Η ΓΕΝΕΑΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΓΙΟΡΤΗΣ ΤΗΣ ΜΗΤΕΡΑΣ

 

Γιατί χαίρεται ο κόσμος ...πατέρα;



ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ

 

1. / 2.   



Μάνα Κορόιδο
 

Στα δύο παραθέματα που ακολουθούν, η Γαλάτεια Καζαντζάκη και ο Κώστας Βάρναλης, από τις στήλες του μεσοπολεμικού «Ριζοσπάστη» η πρώτη, της μεταπολεμικής «Αυγής» ο δεύτερος, σαρκάζουν τον επίσημο εορτασμό της Ημέρας της Μητέρας. Ταυτόχρονα δίνουν το στίγμα της αριστερής προσέγγισης του ζητήματος:

«Ενας άντρας παρατάει τα πέντε παιδιά του, γιατί η γυναίκα του είναι κατάκοιτη με χτικιό κι αυτός άνεργος, μια μάνα εγκαταλείπει σε μια ξένη πόρτα το δικό της, άλλες μάνες κοιτούν πώς να το σκάσουν από το Μαιευτήριο μόλις γεννήσουν για να απαλλαχτούν από το μωρό τους μια ώρα αρχύτερα, κι υπάρχουν άλλες που το ξεκάνουν πιο γρήγορα κι αποτελεσματικά, αφαιρώντας του τη ζωή.

Οταν λοιπόν παρόμοια κρούσματα αλλόφρονης απόγνωσης συμβαίνουν καθημερινώς στην τυραγνισμένη από την έσχατη φτώχια λαϊκή τάξη, είναι ή δεν είναι αποκριάτικο ραβαϊσι η 'Εορτή της Μητέρας' που έγινε εδώ και μια βδομάδα από το Λύκειο των Ελληνίδων με τη συνεργασία του Πατριωτικού Ιδρύματος; Και να δεις πόσο πετυχημένα σκηνοθέτησαν την ατμόσφαιρα της χριστιανικής αγάπης που τους είχε εμπνεύσει την συγκινητική αυτή εορτή: "Αφού εψάλη εις τον Μητροπολιτικόν ναόν δοξολογία, άι μητέρες ωδηγήθησαν εις την κινηματογραφικήν παράστασιν ήτις εδόθη προς χάριν των, ο Δήμαρχος κ. Κοτζιάς εβράβευσε τις αξιώτερες και πιο φιλόστοργες μητέρες" (όλες κι όλες δώδεκα) μ' ένα πεντακοσάρικο.

Κι όμως το οικτρό αυτό αποκριάτικο μασκαριλίκι περιγράφηκε από όλες τις εφημερίδες σαν επιβλητική εορτή, εμπνευσμένη από τα ευγενέστερα και υψηλότερα αισθήματα για τη Μάνα και το Παιδί.[...] Επρεπε ν' ακούσουν τι έλεγε μια μάνα χτες: 'Μας κοροϊδεύουν με υποσχέσεις, κι έπειτα μας βγαίνει η πίστη για να πάρουμε ένα κουτί γάλα τη βδομάδα. [...] Βλέπω τα μωρέλια των πλούσιων στα καροτσάκια να τα σεργιανούν οι νταντάδες και η καρδιά μου στάζει αίμα. Προχτές βράβεψαν, λέει, τις καλές μανάδες! Οχι, δε βράβεψαν τις καλές, βράβεψαν τις λιγότερο φτωχές. Το μωρό χρειάζεται λεφτά για να γίνει παιδί. Γι' αυτό θάθελα να ρωτήσω τον κυρ Δήμαρχο, τα παιδάκια των πλούσιων μανάδων είναι έτσι γερά και όμορφα από τη φιλοστοργία των μανάδων τους ή γιατί έχουν λεφτά; Αλλά ένοια τους, και θάρθει μέρα που θα τα πλερώσουν. Και δε θ' αργήσει'.»

 

(Γαλάτεια Καζαντζάκη, «Η εορτή της Μητέρας», «Ριζοσπάστης» 16/2/1936.)

......................................

«Μπήκε το Τριώδιο, Μάνα. Αιντε να γιορτάσουμε, Μάνα, κι εμείς μαζί σου! Δεν έχεις τι να φορέσεις; Βασίλισσα... Φουστάνι από χαρτί και κορών' από χαρτόνι!... Μια ζωή και τούτη - και θέλει καλοπέραση!... Κι άιντε να χορέψεις μ' αυτόν τον μασκαρά το χορό του Ησαϊα... μπροστά στα παιδιά σου, που σε κοιτάνε και σε καμαρώνουνε πίσω απ' τα συρματοπλέγματα!... Χειροκροτάτε, μπρε!

