισημάνσεις για τους άξονες πάνω στους οποίους πρέπει να (μην) κινηθεί η μεταπολεμική αμερικανική πολιτική στο Ιράκ, από ένα βασικό στέλεχος του CSIS με πλούσια προϋπηρεσία σε κυβερνητικές θέσεις των ΗΠΑ. 

International Crisis Group «Iraq backgrounder: what lies beneath» και «Voices from the Iraqi street» (Αμάν-Βρυξέλλες 1.10.2002 και 4.12.2002). 
Ανάλυση της εσωτερικής πολιτικής σκηνής στο Ιράκ, επικεντρωμένη κυρίως στις δυνάμεις της αντιπολίτευσης, και προσπάθεια αποκρυπτογράφησης των τάσεων της ιρακινής κοινής γνώμης μετά την εξαγγελία του επερχόμενου πολέμου. 

American Enterprise Institute «The day after: planning for a post-Saddam Iraq» (http://www.aei.org/past_event/conf021003a.htm).
Πρακτικά της ημερίδας που οργάνωσε το κατεξοχήν φιλοπόλεμο θινκ τανκ της ρεπουμπλικανικής ακροδεξιάς, με θέμα τη μεταπολεμική προοπτική του Ιράκ (3.10.02). Ακολούθησαν κι άλλες, με λεπτομερέστερη θεματολογία: την τύχη του ιρακινού στρατού (15.11.02), την «εκκαθάριση» των μπααθικών (16.12.02), την εξωτερική κι εσωτερική ασφάλεια (3.2.03). Αναμένονται ακόμη τρεις: για την «ανασυγκρότηση» της ιρακινής Δικαιοσύνης (3.3.03), την παλιννόστηση μεταναστών κι εξορίστων (4.4.03), την αντιμετώπιση του χρέους.

(Ελευθεροτυπία, 16/2/2003)

 

www.iospress.gr                                  ΠΙΣΩ ΣΤΟ ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