ΤΑ «ΣΑΤΑΝΙΚΑ» ΣΚΙΤΣΑ ΠΑΛΙ ΣΤΟ ΕΔΩΛΙΟ

 

Ο Χάντερερ στην πυρά
 


Μια δικαστική απόφαση στην Αθήνα κατάφερε να μετατρέψει σε Ρουσντί της χριστιανικής Ευρώπης έναν διάσημο αυστριακό σκιτσογράφο. Οι έλληνες συνάδελφοί του στέκονται αλληλέγγυοι δίπλα του με τα δικά τους έργα.

 

 

  (Το σκίτσο-σχόλιο του Χάντερερ για την καταδίκη του με αφιέρωση στον "Ιό". Κάντε κλικ στην εικόνα για να το δείτε μεγάλο.)
 

 

Κάπου ανάμεσα στο Πάσχα των Καθολικών και των Ορθοδόξων, την προσεχή Τετάρτη 13 Απριλίου, δικάζεται δεύτερη φορά στην Ελλάδα ο διάσημος αυστριακός σκιτσογράφος Γκέρχαρντ Χάντερερ.

Αυτή τη φορά καλείται το εφετείο να βγάλει τα κάστανα από τη φωτιά όπου τα έβαλε το πρωτοβάθμιο δικαστήριο της Αθήνας, το οποίο καταδίκασε στις 18 Ιανουαρίου τον Χάντερερ σε εξάμηνη φυλάκιση και διέταξε την κατάσχεση του βιβλίου κόμικς «Η ζωή του Ιησού» (εκδόσεις «Οξύ»).

Η υπόθεση είναι γνωστή στους αναγνώστες του «Ιού», όπως επίσης γνωστή έχει γίνει και η δράση του μοναδικού μάρτυρα που κατέθεσε εναντίον του βιβλίου εκ μέρους της Εκκλησίας.

Είναι αλήθεια ότι και οι πιο ακραίες φωνές της Καθολικής Εκκλησίας στην Αυστρία δυσανασχέτησαν με την έκδοση του κόμικς και επιχείρησαν να φιμώσουν τον δημιουργό και να πετάξουν στην πυρά το έργο του. Είχαν από πίσω τους και την αντιδραστική ακροδεξιά πολιτική πτέρυγα του κυβερνώντος συνασπισμού που δεν είχε συγχωρέσει τον Χάντερερ για την διακωμώδηση του επίδοξου «φίρερ» τους, του περιβόητου Γιεργκ Χάιντερ, σε περιοδικά («Στερν», «Προφίλ») και βιβλία. Ομως οι εισαγγελικές αρχές της χώρας έθεσαν την υπόθεση στο αρχείο, στις 14 Ιουνίου 2002, κρίνοντας ότι δεν συντρέχει λόγος να ενεργοποιηθεί η νομοθεσία περί βλασφημίας.

Το βιβλίο έγινε μπεστ σέλερ στην Αυστρία και εκδόθηκε στη Γερμανία, την Αγγλία, την Ισπανία, την Πορτογαλία, τη Γαλλία, τη Σουηδία και την Ολλανδία.

Από την 1η Δεκεμβρίου μέχρι τις 26 Ιανουαρίου το Γερμανικό Μουσείο Γελοιογραφίας και Κριτικής Γραφιστικής Τέχνης στο Ανόβερο φιλοξένησε έκθεση με τα πρωτότυπα σχέδια του Χάντερερ για τη ζωή του Ιησού.

Αλλά εδώ δεν είναι καθώς φαίνεται Ευρώπη, είναι Βαλκάνια. Εμείς δεν καταλαβαίνουμε από σάτιρα και από ελευθερία της έκφρασης. Αρκεί να φωνάξει με το πρωτοσέλιδό της η θεματοφύλακας των χρηστών ηθών «Espresso», και αμέσως κινητοποιείται ο αρμόδιος «εμπειρογνώμων» της Εκκλησίας για να πείσει το δικαστήριο ότι κινδυνεύει ο Ιησούς από το χιούμορ και το οξύ πνεύμα του δημιουργού.

Ηταν επόμενο να προκαλέσει διεθνή σάλο η δικαστική απόφαση που απαγορεύει το βιβλίο και καταδικάζει τον καλλιτέχνη.

Ιδιαίτερες αντιδράσεις προκλήθηκαν στις γερμανόφωνες χώρες, όπου ο Χάντερερ θεωρείται ο σημαντικότερος εν ζωή σκιτσογράφος. Τις τελευταίες δεκαετίες δεν υπάρχει κανένα παρόμοιο δικαστικό προηγούμενο στην Ευρώπη για βιβλίο ή έντυπο, ενώ και στην Ελλάδα το τελευταίο κρούσμα απαγόρευσης βιβλίου συνέβη το μακρινό 1981.

Η πιο πρόσφατη δικαστική περιπέτεια με το βιβλίο του Μίμη Ανδρουλάκη κατέληξε στην αυτονόητη απαλλαγή του ίδιου και του έργου του, και έμειναν να κραυγάζουν οι θρησκόληπτοι που έκαιγαν το βιβλίο του στην πλατεία Αριστοτέλους.