Μην έχεις παράπονο. Κι όταν δεν είναι Τριώδιο, πάλι γιορτές σκαρώνουμε, που βαστάνε μια βδομάδα, πιότερο κι από το Πάσκα. Εβδομάδα του Παιδιού, Εβδομάδα του Δασκάλου, Εβδομάδα του... Εξορίστου! Για να σου θυμίζουμε την αγνότητα της μητρότητάς σου, Μάνα ελληνική!

Χόρεψε λοιπόν να... γελάσουμε. Χόρεψε Μάνα, κι ας είσαι πιασμένη από το ξενοδούλι. Κι ας έχεις τον άντρα σου φυλακή. Κι ας μην μπορείς να στείλεις τα παιδιά σου στο σκολειό. Κι ας μην τα καταφέρνεις, τον ένα σου γιο σκοτωμένο και τον άλλονε τρελό... Μην κάθεσαι και χολοσκάνεις για τέτοια... αφού σου δίνουμε την ευκαιρία να γιορτάζεις στην εδώ ζωή και να πλουτίζεις στην άλλη...

Οσο σε φροντίζουμ' εμείς, μη φοβάσαι το μέλλον. Δεν υπάρχει πια. Σε κάναμε, Μάνα, στόχο θανάτου! Αντί να κλαίς αύριο, γέλα σήμερα, για την τύχη τη δικιά σου, των παιδιών σου, του άντρα σου κι όλων των πεθαμένων!»

 

(Κ. Βάρναλη, «Λόγια που καίνε. Η εβδομάδα της μάνας», «Αυγή» 4/2/1958.)
 


ΔΙΑΒΑΣΤΕ

«Η Ημέρα της Μητέρας»
(«Δελτίον Λυκείου των Ελληνίδων», περίοδος Β΄, τεύχος 4, Φεβρουάριος 1939, σ. 3-5.)
Το τυπικό του μεσοπολεμικού εορτασμού της ημέρας. Στο ίδιο τεύχος, ο «Δεκάλογος της μητέρας» της Αννας Τριανταφυλλίδου, καθώς και ο «Υμνος της μητέρας» (Γ. Αθάνας) και ο «Υμνος προς την οικογένειαν» (Ξ. Καλοστύπη).

Αμ. Ν. Δραγούμη
«Ποτέ πια πόλεμο! Εντυπώσεις από ένα συνέδριο»

(Αθήνα 1955)
Το διεθνές «Συνέδριο των Μητέρων» που πραγματοποιήθηκε το 1955 στη Λοζάνη, όπως το περιγράφει η ελληνίδα εκπρόσωπος Αμαρυλλίς Δραγούμη. Χαρακτηριστικό δείγμα της αριστερής άποψης της εποχής για την ειρηνική-συμφιλιωτική επίδραση της πολιτικής των μητέρων.

«Περιοδικό των Ελληνίδων της Βορείου Ελλάδος»
(τόμος Β΄, Ιανουάριος-Φεβρουάριος 1958)
Τεύχος εξ ολοκλήρου αφιερωμένο στη Γιορτή της Μητέρας.

Ελευθερίου Σωτ. Αθανασίου, διδασκάλου
«Η μητέρα μας γιορτάζει»

(Αθήνα 1964)
Κλασικό δείγμα ανθολογίου με ομιλίες, ποιήματα, διαλόγους, σκετς, διηγήματα και τραγούδια αφιερωμένα στη μητέρα. Προσφέρει μια εικόνα για το περιεχόμενο του σχετικού σχολικού εορτασμού.

Francine Muel-Dreyfus
«Vichy et l' eternel feminin»

(εκδόσεις Seuil, Παρίσι 1996)
Ιδιαίτερο κεφάλαιο για τη χρήση της Ημέρας της Μητέρας στο καθεστώς του Βισί. Σύγκριση με την αντίστοιχη ναζιστική «εθνική εορτή» και ανάλυση των λόγων για τους οποίους τα συγκεκριμένα καθεστώτα υιοθέτησαν την ημέρα.


ΕΠΙΣΚΕΦΘΕΙΤΕ

http://www.holidays.net/mother
http://everythingmothersday.com
http://allmothersdaygifts.com
Μερικές από τις πάμπολλες αφιερωμένες στην Ημέρα της Μητέρας ιστοσελίδες. Η γελοιότητα της κυρίαρχης σήμερα αμερικανικής πρότασης για τον εορτασμό της ημέρας σε όλο της το μεγαλείο.

 

(Ελευθεροτυπία, 9/5/2004)

 

www.iospress.gr                                                                                    ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΣΤΟ ΔΕΥΤΕΡΟ ΜΕΡΟΣ