Οταν είχε κατασχεθεί το βιβλίο του ντε Σαντ το 1981, σε μια αυτονόητη κίνηση συμπαράστασης, αλλά και περιφρούρησης της ελευθερίας της έκφρασης, 48 εκδότες είχαν προχωρήσει σε κοινή έκδοση των «120 ημερών στα Σόδομα», παίρνοντας το σχετικό ρίσκο και προκαλώντας την κατάρρευση της σκοταδιστικής απαγόρευσης. Βέβαια ο συγγραφέας είχε αφήσει την τελευταία του πνοή εγκαίρως στο άσυλο του Σαραντόν πριν από δύο αιώνες και έτσι γλίτωσε το εδώλιο του ελληνικού δικαστηρίου.

Ομως και τώρα, ο Χάντερερ δεν είναι μόνος. Σε μια σπάνια για την εποχή μας ένδειξη αλληλεγγύης, 22 σημαντικοί έλληνες σκιτσογράφοι, από όλες τις εφημερίδες και τα περιοδικά, εκφράζουν την έμπρακτη αντίδρασή τους στην απαγόρευση με μια έκθεση έργων τους, εμπνευσμένων από τη δίωξη του αυστριακού συναδέλφου τους.

Μικρή γεύση από τα σκίτσα αυτά μπορείτε να πάρετε στις σελίδες που ακολουθούν. Μας τα εμπιστεύτηκε ο Γιάννης Καλαϊτζής εκ μέρους του περιοδικού «Γαλέρα» που θα παρουσιάσει το απαγορευμένο βιβλίο και τα σκίτσα στο «Γιάντες» αύριο το βράδυ.

Λεπτομέρειες για την έκθεση στις επόμενες σελίδες.



«Να πάψει η δίωξη»

Το περιοδικό «Γαλέρα» παρουσιάζει αύριο το βράδυ στο «Γιάντες» (Βαλτετσίου 44 - Εξάρχεια) το απαγορευμένο κόμικς του Γκέρχαρντ Χάντερερ «Η ζωή του Ιησού». Θα προβάλλονται τα ελεύθερα σκίτσα των ελλήνων δημιουργών που μετέχουν στη διαμαρτυρία: Αναστασίου, Δερβενιώτη, Δερμετζόγλου, Ζερβού, Καγιά, Καλαϊτζή, Καστάρ, Κουντούρη, Λουίζας, Μακρή, Μαρουλάκη, Ξαγοράρη, Ορνεράκη, Παγώνη, Παπαγεωργίου, Πέτρου, Πετρουλάκη, Soloup, Στάθη, Χασάνδρα, Χατζό, Χερουβείμ. Στα πλατό ο Μάκης Μηλάτος με τα απαγορευμένα μπλουζ.

Οι 22 σκιτσογράφοι, με ανακοίνωσή τους, ζητούν τη συμπαράσταση του πνευματικού και δημοσιογραφικού κόσμου:

«Την ώρα που τα σκάνδαλα της Εκκλησίας της Ελλάδας ξεσπάνε το ένα μετά το άλλο, αποκαλύπτοντας την υποκρισία και τη διαπλοκή πολλών ιεραρχών της, η τέχνη και η ελεύθερη διακίνηση ιδεών εξακολουθούν να διώκονται από τη λογοκριτική συμπεριφορά της ίδιας αυτής Εκκλησίας και όσων φροντίζουν τάχα να διαφυλάξουν την "ιερότητα" και "ακεραιότητά" της.

Στις 13 Απριλίου 2005 εκδικάζεται η υπόθεση του διάσημου αυστριακού σκιτσογράφου Γκέρχαρντ Χάντερερ, που καταδικάστηκε πριν από περίπου ενάμιση χρόνο από τα ελληνικά δικαστήρια σε φυλάκιση 6 μηνών(!) για την έκδοση στα ελληνικά (εκδόσεις «Οξύ») του βιβλίου του "Η ζωή του Χριστού», ενός εικονογραφημένου σατιρικού άλμπουμ. Η ελληνική δικαιοσύνη δεν αρκέστηκε στην καταδίκη τού αυστριακού δημιουργού. Προχώρησε στην κατάσχεση των βιβλίων γιατί δήθεν το περιεχόμενό τους καθύβριζε τον ιδρυτή της χριστιανικής θρησκείας...

Ως έλληνες σκιτσογράφοι, αλλά και ως ελεύθεροι, δημοκρατικοί πολίτες, νιώσαμε έκπληξη τότε από τη μικρή υποστήριξη εκ μέρους των εκδοτών προς τον αυστριακό σκιτσογράφο και τον έλληνα εκδότη Ν. Χατζόπουλο. Η μόνη βοήθεια ήλθε από την Παγκόσμια Ενωση Εκδοτών και τον διεθνή τύπο.

Καταγγέλλουμε σήμερα τη σιωπή αυτή της ελληνικής διανόησης μπροστά στην εξωφρενική, εξοργιστική και σκοταδιστική δικαστική απόφαση, δηλώνοντας την αμέριστη συμπαράστασή μας στον αυστριακό συνάδελφο και στον έλληνα εκδότη. Πουθενά, σε καμιά χώρα όπου και αν κυκλοφορήθηκε το βιβλίο δεν συνέβη κάτι παρόμοιο, ούτε καν ξεκίνησε διαδικασία ενώπιον δικαστηρίου. Στη χώρα μας φαίνεται η Εκκλησία επισκιάζει τα συνταγματικά κατοχυρωμένα θεμελιώδη δικαιώματα, αυτό της ελευθερίας τού λόγου και της καλλιτεχνικής έκφρασης. Εργο κάθε καλλιτέχνη δεν είναι να υπηρετεί κανένα δόγμα, καμία θρησκεία, κανένα πολιτικό σύστημα, αλλά να καυτηριάζει οτιδήποτε σκοταδιστικό εμπεριέχουν, με κριτική διάθεση και ελεύθερη βούληση. Ο Χάντερερ δεν έπραξε παρά το χρέος του: να δώσει έμφαση στην ελευθερία του καλλιτέχνη, κριτικάροντας τον σφετερισμό της εξουσίας από τους αξιωματούχους της Καθολικής Εκκλησίας και την εμπορευματοποίηση της θρησκείας.

Η καταδίκη του αυστριακού συναδέλφου μας και η κατάσχεση των βιβλίων του είναι πράξεις που πλήττουν τη δημοκρατία και βάλλουν ευθέως κατά του πολιτισμού και της ελευθερίας, θυμίζουν δε άλλες εποχές.

Καλούμε όλους τους συναδέλφους των ΜΜΕ να υψώσουμε όλοι μαζί φωνή διαμαρτυρίας, να πάψει η δίωξη και να επανακυκλοφορηθούν ελεύθερα τα βιβλία».
 

 

 

"Να ξεπλύνουμε τη ντροπή"

Κύριο άρθρο του εκδότη της Ελευθεροτυπίας, Θανάση Τεγόπουλου

(Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία, 10/03/05)


ΔΙΑΒΑΣΤΕ

Γκέρχαρντ Χάντερερ
«Η ζωή του Ιησού»
(εκδ. «Οξύ», μετάφρ. Πέρης Ορφανίδης, Αθήνα 2002).
Το βιβλίο κόμικς που κατασχέθηκε. Ελπίζουμε ότι από μεθαύριο θα πάψει η δίωξη βιβλίου και συγγραφέα. Μπορεί πάντως καθένας να προμηθευτεί το επίμαχο βιβλίο στα γερμανικά, τα γαλλικά ή τα αγγλικά από τα ηλεκτρονικά βιβλιοπωλεία.
Υπάρχει και η επίσημη ηλεκτρονική διεύθυνση του βιβλίου, με ορισμένα χαρακτηριστικά σκίτσα και πλούσιο διάλογο αναγνωστών, καθώς και στοιχεία για τη διεθνή καμπάνια κατά της απαγόρευσης.
http://www.das-leben-des-jesus.at

Γκέρχαρντ Χάντερερ
«Και οι τρεις ήταν υπέροχοι»
(εκδ. «Ωμέγα Εκδοτική», μετάφρ. Γιώργος Μπαρμπάκης, Αθήνα 2004)
Αυτό το βιβλίο του Χάντερερ που παρωδεί τους Μπους, Κλίντον και Ρίγκαν κυκλοφορεί ακόμα ελεύθερο!
 

«Ο Χριστός ξαναλογοκρίνεται»
«Η ελευθερία γνώμης στην πυρά»
«Ο Ιησούς, η λογοκρισία και η χούντα»
Τα ρεπορτάζ του «Ιού» για την υπόθεση Χάντερερ και ο διάλογος με τον μάρτυρα κατηγορίας εκ μέρους της Εκκλησίας.


ΔΕΙΤΕ

«Ενας προφήτης μα τι προφήτης» (The life of Brian) του Τέρι Τζόουνς (1979).
Εξαιρετική παρωδία των ταινιών με θέμα τη ζωή του Χριστού. Σήμερα παίζεται ελεύθερα, έπειτα από ορισμένες δικαστικές περιπέτειες σε άλλες χώρες.

«Ο τελευταίος πειρασμός» (The last temptation) του Μάρτιν Σκορσέζε (1988).
Η κινηματογραφική μεταφορά του γνωστού βιβλίου του Καζαντζάκη που απαγορευόταν επί χρόνια στην Ελλάδα. Ακόμα και σήμερα, όμως, το κανάλι που ανακοίνωσε τη μετάδοσή της (Star, 8.7.04), έσπευσε να τη ματαιώσει, ύστερα από κάποια αόρατη επέμβαση.

 

 

(Ελευθεροτυπία, 10/4/2005)

 

www.iospress.gr                                                ΤΑ ΣΚΙΤΣΑ